لاریجانی مامور مذاکره با ترامپ شد؟!

عصرایران ؛ رضا حیران - به نظر می رسد پرونده ترامپ به علی لاریجانی (دبیر شورای عالی امنیت ملی) سپرده شده است.

لاریجانی در منطقه به عنوان چهره نزدیک به آیت الله خامنه ای شناخته می شود. او امسال به سمت نماینده رهبری در شورای عالی امنیت ملی منصوب شد. از سال 1399 و پایان ریاست مجلس هم به عنوان مشاور رهبری معرفی شد.

نوع فعالیت ها و تماس های این روزهای علی لاریجانی می تواند تایید این موضوع باشد که او مسوولیت ارتباط و مذاکرات با ترامپ را برعهده گرفته است. با این ماموریت که ایران بتواند به سلامت از تنش فعلی سخت با امریکا عبور کند و جنگ رخ ندهد. 

لاریجانی می تواند نماینده نظام در مذاکرات و تماس های غیرمستقیم و مستقیم با ترامپ باشد. قطعا دولت هم از این موضوع استقبال و به وی کمک خواهد کرد چرا که این وضعیت را به سود حل مسئله می داند.

اولین خبر درباره نتیجه میانجیگری ها میان ایران و امریکا را علی لاریجانی، شنبه شب (دیشب) منتشر کرد. این البته تنها خبری است که تاکنون منتشر شده است. 

خبر مثبت مذاکرات که مثل آب سرد روی آتش ترامپ ریخته شد. به ویژه بعد از اینکه ترامپ هم در آن سوی جهان، مذاکرات با ایران را تایید کرد. کافی است کاهشی شدن قیمت سکه و دلار در روز یکشنبه را نگاه کنیم تا تاثیرات این موضع گیری مشابه در دو سوی جهان را ببینیم.

اگر میان ایران و ترامپ هم مذاکراتی صورت بگیرد احتمالا مسوولیت مذاکرات به لاریجانی سپرده خواهد شد. همانطور که 20 سال قبل (1384)، مسوولیت مذاکرات هسته ای با اروپا و سپس گروه 1+5 برعهده وی بود. روندی که البته زیاد دوام نیاورد و در میان خبرهای خوش و خوش بینی به حل و فصل مسئله، با حکم احمدی نژاد (رئیس جمهوری وقت) برکنار شد و جای خود را به سعید جلیلی داد.

لاریجانی شنبه شب برای اولین بار خبری مثبت در ارتباط با آمریکا منتشر کرد و توییت زد: "برخلاف فضاسازی‌ِ جنگ رسانه‌ای تصنعی، شکل‌گیری ساختاری برای مذاکرات در حال پیشرفت است".

این یعنی ایران و امریکا بر سر انجام مذاکره موافقت کرده اند و حالا در مرحله تعیین شکل و فرم مذاکره اند. این یعنی دو طرف از جنگ دور شده اند.

توییت مهم مذاکرات لاریجانی بعد از سفر کوتاه و سریع شنبه (دیشب) شیخ "محمد بن عبدالرحمن آل ثانی" نخست وزیر - وزیر خارجه قطر به تهران منتشر شد. میانجی معروف میان تهران - واشنگتن.

قطر در کنار ترکیه و روسیه، به میانجیگران سایه این روزها میان ایران و امریکا تبدیل شده اند. قطر در سال های اخیر بارها میان ایران و امریکا واسطه شده است. آخرین مورد آن هم در جنگ 12 روزه بود که پیام آتش بس ترامپ را به طرف ایرانی منتقل کرد و با توافق سه طرفه تهران، واشنگتن و تل آویو، جنگ متوقف شد. قبل از این هم یک جلسه مذاکره اعلام شده و غیرمستقیم ایران و امریکا (در دولت رئیسی - تیر 1401) در دوحه قطر برگزار شد. توافق ایران و امریکا برای آزادی زندانیان دو طرف و آزادسازی 7 میلیارد دلار پول بلوکه شده ایران در کره جنوبی هم با میانجیگری قطر رخ داد.

 لاریجانی همچنین جمعه شب، سفر بدون اعلام قبلی و ناگهانی به مسکو داشت و با ولادیمیر پوتین رئیس فدراسیون روسیه دیدار کرد. دیداری سریع و کاری که نه عکسی و فیلمی از آن منتشر شد نه از تشریفات معمول خبری بود. بعد از انجام سفر، رسانه های روسی و سفارت ایران خبر سفر را منتشر کردند. خبری که از قبل با پرواز یک فروند هواپیمای اختصاصی دولتی از تهران به مسکو، تعجب ها و گمانه زنی هایی را برانگیخته بود.

بعد از این توییت مثبت لاریجانی، ترامپ هم واکنش مشابه داشت و مذاکره را تایید کرد. او گفت که ایران با امریکا صحبت می کند.

ترامپ به شبکه فاکس نیوز گفت که ایران " با ما صحبت می کند. خواهیم دید آیا می توانیم کاری بکنیم واگر نه خواهیم دید چه می شود. او تکرار کرد "ناوگان بزرگی داریم که به آن سمت (ایران) در حرکت است". او ادامه داد : "آنها (ایران) مذاکره می کنند".

ترامپ روز جمعه هم گفته بود انتظار می رود ایران به جای مقابله نظامی به امریکا، برای مذاکره و توافق درباره هسته ای و موشکی اش، تلاش کند.

سه شنبه 7 بهمن نیز، نخست وزیر - وزیر خارجه قطر در یک روز، به صورت جداگانه با عراقچی و لاریجانی تلفنی گفتگو کرد. 24 دی ماه هم لاریجانی با طرف قطری تلفنی گفتگو داشت. 

حجم و شکل تماس ها میان میانجیگران با مقامات ایرانی تایید کننده نقش لاریجانی در پرونده ترامپ است.

لاریجانی قبلا هم در موضوع مذاکرات با چین بر سر توافقنامه جامع نیز به عنوان نماینده رهبری نقش ایفا کرد.

پیش از این، پرونده هسته ای ایران نیز بین سال های 1382 تا 1392 در اختیار دبیر شورای عالی امنیت ملی بود (حسن روحانی 82 تا 84 - علی لاریجانی 84 تا 86 - سعید جلیلی 86 تا 92). در سال 92 و با پیروزی حسن روحانی به ریاست جمهوری ، پرونده از شورای عالی امنیت به وزارت خارجه بازگردانده شد و جواد ظریف وزیر خارجه مسوولیت مذاکرات را برعهده گرفت تا به برجام رسید.

مذاکرات ایران و عربستان سعودی برای عادی سازی روابط نیز از طریق دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی در ایران پیگیری شد و با میانجیگری عراق و چین در سال 1401 در پکن به موفقیت ختم شد تا روابط دو کشور بعد از 7 سال برقرار شود. علی شمخانی دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی ایران در این مذاکرات ریاست هیات ایرانی را داشت.

بعد از این دو پرونده، حالا پرونده سرنوشت ساز ترامپ و امریکا هم در اختیار شورای عالی امنیت ملی و دبیر آن قرار گرفته است تا مقامی فرادولتی و فراقوه ای، با اختیارات و قدرت بیشتر، جمهوری اسلامی و کشور را از این مرحله عبور دهد.