:::Noandish.com::: جنبـش نادیده ‌شدگان
كانال نوانديش
سفيد
آخرین اخبار حوادث
روزنو
اخبار سیاسی
اخبار هنری
اخبار ورزشی
نواندیش
سلامت
آب و هوای نواندیش
لینک های نواندیش
کد خبر: ۱۵۳۱۸۲
تاریخ انتشار: ۰۴ دی ۱۴۰۱ - ۲۱:۳۹

هم ميهن: فعالان حوزه ارتباطات می‌دانند که من اگرچه در هر دو حوزه ارتباطات و رسانه صحبت می‌کنم، اما نقش ارتباطات را مهمتر از رسانه می‌دانم، چون ارتباطات مظروف و رسانه ظرف آن است.


در این سخنان می‌خواهم براساس دو مطالعه‌ای که اولی را شخصا با کمک دوستان جوان انجام دادم و دومی ناشی از تجربیات شخصی‌ام است، به‌این مسئله بپردازم که بررسی مطالعات درباره تغییرات فرهنگی، اجتماعی و سیاسی که در ایران رخ داده و مطالبات، انتقادات و اعتراضاتی را مطرح کرده، مبین این است که کمک به توانمندی جامعه از آنچه در جامعه رخ داده عقب‌تر افتاده است و به این تغییرات در جاهای مختلف می‌توان اشاره کرد. از تغییر ارزش‌ها و نگرش‌ها گرفته تا تغییر سبک زندگی و رفتار اخلاقی و شکاف نسلی و مناسبات جنسیتی و به‌طور کلی متنوع و متکثر شدن جامعه‌ایران، درحالی‌که نهادهای موجود چه از نهادهای حاکمیتی یا نهادهای مدنی، گنجایش این تغییرات را در خودشان نداشتند.


طبیعتاً وقتی نهادهای حاکمیتی سختگیر باشند، نقش رسانه‌ها بیشتر می‌شود و حتی اضافه بار هم پیدا می‌کنند و نقش‌هایی، چه سلبی و چه ‌ایجابی از آنها خواسته می‌شود؛ درحالی‌که اصلا آنها متکفل این مسائل نیستند.


در مطالعه دوم که کار من بوده، نشان می‌دهد تحولاتی که در خود فضای فیزیکی و سخت‌افزاری رسانه‌ها رخ داده و نظام گذشته رسانه‌ای، سنخیت و انطباق با این تحولات اجتماعی را از دست داده است. حالا به‌این سوال بپردازیم: کدام یک اهمیت بیشتری دارند؟ تحولات اجتماعی رخ داده یا تحولات رسانه‌ای؟ من می‌گویم اولویت با تغییرات اجتماعی رخ‌داده است و این تغییرات اجتماعی هستند که به رسانه‌ها سمت و سو می‌دهند. نه‌اینکه رسانه‌ها هستند که تغییرات را ایجاد کرده‌اند. متاسفانه، اینجا به جنبه‌های تهدیدآمیز رسانه‌ها اشاره می‌شود، ولی هر چه باشد معتقدم جامعه ضعیف، رسانه‌ها را نقش‌آفرین‌تر می‌کند و حاکمیت سختگیر‌تر نیز در رسانه‌ها دگردیسی به‌وجود می‌آورند؛ از جمله رسانه‌هایی که کمتر در اختیار حکومت هستند و کمتر کنترل‌پذیر باشند، میدان پیدا می‌کنند.


زمانی در کشور ما به ویدیو، رسانه یاغی می‌گفتند. به‌این خاطر که به‌خصوص در کشور‌های اروپایی شرقی، تغییر رخ داده بود، بخشی از این تغییر را متاثر از عملکرد دولت می‌دانستند که دولت نمی‌توانست آن را کنترل کند. یعنی دولت شوروی که در آن زمان، باید برای یک کپی به زبان روسی دو مجوز می‌گرفتید و اگر زبانی به جز روسی بود، نیاز به سه مجوز داشتید، حالا با رسانه‌ای مواجه بود که امکان کنترل آن را نداشت. حال اگر به شبکه‌های مجازی رو آورده می‌شود و البته تریبون‌های رسمی آن را تا این اندازه تهدید‌آمیز معرفی می‌کنند و نهادهای مختلف برای کنترل و فیلتر آن فعالیت می‌کنند، بخشی از آن را باید اینطور تحلیل کرد که وقتی رسانه‌های قابل مدیریت در معرض محدودیت و کج‌کارکردی قرار می‌گیرند، از طرف مردم و شهروندان نقش مهمتر به رسانه‌ای داده می‌شود که خودشان نقش بیشتری در مدیریت آن دارند.


