کد خبر: ۱۲۷۰۷۷
تاریخ انتشار: ۱۹ تير ۱۴۰۰ - ۱۴:۵۶

خروج آمریکا از افغانستان، علل و زمینه ها

اکبر مختاری

اکبر مختاری*

 

آمریکا سرانجام در دوران ریاست جمهوری جو بایدن دموکرات ،خروج رسمی  نیروهایش را از افغانستان  اعلام کرد.

 

بعد از بیست سال هزینه بسیار، آمریکا از افغانستانی خارج میشود که روزگاری با حذف طالبان از طریق نظامی  این باور را ایجاد کرده بود که افغانستان از این به بعد دیگر دولتی از جنس طالبان را تجربه نخواهد کرد و راهی جدید را برگزیده است.

 

فارغ از اینکه طالبان با قدرت گیری دوباره اش، دارد نشان میدهد که حاکم شدنش در بیش از بیست و پنج سال پیش در افغانستان اتفاقی نبوده است اما خروج آمریکا از افغانستان این سوال اساسی را ایجاد کرده است که چرا آمریکا روزگاری برای حذف طالبان به افغانستان لشکر کشی کرد و حالا با وجود قدرت گیری طالبان دارد از این کشور خارج می شود؟

 

آیا این تصمیم خروج در دوران بایدن گرفته شد یا تصمیم خروج امری فراتر و کلان تر است؟

 

برای پاسخ به سوالات فوق ابتدا باید دید که برای چه آمریکا تصمیم به لشگر کشی به افغانستان را گرفت.

 

در سال دوهزار میلادی آمریکا خود را در بالاترین سطح قدرت در همه حوزه ها می دید و به نوعی خود را بعنوان قدرت هژمون در ساختار تک قطبی نظام بین الملل مطرح و به اثبات رساند.

 

حضور نیروهای آمریمایی در پایگاه هوایی بگرام افغانستان/ عکس آرشیوی/ لس آنحلس تایمز

خروج آمریکا از افغانستان، علل و زمینه ها

 

در این سال نئومحافظه کاران آمریکا با پیروزی جورج دبلیو بوش به قدرت رسیدند.

 

با حملات یازده سپتامبر و خروجی نهادهای سیاسی امنیتی مبنی بر ارتباط سازمانی القاعده و طالبان، آمریکا افغانستان را بعنوان هدف حمله انتخاب کرد.

 

نومحافظه کاران آمریکا که از مداخله گرایی تهاجمی جهت تحولات در درون کشورها استقبال میکردند از چالش یازده سپتامبر فرصت تهاجم به افغانستان و سپس عراق را یافتند تا ایده های تئوریک خویش را در عرصه عمل پیاده سازی کنند.

 

با گذشت چند هفته از حادثه یازده سپتامبر آمریکا حمله فراگیر خویش را با هدف مبارزه با تروریسم به افغانستان انجام داد و در زمان کمی این کشور اشغال شد.

 

با حمله دوسال بعد آمریکای بوش به عراق تمرکز آمریکا به مسایل عراق شیفت کرد و اولین مرحله کم توجهی به افغانستان در همین زمان رخ داد.

 

"حامد کرزای" رییس جمهوری سابق افغانستان  تلاش کرد تحولاتی را در این کشور صورت دهد ولی این تحولات به شکل گیری دولتی با ثبات در کشوری با تعلقات قومی پراکنده و وسیع منجر نگشت.

 

دولت باراک اوباما استراتژی سیاست خارجی خویش را از سال ۲۰۰۸ به افغانستان متمرکز ساخت و این درحالی بود که فضای سیاسی درون آمریکا بشدت از جنگ های پرهزینه دوران نومحافظه کاران خسته می نمود.

 

اوباما سعی کرد در عین تقویت نسبی دولت کرزای و در اواخر دولت مشترک اشرف غنی و عبدا... عبدا... بتدریج از افغانستان خارج شود.

 

پس از اوباما دونالد ترامپی روی کار آمد که کاملا از ملی گرایی اقتصادی در درون و عدم مداخله نظامی فراگیر در بیرون با هدف عبور از جنگ های پرهزینه سخن می گفت.

 

انتخاب ترامپ خود محصول برتری نگاه هایی در بخش هایی از جامعه آمریکا بود که از دولتمردان خویش میخواستند که بیش از بیرون توجه به درون را اولویت بخشند.

