:::Noandish.com::: مبانی خاورمیانه شناسی به قلم دکتر محمود سریع القلم
کد خبر: ۱۳۴۴۵۷
تاریخ انتشار: ۲۳ آذر ۱۴۰۰ - ۲۰:۳۳

مركز مطالعات خاورميانه؛

۱.کلیدی ترین مفهوم در شناخت وضعیت نابسامان خاورمیانه / شمال آفریقا، مفهوم Nation-State است. تقریبا در این منطقه، هیچ کشوری Nation-State نیست. ویژگی که محصول سیاسی مدرنیته است و به همه کشورهای جهان تسری پیدا کرده است. دولت - ملت یعنی نیروها و فراکسیون های سیاسی و اجتماعی در مورد اهداف و جهت گیری های کشور به اجماع پایدار دست یافته اند.( مثال: کره جنوبی، مالزی، چین و برزیل).مرحله بعدی این اجماع هویتی و راهبردی حاکمیتی، کسب حمایت عامه است که به طور بالقوه می تواند به نوعی قرارداد اجتماعی میان نخبگان ابزاری و جامعه تبدیل شود (امارات در این مسیر حرکت می کند).

 

برای اجماع سازی حاکمیتی نیازی به دموکراسی نیست (سنگاپور و ویتنام) بلکه دموکراسی نتیجه تولید ثروت از طریق بخش خصوصی و صرفا نظارت اداری و قانونی حکومت بر اقتصاد ملی است. مسئولیت دولت – ملت شدن نزد گروه های حاکمیتی است که ضرورت سیاسی و اقتصادی آن را همگام با تحولات بین المللی درک می کنند. این درک ریشه در ناسیونالیسم عقلانی ( در مقابل ناسیونالیسم احساسی) داردو محتاج درک جمعی الیت های یک جامعه است و وقتی فقط در چند نفر منحصر باشد دوامی نخواهد داشت که متعاقبا بحث Nation-State در خاورمیانه را به نکته بعدی یعنی استبداد فردی منتقل می کند؛

 

۲. دومین مفهوم در فهم این منطقه، تجمع حکمرانی در گروه های بسیار کوچک است. عموم گروه های بالقوه دیگر یا به حاشیه می روند یا کشور را ترک می کنند. این نوع استبداد فردی و محدود شدن فکر، گردش اطلاعات، تصمیم سازی و تصمیم گیری در الیگارشی باعث می شود تا بقای افراد بر مصالح کشور اولویت پیدا کند. استبداد فردی منجر به نوعی بیماری سیاسی در حکمرانی می شود به نام (GroupThink) به این معنا که عده ای محدود با برداشت های محدود بدون آن که از اطلاعات و دیدگاههای جدیدی مطلع باشند تصمیم سازی می کنند. چین کمونیست در شرایط فعلی در عموم تصمیم گیری های غیر امنیتی خود با طیفی از مؤسسات فکری- تحقیقاتی اروپا – آمریکا مشورت می کند و حتی برای جلوگیری از یک سویه شدن اندیشه ها و برداشت ها از مدیران غربی در دستگاه اقتصادی خود استفاده می کند. استبداد فردی در خاورمیانه مانع نواوری ، تحرک، نگاه علمی به حکمرانی و فهم objective از روندهای بین المللی می شود.
تداوم یک الیگارشی جمود و سکون به ارمغان می آورد ( ناصرالدین شاه: ۵۰ سال؛ سلطان قابوس: ۵۰ سال؛ قذافی: ۴۲ سال؛ حسنی مبارک: ۳۰ سال؛ محمدرضا شاه: ۳۷ سال؛ بورقیبه: ۳۰ سال؛ انورسادات: ۳۱ سال؛ شاه حسن مراکش: ۳۸ سال)

 

۳. عامل سومی که زمینه های تداوم استبداد فردی و تاخیر در Nation-State شدن را فراهم می آورد محدودیت های فکری است: کنترل رسانه ها، فقدان مناظره و گفت و گو، خود سانسوری اهل قلم و دانشگاهیان؛