نکته مهم این است که اول تغییرات اجتماعی درازمدتی در ایران رخ داده است‌. دیر به آن توجه شده و دیر فهمیده شده و این دیرفهمی، سنگینی بار خود را بر تحلیل گذاشته و به دلیل تحلیل غلطی که در این بین انجام گرفته است، ما با دستورالعمل غلط مواجه بودیم که موجب بروز این اتفاقات شده است. این دیرفهمی باعث شد تغییرات زیرپوستی شهر به خوبی درک نشود و برخی گمان کنند فقط یک شکاف نسلی اتفاق افتاده است و نسل «ایکس» و «زد» به میدان آمده و این دو نسل نمی‌توانند با هم صحبت کنند؛ در صورتی که‌این اتفاق بسیار فراتر از یک تغییر نسلی بود. نقش‌آفرینی مهم زنان در این میان ‌و تغییر سبک زندگی رخ داده است که در این سبک جدید، خودِ زندگی مهم شده و تعریفی متفاوت با گذشته پیدا کرده است.


نسل من در بهترین شکل خود به فداکاری رسید و مشتاق شهادت بود تا خود را فدای دیگران کند، ولی امروز نسلی در میدان است که بدون اینکه بخواهیم آن را تقبیح کنیم، نسلی است که تغییرات اجتماعی باعث شده ارزش‌های مادی برایش مهم شود و فردگراتر شود.
این دو تغییری که پیمایش‌ها نشان می‌دهند را در مفهوم زندگی می‌توان دید و مهمتر از همه، متفاوت شدن و متکثر شدن جامعه است که در ضعف روآوری به نهادهای مدنی، رفتارهای غیرمدنی هم ممکن شده است و جامعه شکل سیال به خود گرفته است.


سوال بعدی که اینجا مطرح می‌شود، این است که این تغییر اجتماعی، چه نوع رسانه‌ای را طلب می‌کند و چه نوع رسانه‌ای به رسمیت شناخته می‌شود و مورد حمایت قرار می‌گیرد؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که جامعه حتما در این تغییرات اجتماعی به رسانه‌ای که متنوع و متکثر باشد، روی می‌آورد. درحالی‌که به‌طور معمول ما همیشه با دو رسانه مواجه بوده‌ایم و رسانه را دوگانه دیدیم. به عبارتی رسانه‌های شبکه‌ای را مقابل رسانه‌های نوشتاری دیدیم، یعنی فکر می‌کنیم مطالب عمق‌دار حتما باید مکتوب باشد و در شکل قدیم به شکل گزارش دنباله‌دار و مستند باشد. در این دیدگاه، به توئیتر و اینستاگرام و فیس‌بوک و نقش آنها و نقش دیدنی‌تر شدن و کوتاه نوشتن توجهی نمی‌شود.


من اینجا یک تقسیم‌بندی دم‌دستی می‌کنم تا دوستان محقق و جوان و حتی پیشکسوتان این را بهتر انجام دهند چون هنوز در مرحله نظرورزی هستیم و داده خُرد نداریم.


رسانه‌ها را در چهار دسته قرار می‌دهیم؛ دسته اول، رسانه‌های شفاهی، دوم، رسانه‌های مکتوب، سوم، رسانه‌های دیداری و شنیداری و چهارم، شبکه‌های فضای مجازی.


