کد خبر: ۱۱۱۳۸۰
تاریخ انتشار: ۲۴ تير ۱۳۹۹ - ۲۲:۳۶

ریشه‌های نگرانی از توافق بلندمدت ایران و چین

اکبر مختاری

اکبر مختاری، مدرس علوم سیاسی در عصر ایران نوشت: برای بررسی توافق‌های بین‌المللی با قدرتهای بزرگ در نظام بین‌الملل توجه به ساختار نظام بین‌الملل و چگونگی کارکرد آن ضروری می‌نماید.

 

ساختار نظام بین‌الملل از جنگ‌های "پلوپونزی" تاکنون آنارشیک می‌باشد.

 

در یک ساختار آنارشیک با فقدان قدرت فائقه مرکزی برتری از آن دولی می‌گردد که زور و قدرت بیشتری در ابعاد مختلف داشته باشند.

 

اساسا در چنین ساختار آنارشیکی اصل اعتماد بلندمدت به دولتها فاقد اعتبار لازم می‌باشد و متغیر دائم و همیشگی "منافع ملی" کشورهاست.

 

از زمان افشای غیر کامل توافق یا پیش‌نویس توافق بلندمدت ایران با دولت چین سروصدای زیادی علیه این قراداد در کشور به پا گشته است.

 

سوال اصلی این است که ریشه‌های اصلی این هجمه و نگرانی از کجا نشات می‌گیرد؟

 

برای بررسی موضوع و روشن‌سازی ریشه‌های این نگرانی‌ها نیازمند بررسی موردی آنها ذیل ریشه‌های تاریخی ،سیاسی و اقتصادی می‌باشیم.

 

مرور تاریخ گذشته ایران بخصوص از دوران قاجار تاکنون نشان می‌دهد که اکثر توافق‌های حاکمان ایران با کشورهای قدرتمند دیگر به ضرر ایران بوده است.

 

در عقبه ذهنی ایرانیان نوعی بیگانه‌هراسی و بی‌اعتمادی کامل به دول خارجی از هر بخشی چه شرق و چه غرب دیده می‌شود.

 

اگر زمانی روسیه با تحمیل دو عهدنامه ننگین "گلستان" و "ترکمانچای" برای نسل‌های آینده ایران حس تنفر از خود کاشت انگلستان هم با توافق‌های و قراردادهایی نابرابر و تلخ‌تر این کار را انجام داده است.

 

اگرچه با وجود تنش‌های فزاینده آمریکا و حاکمیت کنونی در پس از انقلاب، کمی حس گرایش به غرب در ایران جدیتر شد؛اما پیش از انقلاب نیز در میان روشنفکران و طبقه متوسط استفاده از نام امپریالیسم غرب به رهبری آمریکا و دشمنی با آمریکا مقبولیت داشت.

 

اساسا در هرگونه توافقی با قدرت‌های بزرگ حساسیت ذهنی تاریخی ایران برانگیخته می‌شود و آنهم باتوجه به عقبه تاریخی توافقات پربیراه نیست.

 

در حوزه سیاسی ریشه‌های نگرانی از توافق احتمالی با چین حساسیت بیشتری را برانگیخته است.

 

ریشه‌های نگرانی از توافق بلندمدت ایران و چین

 

بسیاری براین باورند که در شرایط فعلی ایران در یکی از ضعیف‌ترین دوران‌های خود می‌باشد. از یکسو تنش‌های سیاسی در درون بالاست و از سوی دیگر تن اقتصاد ایران رنجورتر از هر زمانی گشته است؛ طوریکه برخی این رنجوری را حتی از زمان 8 سال جنگ تحمیلی بیشتر می‌دانند.

 

از سوی دیگر اساسا به توافق‌های بلندمدت در میان جریانات سیاسی و مردم نگاه خوش بینانه‌ای وجود ندارد؛ چراکه ایران بخصوص در 100 سال اخیر و حتی 40 سال اخیر دوران‌ها و روندهای متفاوت و گاه متناقضی را طی کرده است و توافقات بلندمدت می‌تواند حتی در صورت خوب بودن از ریل درست خود خارج شود.

