پیغام دولت به جبلی و رفقا: خرجتان را دربیاورید/ مرکز پژوهش‌های مجلس: کاهش بودجه صدا و سیما تصمیم مناسبی نبود

بودجه صداوسیما همواره یکی از بخش‌های پرحاشیه لایحه بودجه بوده و تغییرات آن هر سال با دقت زیادی بررسی می‌شود. بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد اگرچه مجموع بودجه صداوسیما افزایش یافته، اما ترکیب منابع مالی این سازمان به‌گونه‌ای تغییر کرده که بار بیشتری از تأمین هزینه‌ها بر دوش خود سازمان گذاشته شده است.

به گزارش زومان، مجموع اعتبارات صداوسیما در لایحه بودجه ۱۴۰۵ با احتساب درآمدهای اختصاصی این سازمان به حدود ۴۹ هزار میلیارد تومان (۴۹ همت) می‌رسد که نسبت به بودجه سال ۱۴۰۴ ۸.۴ درصد رشد داشته است. با این حال، جزئیات بودجه نشان می‌دهد دولت در برخی بخش‌ها اعتبارات این سازمان را کاهش داده و در مقابل، بر افزایش درآمدزایی صداوسیما تکیه کرده است.

اعتبارات هزینه‌ای؛ ۳۲ همت از بودجه عمومی

بودجه صداوسیما از سه منبع اصلی تأمین می‌شود:

منابع عمومی دولت

درآمدهای اختصاصی سازمان

سهمی از منابع شرکت‌های دولتی

 طبق لایحه بودجه، صداوسیما در سال آینده ۳۲ همت اعتبارات هزینه‌ای از منابع عمومی دولت دریافت می‌کند. از این رقم، ۹ همت در ردیف متفرقه‌ای با عنوان «توسعه کمی و کیفی برنامه‌های پویانمایی، مستند، فیلم و سریال» پیش‌بینی شده است.

علاوه بر این، بخشی از اعتبارات صداوسیما در جدول اعتبارات متفرقه (جدول ۹) لایحه آمده است که شامل موارد زیر می‌شود: ۱,۹۶۰ میلیارد تومان برای کمک به تولید آثار فرهنگی و افزایش آگاهی عمومی. ۲۵۷ میلیارد تومان برای تسویه بدهی به شرکت ارتباطات زیرساخت. ۷۳ میلیارد تومان برای شرکت «تکتا» که در پروژه‌هایی مانند تلوبیون با صداوسیما همکاری دارد

کاهش محسوس اعتبارات عمرانی

در بخش اعتبارات سرمایه‌ای (عمرانی)، ۱,۲۲۵.۵ میلیارد تومان از بودجه عمومی دولت به صداوسیما اختصاص یافته است. همچنین ۱,۴۳۱ میلیارد تومان به‌طور جداگانه برای فعالیت‌های عمرانی صداوسیمای استان‌ها در نظر گرفته شده است.

بخش دیگری از منابع این سازمان نیز از محل شرکت‌های دولتی تأمین می‌شود. طبق قانون، شرکت‌های دولتی موظف‌اند یک درصد از هزینه‌های خود را به فعالیت‌های فرهنگی اختصاص دهند که سهم صداوسیما از این محل حدود ۱,۰۵۰ میلیارد تومان است.

درآمدزایی صداوسیما؛ رشد قابل توجه

صداوسیما به‌عنوان یک شرکت دولتی، مجاز به کسب درآمد از محل فعالیت‌های خود نیز هست. طبق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، درآمد اختصاصی این سازمان در لایحه بودجه ۱۴۰۵ به ۱۱ همت رسیده که ۲۲ درصد از کل بودجه صداوسیما را تشکیل می‌دهد.

این رقم نسبت به سال ۱۴۰۴ که حدود ۸ همت بوده، ۳۷.۵ درصد رشد نشان می‌دهد.

نشانه‌های رویکرد حداقلی دولت

بررسی تغییرات منابع مالی صداوسیما نشان می‌دهد:

اعتبارات هزینه‌ای عمومی دولت ۱۶.۵ درصد رشد داشته و اعتبارات سرمایه‌ای ۳۶ درصد کاهش یافته است. همچنین درآمدهای اختصاصی سازمان ۳۷.۵ درصد افزایش داشته است

این در حالی است که مرکز پژوهش‌های مجلس تأکید کرده جنگ ۱۲روزه اخیر آسیب‌های جدی به زیرساخت‌های صداوسیما وارد کرده و کاهش بودجه عمرانی این سازمان تصمیم مناسبی نبوده است.

در مجموع، به نظر می‌رسد دولت با وجود افزایش اسمی بودجه صداوسیما، تلاش کرده بخش بیشتری از هزینه‌های این سازمان از محل درآمدهای خود آن تأمین شود. مرکز پژوهش‌های مجلس این رویکرد را نشانه‌ای از نگاه حداقلی دولت به رسانه ملی می‌داند؛ نگاهی که در شرایط بودجه انقباضی دولت، همچنان با انتقادات فراوانی همراه است.