کد خبر: ۱۵۷۸۲۴
تاریخ انتشار: ۰۷ فروردين ۱۴۰۲ - ۱۲:۰۲

عمارت خسرو آباد و ارتباطش با «مستوره اردلان»، ناصرالدین شاه و «حسنی جهان»

عمارت «خسروآباد» یکی از بناهای تاریخی در کردستان و در شهر سنندج است که محل زندگی «مستوره اردلان» اولین زن تاریخ‌نویس جهان اسلام بود و میزبان از ناصرالدین شاه و برگزاری مراسم عروسی «حسنی جهان» تنها دختر فتحعلی شاه قاجار را به خود دیده است.

فارس: در طول تاریخ از گذشته تا به امروز در لابه‌لای سطرهای کتاب فرهنگ غنی ایرانیان، سفر کردن و دیدن نادیده‌ها به همه مردم توصیه شده است.

عمارت خسروآباد و ارتباطش با «مستوره اردلان»، ناصرالدین شاه و «حسنی جهان»


ایران سرزمینی با چهار فصل با جاذبه‌های بکر و دیدنی است که کم نیستند بخش‌هایی از این پازل هزاررنگ که هنوز ناشناخته مانده است.


سرزمین پهناور ایران دارای تاریخی کهن است، از ادوار مختلف تاریخ تمدنی ایران همواره آثار با ارزشی به جا مانده است که دیدن آنها خالی از لطف نیست.


در این میان کردستان بخاطر طبیعت بکر و جاذبه‌های طبیعی و تاریخی همواره مورد توجه گردشگران زیادی بوده و در فصول مختلف سال مسافرین زیادی را به سمت خود کشانده است


وجود بناهای تاریخی با معماری خاص از جاذبه‌های گردشگری در استان کردستان و خاصتا در شهر سنندج است، عمارت‌‌های تاریخی که در خشت خشتشان داستان‌ها و اسرار فراوانی از گذشتگان را به یادگار دارند، بناهایی که با وجود قدمت بسیار همچنان استوار و باشکوه ایستاده‌‌اند.


عمارت خسروآباد یکی از بناهای تاریخی و کم‌نظیر در شهر فرهنگی سنندج است که در سال 1223هجری قمری توسط امان‌الله خان اردلان والی و حاکم وقت کردستان در مساحت 6 هزارمترمربع در بلوار خسروآباد احداث شده است.


راه دسترسی به این عمارت زیبا از چند مسیر ممکن است که یکی زیباترین این مسیرها ورودی آن از خیابان مردوخ جنوبی است.


یکی از ورودی‌های این بنای تاریخی که جلوه زیبایی آن با پیکره مستوره اردلان اولین زن تاریخ‌نویس جهان اسلام شروع می‌شود، بعد از گذر از فضای سبز در زیر سایه‌سار درختان به حوض بزرگی می‌رسید که اکثر بازدیدکنندگان از عمارت خسروآباد در کنار آن توقف می‌کنند.


انگار عقبره‌های ساعت در این گوشه شهر روی تاریخ گذشتگان توقف کرده است، نخستین چشم‌انداز این بنای تاریخی قبل از گذر از درب اصلی عمارت، حوض چهارگوش صلیبی‌شکلی است که آب آن از چشمه‌های جاری کوه آبیدر نشات می‌گیرد و از یک سمت آن همیشه روان است، انعکاس تصویر عمارت روی آب حوض، صدای آرام حرکت آب در مسیر باریک پایین دست درب ورودی عمارت و حضور همیشگی مردم در این مکان آرامش خاصی به انسان می‌دهد.


این بنای عظیم و زیبا با چهارباغ سابقش کاخ حکومتی امان‌الله خان اردلان، فرزند و نوادگانش بوده است. باغ عمارت خسروآباد افزون بر دو بخش اصلی یعنی قصر سلطنتی با ورودی ستون‌دار در بخش غربی و ساختمان شرقی با غلام گردش‌ها و ایوان ستون‌دار مشرف بر صحن عمارت و فضای بیرونی بنا دارای فضاهای دیگری چون حمام، اتاق قاپچیان یا قاپوچی یعنی حاجب و دربان و خدمتکاران است.