 

عدم انجام جنگ نظامی بلند دامنه  در آنسوی مرزهای آمریکا و خروج مرحله به مرحله نیروهای نظامی آمریکا از افغانستان و عراق در دوران ترامپ نشان از آن داشت که فضای حاکم بر افکار عمومی آمریکا نسبت به جنگ های فراگیر بیرونی در حال حاضر چگونه است.

 

حالا جو بایدن بعنوان یک سیاستمدار با تجربه حزب دموکرات تغییرات جدی در این خروج انجام نداده و نخواهد داد.

 

اساسا روند خروج آمریکا از افغانستان از اواخر دوران اوباما آغاز شد در دوران ترامپ با مذاکره با طالبان به رسمیت شناخته شد و در دوران بایدن بطور کامل عملی خواهد شد.

 

توجیه حضور آمریکا در افغانستان «مبارزه با تروریسم » بود ؛ حادثه یازده سپتامبر "بین الملل گرایی تهاجمی" را در سیاست خارجی آمریکا رسمیت بخشید اما تحولات جدید در سیاست بین الملل و بیداری اژدهای زرد از نظر اقتصادی

 نگاه آمریکا را در حوزه سیاست خارجی بیشتر به کنترل و محدودسازی پیامدهای قدرت گرفتن چین متمایل ساخته است  که با موفقیت های چراغ خاموش ازنظر اقتصادی از سال ۲۰۰۰ به بعد بسیاری از تحلیلگران سیاسی اقتصادی آمریکا را به این نتیجه رسانده است که جنگ های فراگیر بیرونی برای آمریکا مطلوبیت های مدنظر را ایجاد نکرده است و این موضوع سبب شده است که آمریکا بخش عمده ای از هزینه های نظامی بیرونی اش را کاهش دهد.

 

امروز فضای موجود در میان «افکار عمومی» درون آمریکا از جنگ های پرهزینه در آنسوی مرزهای آمریکا استقبال نمی کند ؛ اما این به معنای پایان یافتن این جنگ ها در استراتژی امنیت ملی آمریکا نیست.

 

آمریکا بعنوان ابرقدرت در ساخت فعلی نظام بین الملل نمی تواند مداخله گرایی نظامی اش را با هدف تحقق اهداف راهبردی بلندمدت برای همیشه کنار گذارد.

 

نشست خبری پنج شنبه هفته گذشته بایدن در کاخ سفید (8 جولای 2021) و تشریح دلایل خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان/ عکس: آسوشیتدپرس

خروج آمریکا از افغانستان، علل و زمینه ها

همانطور که استراتژی خروج نیروهای آمریکا از افغانستان و در سطحی کم دامنه تر عراق امری ساختاریست و متناسب با تحولات جدید ساختار نظام بین الملل و تغییر در نحوه تشخیص و توصیف تهدید موجود  رخ می دهد.

 

الزامات ساختاری پیش رو ممکن است آمریکا را وادار سازد در مراحل دیگری، باز از عملیات نظامی فراگیر استفاده کند عملیات نظامی که میتواند در برابر خطرات فراگیر برای مردم این کشور در داخل یا نیروهای این کشور در خارج رخ دهد و این همان عامل مهمی است که سبب می شود روسای جمهوری آمریکا در هر دوره ای سیاستی متناسب با تهدید موجود را برگزینند.

 

* مدرس علوم سیاسی

 

نظر شما
قابل توجه کاربران و همراهان عزیز: لطفا برای سرعت در انتشار نظرات، از به کار بردن کلمات و تعابیر توهین آمیز پرهیز کنید.
* کد کپچا:
captcha

جدول لیگ نخبگان آسیا پس از توقف استقلال و پرسپولیس + نتایج بازی ها

برتری آماری استقلال در دیدار مقابل پاختاکور + جزئیات

رسانه اسرائیلی جزئیاتی از توافق آتش بس با لبنان را منتشر کرد

خلاصه بازی الریان 1 - پرسپولیس 1 (فیلم)

خلاصه بازی النصر 3 - 1 الغرافه: رونالدو دبل کرد (فیلم)

جدول لیگ نخبگان آسیا پس از توقف استقلال مقابل پاختاکور

ورود محمد دادکان به ماجرای کیانوش رستمی: بگذارید برود کوزوو!