 

نکته دیگر، توافق مدنظر ایران و چین درحالی اعلام رسمی میشود که دولت فعلی در ضعیف‌ترین موقعیت خود از نظر سرمایه اجتماعی است و این موضوع بر نگرانی‌ها می‌افزاید؛ چراکه معمولا در شرایط ضعف امکان توافقی بُرد- بُرد به حداقل ممکن کاهش می‌یابد و زمینه‌های سوءاستفاده بیشتر از وضعیت ضعف، قوت می‌یابد.

 

و نکته پر اهمیت دیگر اینکه عدم اطلاع‌رسانی شفاف از رئوس قرارداد بر نگرانی‌ها افزوده است. ریشه دیگر نگرانی‌ها در بُعد اقتصادی است. اساسا در بعد اقتصادی نگاه مردم به کالاهای چینی نگاهی غیرکیفی است.

 

ریشه‌های نگرانی از توافق بلندمدت ایران و چین

 

تعامل بلندمدت اقتصادی با چین این نگاه را در میان منتقدین توافق و اساسا مردم تقویت می‌کند که چین قرار است تمامی کالاهای بُنجُل خود را به ایران بفروشد و از تعامل مدت دار عایدی جدی برای مردم حاصل نمی‌گردد.

 

و از سوی دیگر این تصور منطقی وجود دارد که امکانات چین برای سرمایه‌گذاری در حوزه نفت و گاز ایران نسبت به همتایان اروپایی و آمریکایی تاحدودی ضعیف‌تر و از سوی دیگر قابلیت برداشت آن بیشتر است.

 

در کنار این موارد همه‌گیری کرونا، بیماری که از چین به دیگر نقاط جهان گسترش یافت "قدرت نرم" چین را در جهان بشدت تضعیف کرده و به بدبینی‌ها نسبت به کشور و مقامات چین افزوده است.

 

در جمع‌بندی نهایی مطلب لازم بذکر است که در کنار نگاه بدبینانه به پیش‌نویس اولیه  توافق بلندمدت ایران و چین به دورنمایی کلی و چرایی اهمیت یافتن توافق با چین نیز باید پرداخت.

 

اینکه اگر توافق برجام همچنان باقی بود آیا ایران حاضر بود بدنبال توافق بلندمدت با چین برود؟

 

و اینکه آیا مذاکرات احتمالی ایران و آمریکا در پسانوامبر در صورت چراغ سبز طرفین ممکن است ایران را از توافق بلندمدت با چین منصرف کند یا این توافق را کم رنگ سازد؟

 

و یا اینکه با توجه به مشخص نبودن جزییات توافق می‌توان آن را با عهدنامه‌های ننگین تجزیه طلبانه زمان قاجار مقایسه کرد!

 

پاسخ به همه این سوالات را با مشاهده جزییات توافق و روندهای آتی سیاسی اقتصادی کشور می‌توان داد.روندهایی که سرعتش چنان است که هرلحظه خبرهای شگفتی‌ساز آن بیشتر و سریع‌تر رخ می‌دهند و منتشر می‌شوند.

 

نظر شما
قابل توجه کاربران و همراهان عزیز: لطفا برای سرعت در انتشار نظرات، از به کار بردن کلمات و تعابیر توهین آمیز پرهیز کنید.
* کد کپچا:
captcha

اظهارات مشکوک و ابهام آمیز کارتال: افشای ناخواسته دوپینگ بازیکنان پرسپولیس!؟

تصمیم سه کشور عربی در صورت حمله آمریکا به ایران

تصمیم مهم مهدی قایدی درباره استقلال و فصل آینده

حمله پیشکسوت استقلال به کمیته اخلاق، گل محمدی و افشین پیروانی

خلاصه بازی رئال مادید ۴ - ۴ رئال سوسیداد: صعود دراماتیک! (ویدئو)

آغاز مرحله دوم طرح کالابرگ الکترونیکی + جزئیات و مبلغ

الونگ الونگ، بازیکن سابق استقلال و پرسپولیس در تصادف درگذشت

معرفی و نقد فیلم کیف سیاه 2025 Black Bag : دلهره‌آور و جاسوسی!

