کد خبر: ۱۷۳۷۳۷
تاریخ انتشار: ۰۹ بهمن ۱۴۰۲ - ۱۳:۱۷
در مواجهه با تکنولوژی دیپ‌فیک (جعل عمیق) قانون چه کاری از دستش ساخته است؟

هم میهن - سپهر خرمی: آیا تصاویر تام هنکس در حال تبلیغ برنامه دندانپزشکی، پاپ فرانسیس با یک کاپشن جذاب یا سناتور آمریکایی رند پل، روی پله عمارت کنگره با یک حوله حمام قرمز نشسته را دیده‌اید؟ یا مصاحبه‌ای را تماشا کردید که باراک اوباما که اصولاً به مبادی‌آداب بودن شهره بود، دونالد ترامپ را یک احمق خطاب کرده است؟ یا اخیراً تصاویر زننده‌ای از تیلور سوئیفت که به‌طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد؟ همه‌ این‌ها «دیپ‌فیک» یا تصاویر جعلی بودند که با واقعیت مو نمی‌زد. هوش مصنوعی نرم‌افزاری را طراحی کرده که کار فتوشاپ‌کارها را ساده کرده و با کمی دانش، در عرض چند دقیقه می‌توانید تصاویری را خلق کنید که تشخیص‌اش از تصاویر واقعی بسیار سخت است. همانطور که در مورد تیلور سوئیفت، سنای آمریکا لازم دید که باید به لحاظ حقوقی چنین مواردی را بیشتر موردتوجه قرار دهد، برای همه هم این زنگ خطر به صدا در می‌آید که در این وضعیت، چه باید کرد؟ حقوق چه‌کاری از دستش ساخته است؟ در این گزارش به این پرداختیم و در گفت‌وگو با وحید آگاه، استاد دانشگاه علامه طباطبایی از منظر حقوقی این موضوع را مورد نقد و بررسی قرار دادیم که تحت چه قوانینی می‌توان با دیپ‌فیک مقابله کرد و آیا قوانین فعلی بازدارنده هستند یا خیر.

 

دیپ‌فیک چیست؟

دیپ‌فیک  (DeepFake)، یک تکنولوژی مبتنی بر هوش مصنوعی است که برای تولید ویدئوهای تقلبی از تصاویر و صداهای پایه استفاده می‌کند. این تکنولوژی می‌تواند به‌طور خودکار صورت افراد را در قالب تصاویری ویدئویی جایگزین ‌کند و فرد جدیدی را خلق ‌کند. این تکنولوژی اولین‌بار در سال 2017 معرفی شد و از آن زمان تا امروز به‌دلیل امکانات بسیار زیادی که در تولید ویدئوهای تقلبی دارد، بیشتر به‌عنوان یک مسئله و بحران امنیتی شناخته می‌شود تا اینکه تمجید و پیشرفت علم را در برداشته باشد. تا امروز «دیپ‌فیک» چنان پیشرفت کرده که فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی و ویدئوهای آموزشی نیز از دیپ‌فیک استفاده می‌کنند.  از طریق دیپ‌فیک، کاربران می‌توانند چهره افراد مشهور و حتی کارتونی را در تصاویر و ویدئوهای جعلی بازسازی کنند. اغلب نرم‌افزارها یا برنامه‌هایی که دیپ‌فیک را تبلیغ می‌کنند یا امکان دانلود این نرم‌افزار را برای کاربر فراهم کرده‌اند، هشداری داده‌اند با این مضمون که استفاده از این برنامه ممکن است برای افرادی خطراتی داشته باشد، بنابراین این نرم‌افزار به‌دلیل بحران‌های امنیتی، در «پلی استور» وجود ندارد.

