کد خبر: ۱۷۸۸۷۰
تاریخ انتشار: ۲۸ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۱۸:۵۴

سازندگی: ها جون چانگ در اقتصاد خوردنی به بررسی نظریه‌های اقتصادی، با زبانی طنزآمیز و با چاشنی غذاها می‌پردازد.‍ جهان از منظر اقتصاددان گرسنه؛ بررسی کتاب اقتصاد خوردنی

 

در میان نهادگرایان تاریخی تا امروز بدیلی برای داگلاس نورث وجود ندارد، ولی پرشمارند افرادی که در آثار خود به مدد دستگاه نظری نهادگرایی و با رجوع به تاریخ، به سطح دانایی‌ها و عمق تحلیل‌ها می‌افزایند تا قدرت مواجهه با مسألۀ پیچیدۀ توسعه‌نیافتگی فراهم آید. در این میان برای فارسی‌زبانان افرادی چون عجم‌اوغلو، رابینسون و به‌خصوص ها ـ جون چانگ جایگاهی ویژه دارند.


ها ـ جون چانگ، اقتصاددان اهل کرۀ جنوبی و استاد اقتصاد در کالج مطالعات مشرق‌زمین و آفریقای دانشگاه لندن (SOAS) و از اقتصاددانان برجستۀ جهان است. جانگ پس از فارغ‌التحصیلی از دانشکدۀ اقتصاد دانشگاه ملی سئول، در دانشگاه کمبریج در رشتۀ توسعه اقتصاد سیاسی تحصیل کرد. آثار و مقالات او بیشتر متأثر از نوشته‌های اقتصاددانانی هم‌چون گونار میردال، کارل مارکس، فریدریش آوگوست فون هایک، جان کینز و فریدریک لیست است. مهم‌ترین کتاب‌های او عبارتند از: «اقتصاد: راهنمای کاربردی»، «نیکوکاران نابکار» و «بیستوسه گفتار دربارۀ سرمایه‌داری» که یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های بین‌المللی بود. هاجون چنگ در آثارش با طرح مثال‌های پرشمار از تجربه‌های تاریخی و با تیکه بر دستگاه نظری نهادگرایی، مخاطبان خود را به پرهیز از کوته‌بینی، سطحی‌نگری، ایدئولوژی‌زدگی اقتصادی، تک‌ساختی‌بینی و تک‌سبب‌بینی تشویق می‌کند. مهم‌ترین امتیاز آثار او شاید به نشان دادن زوایای جدید از تقدم رتبی مسائل سطح توسعه نسبت به سطوح خُرد و کلان است. ها ـ جون چانگ در این مسیر به طرزی هوشمندانه از تاریخ یاری می‌گیرد و چنین نکته‌‌سنجی‌هایی کتاب‌های او را در زمرۀ آثاری قرار می‌دهد که به کار مخاطبان این مباحث در ایران می‌آید.


جدیدترین کتاب ها ـ جون چانگ «اقتصاد خوردنی» است که انتشارات روزنه آن را با ترجمۀ محسن محمدی‌ایوانکی منتشر کرده است. این کتاب سفره‌ای رنگارنگ است برای علاقه‌مندان به اقتصاد، غذا و تاریخ! چانگ در کتابش ایده‌های چالش‌برانگیز اقتصادی را با دورچینی از ماجراهای غذایی دل‌پذیر از سراسر جهان سرو می‌کند. او برای بررسی نظریه‌های اقتصادی، با زبانی طنزآمیز از تاریخچۀ مواد غذائی رایج پرده بر می‌دارد. از اعتیاد دیرینه‌اش به شکلات می‌گوید و سر از بینش‌هائی بدیل دربارۀ عصر پساصنعتی در می‌آورد؛ از لزجی بامیه به در هم تنیدگی سرمایه‌داری با آزادی می‌رسد و در خلال پخت غذاهای گوناگون از تغییرات اقلیمی، ضرورت حفاظت‌گرایی، نقش شرکت‌های چندملیتی، اتوماسیون، دولت رفاه، کار مراقبتیِ بدون دستمزد، کوته‌نگری و غلط‌اندازی‌های‌ بازار آزاد و… سخن می‌گوید.