در دسته اول(رسانه‌های شفاهی) باید به تغییرات نگاه کنیم. جامعه‌ای که فردگرا‌تر شده و اعتماد به نظام سیاسی و جامعه از بین رفته، یعنی سرمایه اجتماعی میانه و اعتماد به نهادهای حاکمیتی کاهش پیدا کرده است و طبیعتاً هر یک به درون خویش تبعید می‌شوند. قبل از جنبش‌ها در سطحی که به خانواده و گروه‌های همسان می‌رسید، دیده می‌شود که بیشترین بی‌اعتمادی شکل گرفته و مرتب «ما» و «دیگری» ایجاد می‌کنند و در سطح تریبون‌های رسمی هم به سمت دوگانگی و دو شقه کردن جامعه و خشم و نفرت پیش رفته‌ایم؛ برچسب زدن به همه، به همه روشنفکران، همه اصلاح‌طلبان، همه جوانان و دانشجویان. برچسب‌هایی زده می‌شد که جامعه را عصبانی و ناامید کرد.


به سطح دوم می‌رسیم. رسانه‌های نوشتاری که وجه قالب آن روزنامه‌نگاری است و بیشترین سطح ممیزی اینجا انجام می‌شود. متاسفانه روزنامه‌نگاران ما، همیشه در معرض سوءظن و بدگمانی بوده‌اند و بسیاری مجبور به مهاجرت شده‌اند و متاسفانه برخی در رسانه‌هایی مشغول به کار هستند که در سطح سوم به آن می‌پردازیم. اما به هر حال سانسور، روزنامه‌نگاری مکتوب را خیلی محدود کرده است. نمی‌خواهم تک‌علتی نگاه کنم، اما این یکی از دلایل مهم است که تیراژ روزنامه‌ها از یک میلیون و چندصد هزارتایی، به زیر ۵۰ هزار رسید.


در سطح سوم رسانه‌ها، اتفاق را مشهودتر می‌بینیم. یک‌ طرف صداوسیما که کاملا انحصاری عمل می‌کند. گاهی به یک برنامه‌ای، فرصتی اندک می‌دهد. اینجا، نگاهِ من سیاسی نیست. پژوهش‌هایی سال ۵۵ انجام شده، همایش شیراز را برای اصلاح رویکردهای رادیو و تلویزیون ملی ایران در زمان شاه برگزار کرد که در آن زمان مهمترین اشکال آن، نادیده گرفتن گروه‌های مرجع در رادیو و تلویزیون بود. من جنبش اخیر را جنبش نادیده‌شدگان می‌دانم که نقطه مقابل نادیده گرفتن، رسانه است. در خارج از کشور هم رسانه‌های ماهواره‌ای شکل می‌گیرند که به گونه دیگری بخش بزرگی از حقیقت را کتمان می‌کنند و به شکل ایدئولوژیک به انتشار اخبار می‌پردازند.


در سطح چهارم، شبکه‌های اجتماعی است که به لحاظ فن‌آورانه، رسانه‌های خودمحور هستند. یعنی مرکزیت رسانه‌های قبلی اینجا نیست و لذا نزدیکی بیشتری با جامعه معترض و متکثر پیدا می‌کنند و ضعف‌شان این است که با جامعه مدنی گره نمی‌خورند. به تعبیر ولمن، با هم‌نشینی شبکه‌های اجتماعی با اینترنت و تلفن هوشمند، به تغییر پارادایمی رسانه‌ای می‌رسیم و این تغییر از روابط نهادمند به فردگرایی شبکه‌ای است. یعنی بازگشت کنشگر به جایی که عاملیت فرد بیشتر می‌شود.

كانال نوانديش
سفيد
آخرین اخبار حوادث
روزنو
اخبار سیاسی
اخبار هنری
اخبار ورزشی
نواندیش
سلامت
آب و هوای نواندیش
لینک های نواندیش
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
* :
كانال نوانديش
سفيد
آخرین اخبار حوادث
روزنو
اخبار سیاسی
اخبار هنری
اخبار ورزشی
نواندیش
سلامت
آب و هوای نواندیش
لینک های نواندیش
فلای تودی
تلگرام

مهاجم برزیلی پرسپولیس چه زمانی به ایران می رسد؟

حكم كيهان برای دارندگان ماهواره اینترنتی استارلینک در ایران!