 

تنظیم‌گری جدید

بعد از اتفاق اخیر درخصوص آبروریزی تیلور سوئیفت با استفاده از دیپ‌فیک، سیاستمداران آمریکایی و کاخ سفید به ماجرا ورود کردند و خواستار قوانین جدیدی دراین‌زمینه شده‌اند تا جرم‌انگاری جدیدی تعریف شود. آنها عقیده دارند قوانین فعلی، پاسخگوی این حجم از تخلف و بی‌آبرو کردن افراد نیست و نمی‌تواند آنطور که باید، بازدارنده باشد. لایحه جدید و دوحزبی در سنا توسط کلوبوچار ـ سناتور جمهوری‌خواه ـ بیشتر استفاده از دیپ‌فیک‌هایی را ممنوع می‌کند که به‌طور جدی اطلاعات را تحریف می‌کنند، به استثنای حالاتی که مرتبط با طنز هستند. گفتنی است پای دیپ‌فیک به انتخابات 2024 آمریکا نیز باز شده است. تبلیغات تولیدشده توسط هوش مصنوعی، نقش پررنگی در انتخابات آتی خواهد داشت ازجمله تبلیغی که توسط کمیته ملی جمهوری‌خواه در آوریل سال گذشته پخش شد و قرار بود آینده ایالات‌متحده را نشان دهد درصورتی‌که رئیس‌جمهور، جو بایدن دوباره انتخاب شود. این تبلیغ نشان می‌داد که مهاجران به آمریکا در وضعیت نامناسبی قرار دارند و به‌دلیل شورشی که رخ داده، گشت‌های نظامی را در خیابان شاهد هستیم.

 

راه‌های تشخیص دیپ‌فیک

باتوجه به رشد بسیار زیاد دیپ‌فیک، بسیاری از کارشناسان در اندیشه مقابله با آن یا حداقل شناسایی راهکارهایی مبنی بر حقیقت و ساختگی‌بودن آن هستند. آنطور که در مقالات علیه دیپ‌فیک گفته شده،  تکنولوژی دیپ‌فیک فعلی در متحرک‌سازی چهره‌ها با مشکل روبه‌رو می‌شود و نتیجه آن، ویدئویی است که در آن سوژه هرگز پلک نمی‌زند، یا خیلی زیاد و غیرطبیعی پلک می‌زند. از دیگر راه‌هایی که می‌توان دیپ‌فیک را تشخیص داد، ناهماهنگی در پوست یا موی فرد است. اگر دقت بیشتری داشته باشید، نحوه پلک‌زدن فرد دیپ‌فیک، با انسان واقعی کمی تفاوت دارد. همچنین اصولاً صدای ویدئو با حرکات بدن فرد آنطور که باید، مطابقت ندارد و با دقت بیشتر می‌توان به این موضوع نیز پی برد.

 