تزئینات معماری این بنا شامل گچبری، آجرکاری، اروسی‌های زیبا و حوض چلیپا شکل داخل عمارت است.


آنچه که بر اساس وضعیت ظاهری و ترکیب بنای خسروآباد قابل تامل است، هم به نوع بودن بافت و ترکیب مصالح و سبک مشترک قصر، آشپزخانه، حمام و اسطبل به انضمام دیوارهای حفاظ شرقی غربی و جنوبی است که مربوط به یک دوره است.


سبک اروسی‌های موجود در قصر تفاوت قابل توجهی با قسمت شرقی بنا دارد به گونه‌ای که تزئینات بخش غربی با آجر و در قسمت شرقی و سر درب بیشتر از گچ‌بری استفاده شده است.


نظریات گوناگونی در مورد این بنای تاریخی وجود دارد بطوری که بعضی صاحب‌نظران عمر قسمت شرقی بنا که قصر نامیده می‌شود را به دوران زندیه و توسعه و تکمیل آن را مربوط به دوره امان‌الله خان اردلان تخمین داده‌اند.


خیمه ناصرالدین شاه در خسروآباد

عمارت خسروآباد در کنار دو بخش اصلی، شامل قصر سلطنتی که با ورودی ستون‌دار در بخش غربی و ساختمان شرقی با غلام گردش‌ها و ایوان ستون‌دار مشرف بر صحن عمارت و فضای بیرونی بنا دارای فضاهای دیگری برای خدمه و خدمت‌گذاران بوده است.


براساس آنچه از گذشتگان نقل شده است، ساخت تالار تشریفات این بنا به اواخر دوره زندیه و تفرجگاه تابستانی خسروخان اول اردلان بر می‌گردد.


سردرب ورودی که به آن غلام‌گردش گفته می‌شود در دوره قاجار به عمارت اضافه شده است، فضایی که کاربری‌اش برگزاری جلسات حکومتی و محلی برای مهمانی‌ها بوده است.


کلاه‌فرنگ عمارت هم کاربری پذیرایی از مهمانان خارجی داشته و در طول عمر آن مهمانان زیادی از فرهنگ‌ها و کشورهای مختلف پذیرا بوده‌ است.


در زمان ساخت و تاسیس کاخ خسروآباد دژ حکومتی سنه در مرکز شهر همچنان مقر حکومتی سیاسی و نظامی باقی ماند و اعتبار خود را از دست نداد. اگر چه بعد از مدتی عمارت خسرو آباد بعنوان مقر حکومت مورد استفاده قرار گرفت، اما بیشتر به عنوان محل تشریفات و استقبال از شاهان و محل اقامت والیان اردلان مورد استفاده بود بصورتیکه مراسم عروسی «حُسنی جهان» تنها دختر فتحعلی شاه قاجار با خسروخان پسر امان‌الله‌خان در سال 1232هجری قمری در این کاخ برگزار شد.


هنگام ورود ناصرالدین شاه به کردستان در سال 1275هجری قمری برابر 1233هجری شمسی در خسروآباد برایش خیمه دایر شد و در سال 1275 شمسی نیز علی‌اکبرخان شرف‌الملک اردلان نوه امان‌الله خان والی و وارث باغ و کاخ خسروآباد این مجموعه را به میرزا صادق‌خان اعزازالملک فروخت.


حوض طبقه سوم عمارت

شگفتی‌ها و زیبایی‌های خانه‌ای ایرانی به محوطه بیرونی آنها خلاصه نمی‌شود، اگر از پنجره‌های ارسی رد شوید و به داخل خانه پا بگذاری شگفتی‌های اصلی را خواهی دید زیبایی‌هایی که در چنین عمارت‌های تاریخی قطعا جلوه‌های زیباتری دارد.


بعد از گذر از پله‌های ساختمان قصر عمارت که شیب تندی هم دارد در طبقه سوم عمارت حوض زیبایی در وسط اتاق‌ جلوه‌نمایی می‌کند، حوضی که به چشمی گریان شباهت دارد.