چانگ در این کتاب به خواننده آموزش می‌دهد که چگونه با نگاه کردن به جهان از طریق چشم یک اقتصاددان گرسنه، به فهم بهتری از پدیده‌های اقتصادی دست یابد و از خطاهای رایج در این زمینه جلوگیری کند. «اقتصاد خوردنی» شامل ۲۳ فصل و مقدمه‌ای به قلم فرشاد مومنی است. چنگ در هر یک از فصل‌ها به مسأله‌ای اقتصادی مربوط به غذا می‌پردازد. برخی از مسائلی که در این کتاب مورد توجه قرار گرفته‌اند، عبارتند از: رابطۀ بین شکلات و دوران پساصنعتی، رابطۀ بین بامیه و کاپیتالیسم، رابطۀ بین سوشی و افزایش تجارت جهانی و… در هر فصل، نویسنده با ارائه تجربه‌های شخصی و تاریخی خود از غذاهای متنوع، به تحلیل عوامل اقتصادی، سیاسی، تاریخی، و فرهنگی که در شکل دادن و تغییر آن‌ها نقش داشته‌اند، می‌پردازد. او با بهره‌گیری از داده‌ها، آمار و منابع موثق، حرف‌های خود را با مدرک و استنتاج‌های قاطع تأیید می‌کند. او هم‌چنین با بررسی و انتقاد از برخی از نظریه‌ها و فرضیات متداول در اقتصاد، به نقد و ارزیابی چالش‌ها و مسائل موجود در این حوزه می‌پردازد. ها ـ جون چانگ، با زبانی ساده و روان، مبانی پیچیده و تخصصی را به خواننده شرح می‌دهد و با افزودن جملات طنازانه و داستان‌های جالب، خواندن کتاب را برای خواننده دلنشین می‌کند.


الگوی مصرف و الگوی تولید
فرشاد مومنی در مقدمه‌ای که بر کتاب «اقتصاد خوردنی» نوشته معتقد است کتاب چانگ در زمینۀ مداخله‌های توسعه‌خواهانۀ دولت کرۀ جنوبی برای دست‌یابی به جایگاه کنونی‌اش مثال‌های الهام‌بخش پرشماری دارد. چانگ می‌گوید با وجود آن‌که خانوادۀ مرفهی داشت و قاعدتاً می‌توانستند از پس سفر به خارج در تعطیلات برآیند، به‌واسطۀ قاعده‌گذاری‌های دولت کرۀ جنوبی مبنی بر ممنوعیت خروج از کشور برای مقاصد تفریحی، تا پیش از رفتنش به لندن برای ادامۀ تحصیل، از کره خارج نشده بود. او هم‌چنین تصریح می‌کند که در اوج جنگ سرد، دولت کرۀ جنوبی برای بیش از دو دهه برای انگیزه‌های توریستی گذرنامه صادر نمی‌کرد، چون دولت می‌خواست از همۀ دلارهای صادراتی جهت خرید ماشین‌آلات و مواد خام مورد نیاز برای توسعۀ اقتصادی بهره‌برداری کند و لذا هیچ ارزی برای سفرهای خارجی باقی نمی‌ماند.

 

چانگ علاوه بر طرح موضوع ممنوعیت سفر خارجی، این بحث را پیش می‌کشد که حتی در داخل کشور نیز دولت اجازۀ عرضۀ مواد غذایی خارجی را نمی‌داد. به اعتقاد مومنی «پشت هر کدام این تصمینات، منطق‌های بسیاری نهفته است که می‌توان در چارچوب الگوی روش‌شناختی خاص تحلیل‌های سطح توسعه، با شرح و بسطی بسیار فراتر از مباحث چانگ به آن‌ها پرداخت». مومنی در بخش دیگری از مقدمۀ خود می‌نویسد: «از میان انبوه مزایای این کتاب به گمان اینجانب، بالاترین امتیاز را باید به حساسیت‌زایی شدید نسبت به الگوی مصرف و نقش آن در توسعه داد؛ عرصه‌ای که ما در آن نیز با گرفتاری‌های معرفتی و اقتصاد سیاسی مواجه هستیم.