قانون داخلی چه می‌گوید؟

بسیاری تصور می‌کنند این تکنیک (دیپ‌فیک) هنوز در ایران فراگیر نشده اما با جست‌وجوی ساده در اینترنت به این موضوع می‌رسیم که نه‌تنها دیپ‌فیک در ایران نیز فراگیر شده، بلکه آموزش آن نیز به‌راحتی و به‌صورت رایگان در اختیار عموم قرار گرفته است. صفحات بسیاری در اینستاگرام نیز وجود دارند که دیپ‌فیک را آموزش می‌دهند البته نه‌صرفاً برای خرابکاری یا تقلب، بلکه برای امتیازی که از طریق هوش مصنوعی به کاربران داده تا چهره افراد را روی بدن افراد دیگر قرار دهند. وحید آگاه، استاد حقوق دانشگاه علامه طباطبایی در گفت‌وگو با «هم‌میهن» معتقد است، دراین‌زمینه خلأ قانونی در کشور ایران وجود ندارد«درخصوص موضوع مطرح‌شده، در نظام حقوقی، قوانین به کفایت وجود دارد و به‌نظر می‌رسد که خلأ قانونی وجود ندارد و از ظرفیت‌های موجود می‌توان استفاده کرد. به‌صورت‌کلی ما یک جرم توهین، یک جرم افترا و یک جرم نشر اکاذیب داریم. جرم توهین و فحاشی، نسبت‌دادن دشنام نامناسب نسبت به شخصیت افراد است. افترا و تهمت نیز نسبت‌دادن یک جرمی به افراد است و نشر اکاذیب نیز مشخص است که نشر خلاف‌واقع به افراد است که جرائم خودش را دارد. در قانون جرائم رایانه‌ای در مواد 16، 17 و 18 مفادی داریم که به این کار می‌آید. افترا و نشر اکاذیب می‌تواند به‌صورت شفاهی در کتاب، مجله و در شبکه‌های اجتماعی باشد. در ماده 16 می‌گوید، هر کسی با سامانه‌های مخابراتی اگر فیلم، صوت یا تصویر دیگری را تغییر یا تحریف یا منتشر کند، با علم به تغییر و تحریف به‌نحوی‌که منجر به هتک‌حرمت شخص شود، مجازات دارد. همچنین اگر فیلم خصوصی افراد دیگر، بدون رضایت افراد، منتشر شود نیز جریمه دارد که البته مختص این موضوع نیست. پس مواد 16 و 18 جرائم رایانگی از سال 88 کاملاً قابل استفاده دراین‌خصوص است.»

 

وحید آگاه در پاسخ به این سوال که قوانین داخلی درخصوص «دیپ‌فیک» آیا بازدارنده خواهند بود یا خیر؟ گفت: «ارتباطی به متن قانون ندارد. اگر ثابت شود عکس یا تصویر و فیلم، جعلی است قابل پیگیری است. کارشناس رسمی دادگستری در حوزه آی‌تی و جرائم رایانه‌ای حضور دارد که براساس تخصص خود، متوجه می‌شود این تصویر و فیلم ساختگی است یا واقعی. کمبود آموزش وجود دارد. باید به مردم آموزش دهیم که چطور در فضای مجازی زندگی کنند برای اینکه تا حد ممکن جلوی سوءاستفاده را بگیرند.» براساس تحقیقات انجام‌شده، «دیپ‌فیک» الزاماً برای کارهای خلاف و جعل مورد استفاده قرار نمی‌گیرد بلکه در بسیاری از جلوه‌های ویژه، فیلم‌های سینمایی و سریال‌های تلویزیونی نیز کاربرد فوق‌العاده‌ای دارد. اما همانطور که مارک زاکربرگ هشدار داده بود، پیشرفت علم با هوش مصنوعی باعث شده تا تصویب قوانین جدید مورد نیاز باشد در غیر این صورت مضرات بسیاری شامل حال مردم می‌شود که قابل کنترل نخواهد بود.

نظر شما
* کد کپچا:
captcha

حمایت سنگک پزان از قالیباف (عکس)

تیپ زمستانی جالب بهنوش طباطبایی (عکس)

این حجاب دختر هوادار رائفی پور را فقط در ایام انتخابات می توانید ببینید! (عکس)

آئین هزار ساله هزار دف، این بار بر فراز بام های روستای هشمیز در کردستان (ویدئو)

مراسم بزرگداشت آیت الله موسوی بجنوردی (تصاویر)

حرکت جالب روزبه چشمی مقابل هواداران استقلال پس از سوپرگل‌اش به سپاهان (عکس)

سلفی عجیب و ترسناک یک زن با سیل (ویدئو)

یک زن ایرانی، «دختر شایسته» آلمان شد (عکس)

عکس وایرال شده از مصطفی زمانی و بازیگر زن عراقی

اقامه نماز میت بر پیکر آیت الله موسوی بجنوردی توسط سيد محمد خاتمی (عکس)

مراسم تشییع و خاکسپاری آیت‌الله موسوی بجنوردی با حضور سید حسن خمینی، خاتمی و ناطق نوری (تصاویر)