برای رسیدن به اتاق خسروخان و همسرش باید 15پله مارپیچ بالا رفت، اتاقی که در آن ایام تنها مستوره اردلان حق ورود به آنجا داشته است.


درب اتاق مستوره اردلان کوتاه است به گونه‌ای که نمی‌توان تمام‌قد وارد شد، این به واسطه جایگاه این بانوی شاعره بوده تا افراد هنگام ورود، سر تعظیم فرود بیاورند.


سنگ‌نبشته سردرب این عمارت موید تاریخی‌بودن آن است که، سندی اسم فتحعلی شاه قاجار و والی کردستان امان‌الله خان در تاریخ 1223 ه.ق روی آن حک شده و در قالب قطعه شعری از خرم‌کردستانی تشریح شده است.


دو اتفاق تاریخی عمارت خسروآباد

این بنای تاریخی که با شماره 1491 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است در دوران حیات خود شاهد دو اتفاق تاریخی عروسی حُسنی‌جهان تنها دختر فتحعلی شاه قاجار با خسروخان و زندگی مستوره اردلان به عنوان نخستین زن مورخ و تاریخ‌نویس جهان و از شاعران بزرگ و برجسته کردستان و ایران بوده است.


این بنای تاریخی تا قبل از انقلاب و سال‌ها بعد از آن هم ملک اختصاصی و در اختیار خاندان «صادق وزیری» بود اما سال‌ها بعد به تملک میراث فرهنگی درآمد، ثبت ملی شد و مرمت آن به صورت جدی مورد توجه قرار گرفت.


عمارت خسروآباد تا قبل از شیوع ویروس کرونا در فصول مختلف سال به ویژه در ایام تعطیلات نوروزی و تابستان میزبان گردشگرانی از نقاط کشور بود و اکنون نیز با رشد چند برابری میزبان مهمانان و گردشگران نوروزی است.


عمارت خسروآباد با حضور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به عنوان کاخ موزه افتتاح شد. در این کاخ موزه، موزه‌های متعددی ایجاد خواهد شد.

نظر شما
قابل توجه کاربران و همراهان عزیز: لطفا برای سرعت در انتشار نظرات، از به کار بردن کلمات و تعابیر توهین آمیز پرهیز کنید.
* کد کپچا:
captcha

لینک ثبت نام وام ۵۰ میلیون تومانی صندوق بازنشستگی برای بازنشستگان کشوری و فرهنگیان بازنشسته + شرایط 10 گانه

۵ روش برای فرار از آلرژی بهاری

راهنمای خرید کولرگازی ارزان در حرف تو

میزان دقیق تغییر و افزایش حقوق کارگران اعلام شد +جدول

تابوت سازی آرش رضاوند برای استقلال؟

پزشکیان: بنای دولت تلاش مجدانه برای حل مشکلات معیشتی مردم است

قیمت طلا و سکه ۱۰ میلیون تومان ریخت

واکنش عطاالله مهاجرانی به حکم رییس جمهور در برکناری معاون امور مجلس

زمان پرداخت حقوق فروردین و اعمال افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی/ معوقات متناسب سازی واریز می شود؟!

پوستر باشگاه پرسپولیس برای بازی با استقلال خوزستان (تصویر)

واکنش سخنگوی دولت به برکناری شهرام دبیری

واکنش به ادعای شهادت نیروهای ایرانی در یمن

پرونده کلثوم اکبری به کجا رسید؟ / پرونده ای که با سریال پایتخت ۷ دوباره باز شد

۴ غایب پرسپولیس در بازی مقابل استقلال خوزستان

هجوم حفاران غیرمجاز به امامزاده ها در تعطیلات نوروز/ گنج یاب ها امامزاده عرب را گودبرداری کردند

با چند منطقه فرازمینی در کشور آشنا شوید (+تصاویر)

آهنگ جدید محسن چاوشی به نام ساعت دیواری (ویدئو)

ساخت ساختمان ۱۰ طبقه در ۲۸ ساعت در چین (ویدئو)

حضور چکامه چمن ماه در اکران «عزیز» پس از بازگشت از ترکیه و شبکه جم (ویدئو)