فروش فوق‌العاده یک خودرو از فردا سه‌شنبه؛ مهلت ثبت نام تا ۱۲ آذر ۱۴۰۳ +جدول قیمت

اظهارنظر تازه و مهم پزشکیان درباره یارانه‌ها

واریزی علی‌الحساب جدید به بازنشستگان لشکری و نیروهای مسلح

همه چیز درباره ملاقات با جادوگر؛ نقد فیلم، داستان و بازیگران

جنگنده سوخو ۳۵ روسی به همدان رسید؟

کد بلوم امروز ۵ آذر و ۶ آذر؛ جواب تسک های یوتیوب DEX History

شاهکار جدید خودرو ساز داخلی: اتوبوس های فروخته شده به شهرداری روشن هم نمی شوند!

کدهای کتز داگز امروز ۵ آذر و ۶ آذر: جواب تسک‌ های یوتیوب گربه سگ How to Make $1000+ Month While Studying Full-Timeby DOG CAT

خلاصه بازی الریان 1 - پرسپولیس 1 (فیلم)

خلاصه بازی النصر 3 - 1 الغرافه: رونالدو دبل کرد (فیلم)

خلاصه بازی ساوتهمپتون ۲ - ۳ لیورپول ؛ یکه و تنها در صدر جدول! (ویدئو)

خلاصه بازی زیبای سلتاویگو 2 - 2 بارسلونا (فیلم)

خلاصه بازی منچستر سیتی 0 - 4 تاتنهام؛ جذاب! (فیلم)

خلاصه بازی اینتر میلان 5 - هلاس ورونا 0 ؛ تورام دبل کرد (فیلم)

تغییر چهره بازیگر «عشق ممنوع» و «فاطماگل» 14 سال بعد 14 سال در 40 سالگی (عکس)

فیلمی عجیب از گربه ماهیِ رزه دار درحالِ صحرانوردی در جستجوی آب! (ویدئو)

خلاصه بازی پرسپولیس 3 - مس سونگون 0 (فیلم) - 1 آذر

آهنگ نگرانتم ، میثم ابراهیمی (موزیک ویدئو) + متن شعر ترانه

خلاصه بازی ایران 3 - قرقیزستان 2 ؛ گل های طارمی، حردانی و آزمون (فیلم)

گوسفند عاشق نوشیدن چای را ببینید! (ویدئو)

ماهی روز قیامت برای دومین بار دیده شد (عکس)

آهنگ ای دریغا - محسن چاوشی (موزیک ویدئو)

خاطره خنده دار مونا کرمی در شام ایرانی از تبلیغات ماهواره‌ای (ویدئو)

حمله یک قلاده خرس به خودروها در جاده چالوس (ویدئو)

مداحی دهه فاطمیه عبدالرضا هلالی؛ ناحلة الجسم یعنی؟! (ویدئو)

خلاصه بازی رئال سوسیداد ۱-۰ بارسلونا (ویدئو)

خلاصه بازی چلسی 1- 1 آرسنال (ویدئو)

خلاصه بازی و گلهای رئال مادرید 4 - 0 اوساسونا (ویدئو)

مسابقه امیر علی اکبری، فایتر ایرانی مقابل مارکوس آلمِیدا، اسطوره برزیلی در MMA (ویدئو)

خلاصه بازی منچستر یونایتد 2 - 0 پائوک (ویدئو)

خلاصه بازی و گل های بارسلونا ۵ - ستاره سرخ بلگراد ۲ (ویدئو)

تصویری از شیخ نعیم قاسم، دبیرکل جدید حزب الله لبنان در حرم امام رضا (عکس)

خلاصه بازی رئال مادرید ۰ - بارسلونا ۴ (ویدئو) / طوفان در لالیگا

تیپ پائیزی و چهره شاد شبنم قربانی در 35 سالگی (عکس)

تصاویر پربازدید از بازیگر زن ترک و حجابش در ایران (عکس)

استقبال دختران روس از پزشکیان (عکس)

تصویر شگفت انگیز از فرود هواپیما در بیروت در میانه آتش حملات اسرائیل (عکس)

تغییر چهره آناهیتا درگاهی پس از جدایی (عکس)