استخدام ۴۳۰۴ نیروی جدید در شهرداری تهران دوره زاکانی!

"عاطفه احمدی" به آلمان پناهنده شد

همخوان زن این بار در کنسرت های موسیقی، مجوز اجرا گرفت!

خودرو جدید سایپا در دهه فجر رونمایی خواهد شد

كنگره آمريكا در آستانه تصويب قانون "مهسا امینی"

قیمت امروز طلا، سکه، دلار و ارز در بازار

آیا سفر گروسی به تهران به احیای برجام منجر می‌شود؟

رهبر انقلاب، «شکایت» را که خواندند، گفتند: «وای بر من، وای بر ما»

«فارن پالیسی»: چرا دولت سعودی خواهان سقوط جمهوری اسلامی نیست؟

واکنش عباس عبدی به ‏مصوبه محرمانه ‎مولدسازی دارایی‌های دولت

آیا نباید با وریا غفوری قرارداد بست؟

سیدحسن خمینی: تغییر پایگاه حکومت از محرومین به متدینین مخالف با مشی سیاسی امام است

دبیر ستاد امر به معروف چهارمحال و بختیاری: در پیست اسکی بارده و کوهرنگ کشف حجاب و شرب خمر مى شود / از تذكر به استاندار نتيجه نگرفتيم

اولين عكس و پست دو نفره پیکه و کلارا چيا مارتي: کاپیتان سابق بارسلونا اینگونه پاسخ جنجال شکیرا را داد!

آواز شهرام ناظرى بر سر مزار نيما يوشيج (فيلم)

حمله نماینده اهواز به لوکادیا مهاجم جدا شده پرسپوليس (فيلم)

سفر شبنم تووزلو خواننده زن آذربایجانی به ایران (عكس)

عكس: تجمع عفاف و حجاب در قم

پدر ترانه علیدوستی و گروهی از بازیگران سرشناس مقابل زندان اوین (عکس)

تصاویری جدید و دیدنی از پیروز ایران(عکس)

عكس: رئیس جمهور کرواسی با پرچم فلسطین در دیدار با بلژیک

تصاوير خبرگزارى دولت از "هواداران ايرانى بى حجاب" در ديدار ايران - ولز

فنى كه 'سردار آزمون' بعد از غلبه بر ولز روى طارمى اجرا كرد! (تصاوير)

سنت شكنى يك روزنامه با عكس خاص از "هوادار زن ايرانى" در جام جهانى

جام جهانى ٢٠٢٢: تصاوير "تماشاگران زن ايرانى" با پوشش متفاوت در رسانه انقلابى !

آتش ‌سوزی در «زندان اوین» به روایت تصویر

مشروح كامل مناظره چالشى سعيد شريعتي و جليل محبي بر سر گشت ارشاد (فيلم)

تصاوير جديد از شهاب حسيني و همسر جديدش ساناز ارجمند

ساناز ارجمند همسر دوم شهاب حسيني؟

سمانه پاكدل و هادي كاظمي در اكران نمور

ویدیویی جالب از سفر پادشاه انگلستان به ایران در سال ۱۳۸۲ (فیلم)

شادی مشكوك بازیکن نفت مسجدسلیمان پس از گل برترى پرسپوليس ! (فيلم)

لحظه دريافت جايزه کیت بلانشت از ليلا حاتمي

عكس: درخشش ليلا حاتمى روى فرش قرمز اختتاميه جشنواره ونيز

عبدالحسين مختاباد در حال دست دادن با ملكه انگليس(عكس)

حضور خاتمی در جلسه مجمع روحانیون (فیلم)

حجاب جدید سحر قریشي با چفیه عربی!