فراخوان گادپوری تهرانپارس را قفل کرد ! (ویدئو)

خلاصه بازی دورتموند 2 - 3 بارسلونا: با گزارش عادل فردوسی پور (ویدئو)

خلاصه بازی آتالانتا 2 - 3 رئال مادرید (ویدئو)

خلاصه بازی پرسپولیس 2 - ملوان 1 : جذاب و سرنوشت ساز! (ویدئو)

خلاصه بازی فولاد 0 - استقلال 2 ؛ سوپرگل جدید از آبی پوشان! (ویدئو)

خلاصه بازی پرسپولیس 0 - 1 نساجی؛ شکست در نزدیکی صدر! (ویدئو)

تغییر چهره شگفت انگیز آزاده مهدی زاده ، ژوزفین قهوه تلخ در کنار جواد عزتی (عکس)

خلاصه بازی آرسنال 2 - 0 منچستر یونایتد (ویدئو)

خلاصه بازی نیوکاسل 3 - 3 لیورپول؛ پرگل و دیدنی! (ویدئو)

نوحه دشنه بر لب تشنه - حسین فخری ؛ خنجر بر تار حنجر / مداحی ماندگار (ویدئو)

خلاصه بازی دورتموند 1-1 بایرن مونیخ با گزارش عادل فردوسی پور (فیلم)

خلاصه بازی لاس پالماس 2 - 1 بارسلونا (ویدئو)

خلاصه بازی منچستر یونایتد 3 - 2 بودا (فیلم)

نماهنگ نحن حزب الله (فیلم)

کنایه احسان علیخانی به نعیمه نظام دوست سوژه شد (ویدئو)

هنرنمایی گلوریا هاردی با ترومپت‌ در «جوکر ۲»! (فیلم)

خلاصه بازی الریان 1 - پرسپولیس 1 (فیلم)

خلاصه بازی النصر 3 - 1 الغرافه: رونالدو دبل کرد (فیلم)

خلاصه بازی ساوتهمپتون ۲ - ۳ لیورپول ؛ یکه و تنها در صدر جدول! (ویدئو)

خلاصه بازی زیبای سلتاویگو 2 - 2 بارسلونا (فیلم)

خلاصه بازی منچستر سیتی 0 - 4 تاتنهام؛ جذاب! (فیلم)

خلاصه بازی اینتر میلان 5 - هلاس ورونا 0 ؛ تورام دبل کرد (فیلم)

تغییر چهره بازیگر «عشق ممنوع» و «فاطماگل» 14 سال بعد 14 سال در 40 سالگی (عکس)

فیلمی عجیب از گربه ماهیِ رزه دار درحالِ صحرانوردی در جستجوی آب! (ویدئو)

خلاصه بازی پرسپولیس 3 - مس سونگون 0 (فیلم) - 1 آذر

آهنگ نگرانتم ، میثم ابراهیمی (موزیک ویدئو) + متن شعر ترانه

خلاصه بازی ایران 3 - قرقیزستان 2 ؛ گل های طارمی، حردانی و آزمون (فیلم)

گوسفند عاشق نوشیدن چای را ببینید! (ویدئو)

ماهی روز قیامت برای دومین بار دیده شد (عکس)

آهنگ ای دریغا - محسن چاوشی (موزیک ویدئو)

خاطره خنده دار مونا کرمی در شام ایرانی از تبلیغات ماهواره‌ای (ویدئو)

حمله یک قلاده خرس به خودروها در جاده چالوس (ویدئو)

مداحی دهه فاطمیه عبدالرضا هلالی؛ ناحلة الجسم یعنی؟! (ویدئو)

خلاصه بازی رئال سوسیداد ۱-۰ بارسلونا (ویدئو)

خلاصه بازی چلسی 1- 1 آرسنال (ویدئو)

خلاصه بازی و گلهای رئال مادرید 4 - 0 اوساسونا (ویدئو)

مسابقه امیر علی اکبری، فایتر ایرانی مقابل مارکوس آلمِیدا، اسطوره برزیلی در MMA (ویدئو)