 

وقتی بحث از روش‌شناسی توسعه مطرح می‌شود یکی از حیاتی‌ترین مسائل فهم صحیح توالی‌هاست و یکی از پرمناقشه‌ترین و پیچیده‌ترین توالی‌ها توالی مربوط به الگوی مصرف و الگوی تولید است. می‌توان بزرگترین خدمت فردریک لیست را به تمامی کشورهای توسعه‌خواه جهان همین حساسیت‌آفرینی نسبت به نقش تعیین‌کنندۀ درک صحیح از توالی‌ها در رابطۀ میان الگوی مصرف و الگوی تولید دانست. برای نخستین بار در سال‌های میانی قرن نوزدهم لیست به رهبران وقت آلمان هشدار داد که یکی از خطرناک‌ترین اثرات آموزه تجارت آزاد، نظریۀ مزیت مطلق آدام اسمیت و مزیت نسبی دیوید ریکاردوست، که صراحتاً افزایش رفاه را از دریچۀ افزایش مصرف و با حاکم ساختن تجارت آزاد دنبال می‌کنند. او معتقد بود اگر جامعه‌ای الگوهای مصرفیِ بی‌ارتباط با بنیۀ تولیدی‌اش را پیش بگیرد بدون تردید به دام دست‌نشاندگی و استعمار خواهد افتاد. بحث‌های این حیطۀ جذاب، به قدری پرشمار است که نمی‌توان حدی برای‌شان متصور شد. تا آنجا که من به خاطر می‌آورم در میان اندیشه‌ورزان علوم انسانی و اجتماعی ما نیز بودند کسانی که هم با رویکردهای گذشته‌نگر حساسیت و اهمیت مسأله را برجسته ساختند و هم با رویکردهای آینده‌شناختی نشان دادند که فهم صحیح توالی میان الگوی مصرف و الگوی تولید، از پاشنه آشیل‌های اصلی رقم‌زنندۀ سرنوشت کشورهاست.

 

منطق مسأله وقتی از دریچۀ تحلیل‌های سطح توسعه بدان می‌نگریم بسیار اقناعی و آموزنده است، ولی نباید مسألۀ فریب‌کاری، تبلیغات دروغین، دستکاری واقعیت‌ها و مسائلی از این دست را از نظر دور داشت. در این زمینه منطق متفکران بزرگ توسعه چنین است: یک جامعه برای هم‌آوازی با استانداردهای روز دنیا در زمینۀ مصرف شاید تنها به چند ثانیه زمان نیاز داشته باشد، ولی اگر کشوری عقب افتاده بخواهد با استانداردهای روز دنیا در زمینۀ الگوی تولید همگام باشد با مجموعه‌ای از خطیرترین و پیچیده‌ترین امور قابل تصور در دنیا مواجه خواهد شد که شدیداً و عمیقاً نیازمند اندیشه‌ورزی و تلاش بی‌وقفه‌اند». «اقتصاد خوردنی» یک کتاب آموزنده و سرگرم‌کننده است که به هر کسی که علاقه‌مند به یادگیری اقتصاد و غذاست، پیشنهاد می‌شود. این کتاب به خواننده کمک می‌کند تا با نگاه کردن به جهان از طریق چشم یک اقتصاددان گرسنه، به فهم بهتری از پدیده‌های اقتصادی دست یابد و از خطاهای رایج در این زمینه جلوگیری کند.

نظر شما
قابل توجه کاربران و همراهان عزیز: لطفا برای سرعت در انتشار نظرات، از به کار بردن کلمات و تعابیر توهین آمیز پرهیز کنید.
* کد کپچا:
captcha

تکذیب فوری ادعای زاکانی درباره شمخانی و مذاکرات برجام

خبر مهم سخنگوی وزارت آموزش و پرورش برای معلمان حق التدریس

پزشکیان: قول می‌دهم صدای بی‌صدایان باشم

تکلیف واردات آیفون معلوم شد

با گزینه های خارجی نیمکت پرسپولیس آشنا شوید: از ماتزاری و واندرلی لوکزامبورگو تا آندره سوتیل!

آیت الله یثربی خطاب به پزشکیان: نباید بگذاریم مردم دل آزرده باشند /انشالله مشارکت از ۶٠ درصد فراتر برود

بازی همستر کامبت باعث مرگ یک نوجوان شد!

توضیحات میراحمدی درباره شنیده شدن صدایی در اطراف وزارت کشور

دو ستاره با پرسپولیس برای تمدید توافق کردند

صمیمیت بیش از اندازه صدا و سیما با زاکانی! (عکس)

واکنش کارشناس صدا و سیما به ادعای زاکانی روی آنتن زنده

آیت الله جوادی آملی در دیدار با پزشکیان: شأن این مردم بزرگ این نیست که کمیته امدادی اداره شوند! / مردم ستون دین هستند / مسائلی مانند حجاب با فشار حل نمی‌شود

یک جلیلی و سه تیبا با سه پلاک! (عکس)

خبر جدید و مهم؛ همستر کامبت به زودی پول می شود؟

در نشست مطالبه گران صندوق ذخیره فرهنگیان با مدیران موسسه چه گذشت؟ / تحقق ارزش مالکانه محور اصلی مذاکرات