مراسم تشییع و تدفین پردیس افکاری (عکس)

تصویر خوش آب و رنگ از سام درخشانی و همسرش در سوئد / عکس

تصویری عاشقانه از ازدواج دو دانشجو (عکس)

استوری جنجالی پیشکسوت استقلال درباره پرسپولیس (تصویر)

انگلیسی صحبت کردن یک کاندیدای انتخابات مجلس برای هوادارانش! (ویدئو)

تصویر عاشقانه و برفی همایون شجریان و سحر دولتشاهی (عکس)

بازیگر نقشِ اوشین در آستانه 70 سالگی (عکس)

استوری هنگامه قاضیانی بازیگر برای درگذشت پردیس افکاری (عکس)

تصاویری از سیدحسن خمینی در کنار پدر همسرش، آیت‌الله موسوی بجنوردی

برنامه حسينيه معلى با حضور این دو روحانی دوقلو دوباره خبرساز و مورد انتقاد واقع شد (ویدئو)

واعظ معروف در تلویزیون: به پير، به پيغمبر، به حضرت عباس ماجراى اقامت «پسر قاليباف در كانادا» دروغه! (ویدئو)

دوربين مخفى جالب ترساندن در تبريز (ویدئو)

تغيير چهره بازيگر نقش لین چانگ در سريال نوستالژيك جنگجويان كوهستان (عكس)

کیم کارداشیان برای چهارمین بار ازدواج کرد (عکس)

حجاب دختران راى اولى در همایش انتخاباتى (عکس)

اولين تصوير هولناك دوره كرونا در ايران (عكس)

نصب اشتباه بنر توسط شهرداری+ عکس

خلوت رمانتيك بهاره رهنما و نامزدش جديد و جوانش! (عكس)

استوری اعتراض پریناز ایزدیار بازیگر به وضعیت شیر آفریقایی باغ وحش مشهد (عکس)

احمد مجدزاده (احمد خطر) در شبکه ۴ صداوسیما ظاهر شد! (ويدئو)

ببینید: عضلات در آستانه انفجار هادى چوپان ! (عكس)

باربی سانسورچی ، عشق جدید ولادیمیر پوتین ! (عکس)

تصوير وایرال شده از تتوی فارسی داکوتا جانسون (عكس)

ادامه حواشی برنامه حسینیه معلی: شوخی عجیب میثم مطیعی با روضه حضرت علی اصغر (ویدئو)

پخش زنده مسابقات هاکی روی یخ زنان برای اولین بار در آنتن صداوسیما: تغيير رويكرد يا انتخابات!؟ (ويدئو)

مارگو رابى و همسرش در مراسم بفتا (عكس)

صداوسیما باخت ، بد هم باخت (تصوير)

استایل خوش آب و رنگ و دیدنی نسیم ادبی (عکس)

ظاهرا یک عمر منچ را اشتباه بازی می کردیم! (عکس)

مرعشی در شیوه: رهبری قدرت را به مجلس و دولت برگردانند / پرویز امینی: امر سیاسی آنقدر مبتذل شده که رائفی پور لیدر انتخاباتی شده ! (ویدئو)

يك پرسپوليسى سرپرست استقلال شد؟ + تصوير

از تغییرات یارانه چه خبر؟ اطلاع از مبلغ و زمان جديد پرداخت (ويدئو)

رونمایی عاشقانه سینا شعبانخانی از همسرش (تصویر)

تصاوير انفجار مهيب در خط اصلی انتقال گاز سراسری کشور (ويدئو)

سمیر حبوباتی به پرسپولیس پيوست (تصوير)

این بحث را جدی بگیرید: شوهر خوب با چهره سحر دولتشاهی چه کرد؟ (عکس)

تجمع و شعار هواداران استقلال علیه خطير (ويدئو)

حمايت وزير ارشاد از رييس سازمان سينمايى پس از حاشيه هاى قرائت دعاى تحويل سال (تصوير)