بازخوانى آهنگ "بهت قول ميدم" توسط خواننده ايتاليايي (فيلم)

سکانسی از سریال یاغی حاشیه ساز شد (+فیلم)

غیرتی شدن رامبد جوان و تذکر جدی به پشه در مهمونی (فيلم)

هانيه غلامي با پوشش پرسپوليسى در ورزشگاه آزادى

ويدئوى ديدنى و پر بازديد از روز پر شور دختران پرسپوليسى در آزادى (فيلم)

تصاوير زيبا از دختران پرسپوليسى در آزادى

وقتى گورباچف پس از رهبرى شوروى، تبليغ پيتزا مى كرد (فيلم)

نخستین تصاویر از لیلا حاتمي در جشنواره ونیز

تصويرى جديد از نويد محمدزاده و فرشته حسيني

تيپ عايشه گل در ايران

عكس پربيننده از يك "دختر هوادار استقلال" با تصوير ناصر حجازى

تصاوير زيبا از بانوان هوادار استقلال در آزادى

صورت تتو شده سحر قریشی پس از جدایی

تهديد على شادمان توسط بچه در مهمونى! (فيلم)

شناسايى دخترى كه باعث خيانت پيكه به شكيرا شد (عكس)

وقتی بچه، کلاه قرمزی رو مى بيند! (فيلم)

اخراج از مدرسه برای نداشتن شناسنامه!

بعد از جانی دپ، جیسون استاتهام هم در ايران رویت شد! (عكس)

همسر يورگن لوكاديا مهاجم جديد پرسپوليس (عكس)

پست جديد طناز طباطبايي درباره سريال ياغى

رونمايى از همسر لوكاديا گزينه خارجى پرسپوليس (عكس)

عکس جالبی از هوشنگ ابتهاج و فروغ فرخزاد

باران کوثری با گریم پروین اعتصامی (عكس)

شكايت ستاد امر به معروف از كليپ دخترانه تبليغ بستنى به دادستانى (فيلم)

موج‌ سواری شكيرا با مرد مرموز (عكس)

پشت صحنه سکانس حساس سریال «یاغی» (فيلم)

دعواى بچه با ستاره پسيانى جنجالى شد(فيلم)

فالش‌خوانی و پوشش امیر مقاره جنجالى شد (فيلم)

كارگردان سریال یاغی و همسرش عاطی!

رهبرى با اقدام اينان مخالفت كرد: "تصاوير اخلالگران" در سخنرانى يادگار امام

تصويرى از نگار فرهمند همسر پژمان جمشيدي (عكس)

ويدئوى جنجالى از همخوانى سرود سلام فرمانده توسط الهام چرخنده

حجاب الیف ارول بازیگر زن ترکیه ‌ای در تهران

تيپ فرشته حسينى و نويد محمدزاده در جشنواره

مهار اين پنالتى توسط ماركوس دنيلو به قيمت جان بازيكنان تيم تمام شد (فيلم)

بازتاب جالب فن فوق العاده محمد رضا مختاری روی کشتی گیر جمهوری آذربایجان/ علی اف جای پهپاد، کشتی گیر اسرائیلی وارد کند!(فیلم)

تصاوير مشهور حادثه ١١ سپتامبر

مونا فرجاد ازدواج كرد (عكس)

بن افلک و جنیفر لوپز در جشنواره فیلم ونیز

پوشش نوید محمدزاده و فرشته حسینی در مراسم عقدشان

تصويرى شگفت آور از سيدمحمد خاتمى

ابتكار جدید احمدی‌نژاد برای نامزدی در انتخابات (تصاوير)

سحر دولتشاهی با ماسک در جشنواره فیلم فجر

اخراج به خاطر عکس گرفتن با پیکر مارادونا (تصوير)

ازدواج شهرزاد شريعت زاده و جان سينا

جذاب ترین عکس ها از گوشه و کنار جهان را در دریچه روز تماشا کنید

جديدترين تصوير از مهدى كروبى

مراسم خاکسپاری آیت الله خویی با حضور آیت الله سیستانی (عكس)

ماهی 2.5 تنی در سواحل استرالیا (عكس)

مصادره عدد 4 توسط پرسپوليسى ها بدون فاصله گذارى اجتماعى ! (عكس)

عکسی از درون ضریح پیامبر اسلام (ص)

فلای تودی
تلگرام
فلای تودی
تلگرام
فلای تودی
تلگرام