 

۴. عامل چهارم، جلوگیری و تداخل در شکل گیری هر نوع تشکل رقیب نسبت به الیگارشی حاکم در کشور؛

 

۵. ویتنام، اندونزی، مالزی، چین و سنگاپور نه دموکراتیک اروپایی هستند و نه الیگارکیک خاورمیانه ای. با تشکیل گروه های حکمرانی، گردش اطلاعات و بینش در درون حاکمیت و ارتباطات گسترده بین المللی بر تولید ثروت ملی از طریق بها دادن به بخش خصوصی و تسهیل ظهور طبقه متوسط و رضایت اقتصادی مردم در پروسه عقلانی شدن حکمرانی و شکل گیری Nation-State حرکت می کنند. خاورمیانه برای تحقق حتی این سطح از حکمرانی راه طولانی دارد. امید این چند نکته مفید باشد.

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
* captcha:

مهار اين پنالتى توسط ماركوس دنيلو به قيمت جان بازيكنان تيم تمام شد (فيلم)

بازتاب جالب فن فوق العاده محمد رضا مختاری روی کشتی گیر جمهوری آذربایجان/ علی اف جای پهپاد، کشتی گیر اسرائیلی وارد کند!(فیلم)

تصاوير مشهور حادثه ١١ سپتامبر

مونا فرجاد ازدواج كرد (عكس)

بن افلک و جنیفر لوپز در جشنواره فیلم ونیز

پوشش نوید محمدزاده و فرشته حسینی در مراسم عقدشان

تصويرى شگفت آور از سيدمحمد خاتمى

ابتكار جدید احمدی‌نژاد برای نامزدی در انتخابات (تصاوير)

سحر دولتشاهی با ماسک در جشنواره فیلم فجر

اخراج به خاطر عکس گرفتن با پیکر مارادونا (تصوير)

ازدواج شهرزاد شريعت زاده و جان سينا

جذاب ترین عکس ها از گوشه و کنار جهان را در دریچه روز تماشا کنید

جديدترين تصوير از مهدى كروبى

مراسم خاکسپاری آیت الله خویی با حضور آیت الله سیستانی (عكس)

ماهی 2.5 تنی در سواحل استرالیا (عكس)

مصادره عدد 4 توسط پرسپوليسى ها بدون فاصله گذارى اجتماعى ! (عكس)

عکسی از درون ضریح پیامبر اسلام (ص)

تیپ استوایی مجری ممنوع التصویر درکنار فرهاد اصلانی (عکس)

اسکورت عجیب بهنوش بختیاری در روزهای کرونایی! (فيلم)

آخرين حضور رحمانى وزير معزول صمت در دولت يازدهم (عكس)

جهان در متفاوت ترین 100 روزی که پشت سر گذاشت

تصويرى از 'سيدحسين حسينى و همسرش' در قرنطينه

تصوير جديد از كريم انصارى فرد و همسر يونانى اش

هرويه ميليچ بازيكن استقلال و همسرش (عكس)

تازه ترین تصویر کریم انصاری فرد در کنار 'همسر یونانی اش'

عکس‌ های مهدى طارمی با سحر قريشى چگونه لو رفت؟

ايوانكا ترامپ محجبه شد!

مراسم اختتامیه سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر

پژمان جمشيدى و ريحانه پارسا در جشنواره فجر (عكس)

تصوير جديد از مهدى قائدى و همسرش (عكس)

مهدى قائدى مهاجم استقلال و همسرش (عكس)

سلفى همسر سرمربى استقلال با ارگ شيراز

'همسر سرمربى استقلال' در تهران مدل شد (عكس)

حضور بهنوش طباطبایی با ظاهری جدید در جشن عکاسان

پريناز ايزديار در اكران سرخپوست (عكس)

داليلا همسر استراماچونی سرمربی استقلال در تهران (عكس)

تصويرى جديد از بهاره كيان افشار

همسر سرمربی استقلال به ايران نيامده، قليانى شد! (عكس)