:::Noandish.com::: قرارداد سوآپ گاز با ترکمنستان؛ بزرگنمایی یا واقعیت؟
کد خبر: ۱۳۳۷۶۴
تاریخ انتشار: ۰۹ آذر ۱۴۰۰ - ۱۶:۵۸
قرارداد سه‌جانبه سوآپ گاز از تركمنستان به جمهوري آذربايجان از خاك ايران كه يكشنبه امضا شد، اگرچه در نگاه اول، رخدادي مثبت است و از هرگونه تعامل با كشورهاي ديگر از جمله همسايگان بايد استقبال كرد، اما از منظري دقيق‌تر و فراتر از بزرگنمايي‌هاي معمول، مي‌توان زواياي كمتر ديده‌شده از اين قرارداد را هم مورد بررسي قرار داد تا به قضاوت دقيق‌تري برسيم.
حميدرضا شكوهي در اعتماد نوشت: قرارداد سه‌جانبه سوآپ گاز از تركمنستان به جمهوري آذربايجان از خاك ايران كه يكشنبه امضا شد، اگرچه در نگاه اول، رخدادي مثبت است و از هرگونه تعامل با كشورهاي ديگر از جمله همسايگان بايد استقبال كرد، اما از منظري دقيق‌تر و فراتر از بزرگنمايي‌هاي معمول، مي‌توان زواياي كمتر ديده‌شده از اين قرارداد را هم مورد بررسي قرار داد تا به قضاوت دقيق‌تري برسيم. 

 
ابتدا بايد توجه داشته باشيم كه رابطه گازي ايران و تركمنستان رابطه خوبي نبوده و اين قرارداد در چنين شرايطي امضا شده است. در زماني كه جواد اوجي، وزير نفت فعلي، مديرعامل شركت ملي گاز بود، تركمن‌ها هر سال اول ژانويه، قيمت گاز صادراتي به ايران را افزايش مي‌دادند و از آنجا كه ايران در سرماي زمستان چاره‌اي جز تامين گاز به هر قيمتي براي استان‌هاي شمالي نداشت، به اجبار تن به مطالبه تركمن‌ها مي‌داد.

 
آنها در سال‌هاي متوالي در دولت احمدي‌نژاد هر سال قيمت گاز را افزايش دادند؛ به‌طوري‌كه در سال 1384 با قطع گاز موفق به افزايش 55 درصدي قيمت گاز شدند.

 
در سال 1386 در گام اول موفق به افزايش 87 درصدي قيمت گاز و در گام دوم موفق به افزايش 5/2 برابري قيمت گاز شدند. اين روند تا پايان دولت احمدي‌نژاد ادامه يافت و قيمت گاز صادراتي تركمنستان به ايران 9 برابر شد!

 
در زمان دولت روحاني و وزارت بيژن زنگنه، تركمن‌ها دوباره گاز ايران را قطع كردند كه با سفر بيژن زنگنه به عشق‌آباد و ديدارش با رييس‌جمهور تركمنستان، جريان گاز دوباره وصل شد.

 
بهانه آنها براي قطع گاز، بدهي انباشته شركت گاز ايران به تركمن گاز بود كه حدود 70 درصد آن از سال 1390 به‌ جا مانده بود. اما اين آخرين بار بود كه ايران مجبور به پذيرش خواست تركمنستان براي افزايش قيمت گاز مي‌شد چراكه با دستور زنگنه، تكميل خط لوله انتقال گاز نكا براي تامين گاز مناطق شمالي كشور، تسريع شد و سال بعد كه تركمنستان دوباره صادرات گاز را متوقف كرد، ايران تن به خواست اين كشور نداد چون نيازي به گاز آنها نداشت.
 
 
اين موضوع و البته بدهي گازي ايران، موجب ناراحتي تركمن‌ها شد... چراكه عادت داشتند هر سال پول بادآورده‌اي از راه افزايش ناگهاني قيمت گاز صادراتي به ايران به دست بياورند. به همين دليل در شرايطي كه توافق شده بود ايران پول گاز تركمنستان را پرداخت كند، تركمنستان به ديوان داوري شكايت كرد تا پول بيشتري بگيرد. 
 
 
نكته جالب اينجاست كه روز چهارم تيرماه 99 كه راي دادگاه اعلام شد، ايران به پرداخت غرامت به طرف مقابل محكوم نشد و تنها محكوم به پرداخت بدهي خود به تركمنستان شد كه پيش از آن هم اين بدهي را پذيرفته بود. ضمن اينكه اين بدهي، در عمل تبديل به يك وام كم‌بهره جذاب ارزي شده بود!
 
 
همزمان ايران هم بابت اشكال در كميت و كيفيت گاز دريافتي و جريمه قطع گاز توسط طرف تركمن، شكايتي مطرح كرد كه ديوان داوري به نفع ايران راي صادر كرد و تركمنستان مجبور به پرداخت 150 ميليون دلار جريمه به ايران شد؛ رقمي كه تركمن گاز حاضر به پذيرش آن در مذاكرات با ايران نبود!
 