دیدار پزشکیان با سیدحسن خمینی (عکس)

تغییر چهره شبنم قربانی در سن ۳۴ سالگی (تصاویر)

دیدار پزشکیان با آیت الله جوادی آملی (عکس)

حضور پزشکیان بر سر مزار آیت الله منتظری (عکس)

مسعود پزشکیان وارد قم شد / افتتاح ستاد انتخاباتی (تصاویر)

این استوری بازیکن استقلال بوی خداحافظی می‌دهد (+تصویر)

احمد جنتی در بوسنی با حضور نیروهای امنیتی و مسلح (عکس)

تغییر چهره حدیث فولادوند در 46 سالگی (عکس)

استایل جدید بهاره افشاری با آرایش مغولی (عکس)

توئیت تنها عضو کابینه رئیسی که برای انتخابات ۱۴۰۳ تایید صلاحیت شده (تصویر)

با این کارت‌ها در همستر کامبت، بیشترین سود را به جیب بزنید! (تصاویر )

عکس جذاب بهنوش طباطبایی با یک تیپ متفاوت

تصویری فوق العاده از تخت جمشید هنگام بیرون آمدن از زیر خاک (عکس)

غزل شاکری ازدواج کرد (عکس)

تصویر جدید و پربازدید از امیرعلی نبویان و همسرش (عکس)

تهدید و حمله مجازی به شیدا خلیق به خاطر قهرمانی پرسپولیس! (تصاویر)

هدیه تهرانی در فیلم زندگی امام خمینی (تصاویر)

شیدا خلیق و همسرش کیوان ساکت اف در منزل سروش رفیعی پس از قهرمانی پرسپولیس (عکس)

تکرار حرکت جنجالی بیرانوند، گلر پرسپولیس علیه استقلالی ها (عکس)

تغییر چهره شبنم قلی خانی ؛ ۲۵ سال پس از مریم مقدس + تصاویر

استوری عبدالکریم حسن برای قهرمانی پرسپولیس بخاطر نام «خلیج فارس» جنجالی شد (تصویر)

تصویری هوایی از جمعیت مستقبلین از احمدی نژاد برای ثبت نام در انتخابات (عکس)

سرتیپ ایرج سفلی شاهوردی کاندیدای انتخابات ۱۴۰۳ شد + عکس

اقدام زیبای جواد نکونام پس از نایب قهرمانی استقلال (عکس)

کنایه احمدی نژاد به لاریجانی هنگام ثبت نام در انتخابات ۱۴۰۳ (ویدئو)

امیر سرتیپ افشارزاده (آجودان احمدی نژاد) برای انتخابات ثبت نام کرد (عکس)

احمدی نژاد با استقبال طرفدارانش وارد وزارت کشور شد (ویدئو)

قالیباف هم نامزد انتخابات ۱۴۰۳ می شود (تصویر)

واکنش وحید حقانیان به قطع برق هنگام نشست خبری پس از ثبت نام (ویدئو)

مسعود پزشکیان با همراهی دخترش در انتخابات ۱۴۰۳ ثبت نام کرد (عکس)

تصویری از وسایل به جامانده از ابراهیم رئیسی پس از سقوط بالگرد (عکس)

همسر بازیکن خارجی استقلال در ورزشگاه آزادی آبی‌پوش شد + تصویر

شکایت آمنه سادات ذبیح پور از علی حسینی و حمید فیض آبادی، یاران احمدی نژاد + تصویر

بنر شهرداری برای ابراهیم رئیسی دردسرساز شد (عکس)

نظر 3 کارشناس داوری فوتبال برتر درباره پنالتی پرسپولیس و اخراج بازیکن استقلال خوزستان + عکس

المیرا شریفی مقدم در مراسم یادبود رئیسی (عکس)

ماجرای عشق نوه رئیس جمهور آمریکا و پسر عرب چیست؟ (+عکس)

اظهارات توهین‌آمیز رحیم‌پور ازغدی: کسانی داشتیم که وقتی با غربی‌ها روبرو می‌شدند، از شدت خنده، دهانشان مثل اسب آبی باز می‌شد! (ویدئو)

تجمع طرفداران احمدی نژاد مقابل منزلش برای دعوت به انتخابات (تصاویر)

پست معنادار مارال بنی‌آدم پس از شایعات اخیر (تصویر)

استایل خاص و جدید آزاده صمدی در یک جشنواره (عکس)