خلاصه بازی منچستر یونایتد 2 - 0 پائوک (ویدئو)

خلاصه بازی و گل های بارسلونا ۵ - ستاره سرخ بلگراد ۲ (ویدئو)

تصویری از شیخ نعیم قاسم، دبیرکل جدید حزب الله لبنان در حرم امام رضا (عکس)

خلاصه بازی رئال مادرید ۰ - بارسلونا ۴ (ویدئو) / طوفان در لالیگا

تیپ پائیزی و چهره شاد شبنم قربانی در 35 سالگی (عکس)

تصاویر پربازدید از بازیگر زن ترک و حجابش در ایران (عکس)

استقبال دختران روس از پزشکیان (عکس)

تصویر شگفت انگیز از فرود هواپیما در بیروت در میانه آتش حملات اسرائیل (عکس)

تغییر چهره آناهیتا درگاهی پس از جدایی (عکس)

حزب الله با پهپاد خانه نتانیاهو را هدف قرار داد (+عکس و ویدئو)

دوقلوهای جدید جایگزین سارا و نیکا در پایتخت شدند (عکس)

بنر اعتراضی جالب هواداران استقلال جلوی درب دفتر هلدینگ (عکس)

قاب بامزه و خوش آب و رنگ از بهنوش طباطبایی (عکس)

تغییر چهره قابل توجه پریناز ایزدیار در 38 سالگی (عکس)

تصویر پربیننده از زنان آتش نشان در تهران (عکس)

تیپ جالب المیرا دهقانی در پشت صحنه یک نمایش (عکس)

استایل و آرایش متفاوت هدی زین العابدین وایرال شد (عکس)

چهره جذاب بهنوش طباطبایی در ۴۳ سالگی (عکس)

واکنش پسر ناصرملک مطیعی به حمله کیهان؛ «دل تاریکتان پر از کینه است» (عکس)

فیگورهای زیبای انفرادی هادی چوپان در فینال مسترالمپیا ۲۰۲۴ (گزارش تصویری)

عینک عجیب و ۲۱۰ میلیون تومانی علی صادقی در جوکر سوژه شد (عکس)

لوگوی عجیب روی لباس پیشکسوت جنجالی؛ هم استقلال هم پرسپولیس ! (عکس)

تصاویر مسابقه مقدماتی هادی چوپان در مستر المپیا ۲۰۲۴ و نتیجه آن (عکس)

تصویر جذاب سحر دولتشاهی در روز تولدش (عکس)

رونمایی شهرزاد کمال‌زاده از استایل جذاب و جدیدش (عکس)

شوک به استقلال: ستاره با هواداران خداحافظی کرد (تصویر)

حذف تصویر رئیسی از اتاق وزیر خبرساز شد (عکس)

عاشقانه حدیثه تهرانی برای همسرش (عکس)

استایل متفاوت لیلا بلوکات در پشت صحنه تئاتر (عکس)

تیپ و چهره تازه ندا قاسمی، «شیرین سریال نون خ» (عکس)

سلفی بدون آرایش نجمه جودکی، مجری سابق صداوسیما (عکس)

تیپ و چهره متفاوت المیرا دهقانی روی صحنه تئاتر (تصاویر)

تیپ و چهره پاییزی نازنین بیاتی در ۳۴ سالگی (عکس)

شادی عجیب ایلان ماسک در سخنرانی ترامپ (عکس)

پرطرفدارترین

کارشناسی داوری بازی استقلال - تراکتور : موعود بنیادی فر روی نتیجه اثر گذاشت!؟ / نظر کارشناسان

ظریف در عید دیدنی خاتمی (عکس)

گزینه عجیب مجتبی جباری برای سرمربیگری استقلال به مدیران معرفی شد!

گل های کریس رونالدو در بازی النصر ۳ - ۱ الهلال (ویدئو)

چهره متفاوت نسرین نصرتی، فهیمه پایتخت در کنار همسرش (عکس) / + بیوگرافی و کارنامه

آغاز ثبت نام وام ضروری ۵۰ میلیونی بازنشستگان کشوری و فرهنگیان بازنشسته + جزئیات، مبلغ کارمزد و اقساط