مجموع اين مسائل موجب شد روابط ايران و تركمنستان در حوزه انرژي تيره شود به حدي كه وقتي وزير نفت جديد ايران به عشق آباد رفت، حتي همتاي تركمن او هم حاضر به پذيرش او نشد و اوجي مجبور به گفت‌وگو با مقامي پايين تر شد.
 
 
  در ميانه چنين روابط تيره‌اي، به نظر مي‌رسد نقش اصلي را در انعقاد قرارداد سوآپ گاز تركمنستان از مسير ايران، جمهوري آذربايجان ايفا كرده است.
 
 
حالا ايران مي‌تواند به جاي آنكه بابت سوآپ گاز تركمنستان مبلغي بگيرد، بخشي از 1.5 تا 2 ميليارد مترمكعب گاز انتقالي سالانه را به عنوان حق سوآپ بردارد و در استان‌هاي شمالي كشور كه دوباره ممكن است با كمبود گاز مواجه شوند مصرف كند.
 
 
سهم ايران از سوآپ گاز نامشخص است اما مروري بر ارقام نشان مي‌دهد رقم بزرگي نيست. توليد روزانه گاز ايران حدود 800 ميليون متر مكعب است اما كل ترانزيت گاز تركمنستان از مسير ايران، روزانه 5 ميليون متر مكعب است يعني كمي بيش از نيم درصد از كل توليد گاز ايران!
 
 
حق سوآپ ايران از اين نيم درصد، آنقدر ناچيز است كه بعيد است نقش چنداني در تامين گاز پنج استان شمالي كشور هم داشته باشد.
 
 
در چنين شرايطي تبليغاتي شبيه اينكه اين قرارداد، جايگاه ايران را در بازار جهاني انرژي ارتقا مي‌دهد شبيه شوخي است!
 
 
مهم‌ترين فايده اين قرارداد، بزرگنمايي آن در شرايط سكون فعلي است كه نشان دهد گويي كار مهمي انجام شده اما واقعيت همان است كه آمار و ارقام نشان مي‌دهد!
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
* captcha:

حجاب الیف ارول بازیگر زن ترکیه ‌ای در تهران

تيپ فرشته حسينى و نويد محمدزاده در جشنواره

مهار اين پنالتى توسط ماركوس دنيلو به قيمت جان بازيكنان تيم تمام شد (فيلم)

بازتاب جالب فن فوق العاده محمد رضا مختاری روی کشتی گیر جمهوری آذربایجان/ علی اف جای پهپاد، کشتی گیر اسرائیلی وارد کند!(فیلم)

تصاوير مشهور حادثه ١١ سپتامبر

مونا فرجاد ازدواج كرد (عكس)

بن افلک و جنیفر لوپز در جشنواره فیلم ونیز

پوشش نوید محمدزاده و فرشته حسینی در مراسم عقدشان

تصويرى شگفت آور از سيدمحمد خاتمى

ابتكار جدید احمدی‌نژاد برای نامزدی در انتخابات (تصاوير)

سحر دولتشاهی با ماسک در جشنواره فیلم فجر

اخراج به خاطر عکس گرفتن با پیکر مارادونا (تصوير)

ازدواج شهرزاد شريعت زاده و جان سينا

جذاب ترین عکس ها از گوشه و کنار جهان را در دریچه روز تماشا کنید

جديدترين تصوير از مهدى كروبى

مراسم خاکسپاری آیت الله خویی با حضور آیت الله سیستانی (عكس)

ماهی 2.5 تنی در سواحل استرالیا (عكس)

مصادره عدد 4 توسط پرسپوليسى ها بدون فاصله گذارى اجتماعى ! (عكس)

عکسی از درون ضریح پیامبر اسلام (ص)

تیپ استوایی مجری ممنوع التصویر درکنار فرهاد اصلانی (عکس)

اسکورت عجیب بهنوش بختیاری در روزهای کرونایی! (فيلم)

آخرين حضور رحمانى وزير معزول صمت در دولت يازدهم (عكس)

جهان در متفاوت ترین 100 روزی که پشت سر گذاشت

تصويرى از 'سيدحسين حسينى و همسرش' در قرنطينه

تصوير جديد از كريم انصارى فرد و همسر يونانى اش

هرويه ميليچ بازيكن استقلال و همسرش (عكس)

تازه ترین تصویر کریم انصاری فرد در کنار 'همسر یونانی اش'

عکس‌ های مهدى طارمی با سحر قريشى چگونه لو رفت؟

ايوانكا ترامپ محجبه شد!

مراسم اختتامیه سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر

پژمان جمشيدى و ريحانه پارسا در جشنواره فجر (عكس)

تصوير جديد از مهدى قائدى و همسرش (عكس)

مهدى قائدى مهاجم استقلال و همسرش (عكس)

سلفى همسر سرمربى استقلال با ارگ شيراز

'همسر سرمربى استقلال' در تهران مدل شد (عكس)

حضور بهنوش طباطبایی با ظاهری جدید در جشن عکاسان

پريناز ايزديار در اكران سرخپوست (عكس)

داليلا همسر استراماچونی سرمربی استقلال در تهران (عكس)

تصويرى جديد از بهاره كيان افشار

همسر سرمربی استقلال به ايران نيامده، قليانى شد! (عكس)