اقدام ویژه سپاهان برای عبور از تراکتور و پرسپولیس

چگونه روند پیری را کند کنیم؟

محمد جولانی در کنار همسرش لطیفه دروبی در کاخ ریاست جمهوری (عکس)

پیشکسوت پرسپولیس: شنیدم بین بازیکنان جر و بحثی بوده؛ کارتال به آنها باج ندهد

عذرخواهی تلویزیون به‌خاطر پخش یک صحنه مستهجن

تحلیل رئیس سابق میز ایران در سازمان اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل از احتمال جنگ میان ایران و آمریکا

چهره متفاوت سهیل مقدم، بازیگر نقش ارشاد - نامزد سارا در پایتخت 7 (عکس)

آهنگ جدید محسن چاوشی به نام ساعت دیواری (ویدئو)

ساخت ساختمان ۱۰ طبقه در ۲۸ ساعت در چین (ویدئو)

حضور چکامه چمن ماه در اکران «عزیز» پس از بازگشت از ترکیه و شبکه جم (ویدئو)

فراخوان گادپوری تهرانپارس را قفل کرد ! (ویدئو)

خلاصه بازی دورتموند 2 - 3 بارسلونا: با گزارش عادل فردوسی پور (ویدئو)

خلاصه بازی آتالانتا 2 - 3 رئال مادرید (ویدئو)

خلاصه بازی پرسپولیس 2 - ملوان 1 : جذاب و سرنوشت ساز! (ویدئو)

خلاصه بازی فولاد 0 - استقلال 2 ؛ سوپرگل جدید از آبی پوشان! (ویدئو)

خلاصه بازی پرسپولیس 0 - 1 نساجی؛ شکست در نزدیکی صدر! (ویدئو)

تغییر چهره شگفت انگیز آزاده مهدی زاده ، ژوزفین قهوه تلخ در کنار جواد عزتی (عکس)

خلاصه بازی آرسنال 2 - 0 منچستر یونایتد (ویدئو)

خلاصه بازی نیوکاسل 3 - 3 لیورپول؛ پرگل و دیدنی! (ویدئو)

نوحه دشنه بر لب تشنه - حسین فخری ؛ خنجر بر تار حنجر / مداحی ماندگار (ویدئو)

خلاصه بازی دورتموند 1-1 بایرن مونیخ با گزارش عادل فردوسی پور (فیلم)

خلاصه بازی لاس پالماس 2 - 1 بارسلونا (ویدئو)

خلاصه بازی منچستر یونایتد 3 - 2 بودا (فیلم)

نماهنگ نحن حزب الله (فیلم)

کنایه احسان علیخانی به نعیمه نظام دوست سوژه شد (ویدئو)

هنرنمایی گلوریا هاردی با ترومپت‌ در «جوکر ۲»! (فیلم)

خلاصه بازی الریان 1 - پرسپولیس 1 (فیلم)

خلاصه بازی النصر 3 - 1 الغرافه: رونالدو دبل کرد (فیلم)

خلاصه بازی ساوتهمپتون ۲ - ۳ لیورپول ؛ یکه و تنها در صدر جدول! (ویدئو)

خلاصه بازی زیبای سلتاویگو 2 - 2 بارسلونا (فیلم)

خلاصه بازی منچستر سیتی 0 - 4 تاتنهام؛ جذاب! (فیلم)

خلاصه بازی اینتر میلان 5 - هلاس ورونا 0 ؛ تورام دبل کرد (فیلم)

تغییر چهره بازیگر «عشق ممنوع» و «فاطماگل» 14 سال بعد 14 سال در 40 سالگی (عکس)

فیلمی عجیب از گربه ماهیِ رزه دار درحالِ صحرانوردی در جستجوی آب! (ویدئو)

خلاصه بازی پرسپولیس 3 - مس سونگون 0 (فیلم) - 1 آذر

آهنگ نگرانتم ، میثم ابراهیمی (موزیک ویدئو) + متن شعر ترانه

خلاصه بازی ایران 3 - قرقیزستان 2 ؛ گل های طارمی، حردانی و آزمون (فیلم)

گوسفند عاشق نوشیدن چای را ببینید! (ویدئو)

ماهی روز قیامت برای دومین بار دیده شد (عکس)

آهنگ ای دریغا - محسن چاوشی (موزیک ویدئو)