اين ٤ نفر از تيم ملى فوتبال خداحافظى مى كنند

ساره رشيدى ؛ از خندوانه تا جايزه جشنواره فجر (ويدئو)

شبنم قربانی بچه در بغل، جايزه جشنواره فجر را گرفت! (عكس)

دخترانی که در پارتی دستگیر می‌شوند با دختران بی‌حجاب حاضر در راهپیمایی 22 بهمن تفاوت دارند! + عکس

فیلم وایرال شده از رقص زن و مرد در راهپيمايى ٢٢ بهمن (ويدئو)

ماشاريپوف از طریق تونل وحشت بازیکنان استقلال وارد تمرین شد! (ويدئو)

مارال بنی آدم در آغوش همسرش پس از بردن جايزه جشنواره فجر (عكس)

ترلان پروانه و بهاره افشارى در پشت صحنه يك نمايش (عكس)

لحظه دیده نشده از انفجار اول حادثه تروریستی کرمان (ويدئو)

شعرخوانی میثم مطیعی درباره وعده های رئیسی: وعده پی‌درپی رفع گرانی‌ها چه شد / این تورم حق مردم نیست! (ویدئو)

حضور چهره های سرشناس هنری در مراسم ختم همسر علیرضا قربانی (تصاویر)

رونمایی از دو بمب استقلال و پرسپولیس در تهران + عکس

شعرخوانی میثم مطیعی علیه دولت روحانی در راهپیمایی 22 بهمن (ویدئو)

كليپ صداوسيما درباره حقوق و رتبه بندى معلمان که فرهنگیان را عصبانى كرد (ویدئو)

عکس: دختر درویش در کنار دیوید بکهام !

چهره متفاوت ترلان پروانه در پشت صحنه یک نمایش

کولاک کری‌خوانی صادق بوقی با لباس عربی برای قطری‌ها ! (ویدئو)

مهدی قایدی با اسپیکر و آهنگ "تتلو" در ورزشگاه بازی ایران - قطر ! (ویدئو)

تغییر چهره سحر جعفری جوزانی فضای مجازی را ترکاند! (تصاویر)

انگشتان شلوغ شبنم قربانی (بازیگر) در جشنواره فجر ! + تصاویر

تغییر چهره محسوس و عجیب احمدی نژاد! (عکس)

٣٣٧ هزار تومان گران فروشى فقط در يك پرس زرشك پلو با مرغ در یک رستوران! (ویدئو)

خوشگذرانی نفیسه روشن در ترکیه (عکس)

دختر بازیگر با تغییر چهره، در آغوش آقای کارگردان (تصاویر)

تغییر چهره الناز حبیبی سوژه فضای مجازی شد (تصاویر)

هوادار جنجالی ژاپن طرفدار ایران شد! (عکس)

پرطرفدارترین

هاشمی طبا خطاب به قالیباف: این ۲۰ وعده‌ای را که می‌گویید محقق شده، چرا ما ندیدیم؟

مجلس یازدهم خانه ملت نبود؛ این هم دلایلش

تسلیت خاتمی برای درگذشت فتح الله مضطرزاده

موضع حسن روحانی درباره انتخابات مجلس

لغو سخنرانی علی مطهری در شهرری با فشار یک نهاد خاص

قالیباف رکورد زد؛ بوسیدن هزار بچه انقلابی در تنها ۲ ساعت! (عکس)

موضع مهدی کروبی درباره انتخابات مجلس دوازدهم

زاکانی مشغول لیست بندی، تهران غرق در برف و شورای شهری که عملا وجود خارجی ندارد

تذکر آیت الله جوادی آملی: این گونه اداره کردن ها با گرانی و ... در شأن ملت ما نیست

واکنش رهبر انقلاب به بررسی پرونده فرزندشان در کمیته ۳ نفره تحقیق درباره رهبر آینده