حزب الله با پهپاد خانه نتانیاهو را هدف قرار داد (+عکس و ویدئو)

دوقلوهای جدید جایگزین سارا و نیکا در پایتخت شدند (عکس)

بنر اعتراضی جالب هواداران استقلال جلوی درب دفتر هلدینگ (عکس)

قاب بامزه و خوش آب و رنگ از بهنوش طباطبایی (عکس)

تغییر چهره قابل توجه پریناز ایزدیار در 38 سالگی (عکس)

تصویر پربیننده از زنان آتش نشان در تهران (عکس)

تیپ جالب المیرا دهقانی در پشت صحنه یک نمایش (عکس)

استایل و آرایش متفاوت هدی زین العابدین وایرال شد (عکس)

چهره جذاب بهنوش طباطبایی در ۴۳ سالگی (عکس)

واکنش پسر ناصرملک مطیعی به حمله کیهان؛ «دل تاریکتان پر از کینه است» (عکس)

فیگورهای زیبای انفرادی هادی چوپان در فینال مسترالمپیا ۲۰۲۴ (گزارش تصویری)

عینک عجیب و ۲۱۰ میلیون تومانی علی صادقی در جوکر سوژه شد (عکس)

لوگوی عجیب روی لباس پیشکسوت جنجالی؛ هم استقلال هم پرسپولیس ! (عکس)

تصاویر مسابقه مقدماتی هادی چوپان در مستر المپیا ۲۰۲۴ و نتیجه آن (عکس)

تصویر جذاب سحر دولتشاهی در روز تولدش (عکس)

رونمایی شهرزاد کمال‌زاده از استایل جذاب و جدیدش (عکس)

شوک به استقلال: ستاره با هواداران خداحافظی کرد (تصویر)

حذف تصویر رئیسی از اتاق وزیر خبرساز شد (عکس)

عاشقانه حدیثه تهرانی برای همسرش (عکس)

استایل متفاوت لیلا بلوکات در پشت صحنه تئاتر (عکس)

تیپ و چهره تازه ندا قاسمی، «شیرین سریال نون خ» (عکس)

سلفی بدون آرایش نجمه جودکی، مجری سابق صداوسیما (عکس)

تیپ و چهره متفاوت المیرا دهقانی روی صحنه تئاتر (تصاویر)

تیپ و چهره پاییزی نازنین بیاتی در ۳۴ سالگی (عکس)

شادی عجیب ایلان ماسک در سخنرانی ترامپ (عکس)

شکایت استقلال از اکرم عفیف به خاطر این خوشحالی (عکس)

عراقچی وارد فرودگاه دمشق شد (عکس)

زندگی خصوصی، عکس‌های شخصی و بیوگرافی ساناز سعیدی (تصاویر)

حضور فرزندان رهبر انقلاب در دفتر حزب الله لبنان (عکس)

عذرخواهی کاپیتان استقلال از هواداران و پیام به نکونام (تصویر)

واکنش رامین رضاییان به جدایی جواد نکونام از استقلال (تصویر)

عکس: رقص عاشقانه عروس و داماد فلسطینی زیر موشک های ایرانی

پوشش دختران شادی کننده در پی حمله موشکی ایران به اسرائیل (عکس)

وقتی آهنگ عروسی پس از مشاهده موشک های ایران بر فراز اسرائیل تغییر می کند! (ویدئو)

عکس یادگاری اهالی رام الله با موشک های ایران (تصاویر)

آثار حمله موشکی ایران به تل آویو (عکس)

این خانم مجری سوری هدف حمله هوایی اسرائیل قرار گرفت (عکس)

گیتی قاسمی و مریم مومن در یک اکران مردمی (عکس)

ادعای ترور ماهر الاسد برادر بشار اسد + تصویر

حضور سردار قاانی در دفتر حزب الله تهران (عکس)

استایل سحر دولتشاهی در فرش قرمز فستیوال روسیه (عکس)

این جنگنده عامل ترور سیدحسن نصرالله بود +عکس

لحظه طلاق پرویز یاحقی و حمیرا (تصاویر)

مهدی کوشکی بازیگر و همسرش با لباس لری (عکس)

تیپ و چهره متفاوت ریما رامین فر، «هما» سریال پایتخت با همسر و پسرش در ایتالیا / عکس

پرطرفدارترین