خاطره خنده دار مونا کرمی در شام ایرانی از تبلیغات ماهواره‌ای (ویدئو)

حمله یک قلاده خرس به خودروها در جاده چالوس (ویدئو)

مداحی دهه فاطمیه عبدالرضا هلالی؛ ناحلة الجسم یعنی؟! (ویدئو)

خلاصه بازی رئال سوسیداد ۱-۰ بارسلونا (ویدئو)

خلاصه بازی چلسی 1- 1 آرسنال (ویدئو)

خلاصه بازی و گلهای رئال مادرید 4 - 0 اوساسونا (ویدئو)

مسابقه امیر علی اکبری، فایتر ایرانی مقابل مارکوس آلمِیدا، اسطوره برزیلی در MMA (ویدئو)

خلاصه بازی منچستر یونایتد 2 - 0 پائوک (ویدئو)

خلاصه بازی و گل های بارسلونا ۵ - ستاره سرخ بلگراد ۲ (ویدئو)

تصویری از شیخ نعیم قاسم، دبیرکل جدید حزب الله لبنان در حرم امام رضا (عکس)

خلاصه بازی رئال مادرید ۰ - بارسلونا ۴ (ویدئو) / طوفان در لالیگا

تیپ پائیزی و چهره شاد شبنم قربانی در 35 سالگی (عکس)

تصاویر پربازدید از بازیگر زن ترک و حجابش در ایران (عکس)

استقبال دختران روس از پزشکیان (عکس)

تصویر شگفت انگیز از فرود هواپیما در بیروت در میانه آتش حملات اسرائیل (عکس)

تغییر چهره آناهیتا درگاهی پس از جدایی (عکس)

حزب الله با پهپاد خانه نتانیاهو را هدف قرار داد (+عکس و ویدئو)

دوقلوهای جدید جایگزین سارا و نیکا در پایتخت شدند (عکس)

بنر اعتراضی جالب هواداران استقلال جلوی درب دفتر هلدینگ (عکس)

قاب بامزه و خوش آب و رنگ از بهنوش طباطبایی (عکس)

تغییر چهره قابل توجه پریناز ایزدیار در 38 سالگی (عکس)

تصویر پربیننده از زنان آتش نشان در تهران (عکس)

تیپ جالب المیرا دهقانی در پشت صحنه یک نمایش (عکس)

استایل و آرایش متفاوت هدی زین العابدین وایرال شد (عکس)

چهره جذاب بهنوش طباطبایی در ۴۳ سالگی (عکس)

واکنش پسر ناصرملک مطیعی به حمله کیهان؛ «دل تاریکتان پر از کینه است» (عکس)

فیگورهای زیبای انفرادی هادی چوپان در فینال مسترالمپیا ۲۰۲۴ (گزارش تصویری)

عینک عجیب و ۲۱۰ میلیون تومانی علی صادقی در جوکر سوژه شد (عکس)

لوگوی عجیب روی لباس پیشکسوت جنجالی؛ هم استقلال هم پرسپولیس ! (عکس)

تصاویر مسابقه مقدماتی هادی چوپان در مستر المپیا ۲۰۲۴ و نتیجه آن (عکس)

تصویر جذاب سحر دولتشاهی در روز تولدش (عکس)

رونمایی شهرزاد کمال‌زاده از استایل جذاب و جدیدش (عکس)

شوک به استقلال: ستاره با هواداران خداحافظی کرد (تصویر)

حذف تصویر رئیسی از اتاق وزیر خبرساز شد (عکس)

عاشقانه حدیثه تهرانی برای همسرش (عکس)

استایل متفاوت لیلا بلوکات در پشت صحنه تئاتر (عکس)

تیپ و چهره تازه ندا قاسمی، «شیرین سریال نون خ» (عکس)

سلفی بدون آرایش نجمه جودکی، مجری سابق صداوسیما (عکس)

تیپ و چهره متفاوت المیرا دهقانی روی صحنه تئاتر (تصاویر)

تیپ و چهره پاییزی نازنین بیاتی در ۳۴ سالگی (عکس)

شادی عجیب ایلان ماسک در سخنرانی ترامپ (عکس)

شکایت استقلال از اکرم عفیف به خاطر این خوشحالی (عکس)

پرطرفدارترین