لحظه تماس آیت الله آل هاشم با وزیر نیرو پس از سانحه (ویدئو)

دورهمی خانوادگی «مادر جومونگ» با «تسو» و نامزدش (عکس)

پیام ویژه وریا غفوری برای هواداران استقلال+ تصویر

تصویر ۳ شهید سقوط بالگرد رئیس جمهور در حال پیاده روی در نیویورک (عکس)

بازیگر پرسپولیسی به گرفتن صدر جدول از استقلال واکنش نشان داد + تصویر

فوت ناباورانه آیسا اوجی بازیگر جوان + عکس و علت فوت

عکس متفاوت از یک خلبان زن در تشییع رئیس‌جمهور

روزگار عاشقانه زوج جوان و معروف هالیوود (عکس)

نوید مظفری، کارشناس داوری: پنالتی استقلال سوخت (ویدئو)

رونمایی از زهرا شیخ همسر زیبای عبدالکریم حسن، ستاره پرسپولیس (عکس)

حضور خندان کاظم صدیقی در افتتاحیه مجلس خبرگان (عکس)

اشک‌های آیت الله سیدمحمدتقی آل‌ هاشم در مراسم تشییع فرزندش (عکس)

مراسم تشییع ابراهیم رییسی و آیت الله آل هاشم در تبریز (گزارش تصویری)

واکنش رسول خادم به شهادت ابراهیم رئیسی (عکس)

لیلا حاتمی، هانیه توسلی و پارسا پیروزفر در مراسم ختم زری خوشکام (عکس)

تصویری غم انگیز از پدر شهید «محسن دریانوش» خلبان بالگرد رئیسی (عکس)

پیراهن احمدی نژاد در افتتاحیه مجلس خبرگان سوژه شد (عکس)

ژیلا صادقی، مجری جنجالی صداوسیما برای همیشه از ایران رفت (تصویر)

شهادت مسعود کرمی، احسان منشی زادگان و فرهاد روزبهانی ۳ مامور فراجا در تهران (عکس)

تصویر کامل و جدید از هلیکوپتر سوخته شده رئیس جمهور و همراهانش (عکس)

حضور اقشار مردم در بیت آیت الله آل هاشم (ویدئو)

برگزاری جلسه فوق العاده سران قوا به میزبانی مخبر + عکس

سیدطاهر مصطفوی، محسن دریانوش و بهروز قدیمی کادر پروازی بالگرد رئیس جمهور (عکس)

تصاویر انتقال پیکر شهدا سقوط بالگرد رئیس جمهور به مناطق پایین دست (ویدئو)

توییت صفحه رهبر انقلاب در پی تایید شهادت ابراهیم ريیسی (تصویر)

اولین تصویر از شهید سید مهدی موسوی سرتیم حفاظت رئیس جمهور (عکس)

تیپ و چهره «روناک» و «شیرین» سریال نون خ در پشت صحنه(عکس)

آخرین تصویر از رئیسی و همراهان قبل از سانحه برای بالگرد (عکس)

واکنش سحر دولتشاهی به استوری عاشقانه علی سرابی برای همسرش مارال بنی آدم (عکس)

جنیفر لوپز با این عکس به شایعات پایان داد (تصاویر)

مراسم تشییع زری خوشکام با حضور لیلا حاتمی، علی مصفا، حامد بهداد و… (تصاویر)

چهره ماتم‌زده لیلا حاتمی در مراسم تشییع مادرش (تصاویر)

بعد از مرگ بروسلی همسرش با چه کسی ازدواج کرد؟+عکس

نازنین بیاتی با چهره‌ای متفاوت از نمای نزدیک! (تصاویر)

پرطرفدارترین

کارت های بازی همستر کامبت امروز شنبه ۲۶ خرداد / پنج میلیون سکه با کارت کومبو کسب کنید

سه کارت های بازی همستر کامبت امروز جمعه ۲۵ خرداد برای کسب پنج میلیون سکه

مذاکره همزمان باشگاه استقلال با این ۳ ستاره لیگ برتری مدنظر نکونام / یک تمدیدی دیگر هم توافق کرد

کد مورس همستر امروز شنبه ۲۶ خرداد

قیمت گذاری ارز همستر قیمت و پیش فروش آن آغاز شد + جزئیات

بهاره للهی کیست و ماجرای فوت او چیست!؟

پاسخ پزشکیان به انتقادها نسبت به همراهی ۲ کارشناس با رویکرد متفاوت