چه جمع‌بندی از مذاکرات ایران - آمریکا در مسقط می‌توان داشت؟

جماران:محبعلی در خصوص نگرانی‌ها بابت یکسان شدن نتایج این دور از مذاکرات با ۵ دور مذاکره قبلی، عنوان کرد: در این ۸ ماه، اتفاقات زیادی رخ داده است. علاوه بر جنگ خارجی، ناآرامی‌هایی در داخل ایران رخ داد که ابعاد بین‌المللی پیدا کرد و به علاوه اکنون شاهد حضور حجم بسیار بیشتری از نیروهای نظامی آمریکا در منطقه هستیم. از طرف دیگر، علی‌رغم اینکه آمریکا ادعا می‌کرد تأسیسات هسته‌ای ایران را نابود کرده، اکنون در حال مذاکره در مورد همان موضوع هسته‌ای است که این می‌تواند نشان دهد که آمریکا پذیرفته استفاده از گزینه نظامی علیه‌ ایران به اهداف خود نرسیده است.

یک تحلیلگر مسائل بین‌الملل گفت: از الان هیچ پیش‌بینی خاصی نمی‌توان در مورد نتایج مذاکرات داشت و تنها می‌توان گفت فعلا و تا زمان اعلام نظر طرفین و مذاکره احتمالی بعدی، تا حدی سایه جنگ از سر کشور برداشته شده است.

قاسم محبعلی در گفت‌وگو با خبرنگار جماران، با اشاره به پایان مرحله اول مذاکرات ایران و آمریکا، اظهار کرد: ظاهرا مذاکرات امروز، غیرمستقیم و در حد انتقال نظرات دو طرف بوده و نه بر سر چهارچوب مذاکرات و نه بر سر دستورکار آن و حتی زمان نشست بعدی، توافق نشده است. البته با توجه به اینکه ایران توانست هم موضوع مذاکره را به بحث‌های هسته‌ای محدود کند و هم مکان آن را از ترکیه به عمان انتقال دهد، به نظر می‌رسد آمریکا اندکی نرمش نشان داده است که البته هنوز معلوم نیست هدف‌شان از این نرمش چیست؛ آیا صرفا می‌خواستند  به اعراب فرصت دهند یا اینکه واقعا قصد انعطاف برای حصول توافق در چهارچوب صرفا هسته‌ای را دارند.

وی ادامه داد: لذا باید ببینیم واکنش ترامپ پس از بازگشت هیات آمریکایی به واشنگتن چه خواهد بود و از طرف دیگر، در ایران نیز تهران چه تصمیمی را پس از شنیدن گزارش آقای عراقچی اتخاذ خواهد کرد. در هر صورت همین که طرفین پس از چندین ماه بالاخره حاضر به برگزاری مذاکرات شدند، اتفاق مثبتی است. 

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با اشاره به احتمال تأثیرگذاری منفی اسرائیل بر ادامه مذاکرات، بیان کرد: امروز بر خلاف ۵ دور مذاکره بهار امسال، روی هیچ چهارچوبی توافق نشد. لذا ممکن است در فاصله امروز تا دور احتمالی بعدی مذاکرات، اسرائیل، اروپا و حتی تندروهای داخل آمریکا بر نظر ترامپ تأثیر بگذارند. 

محبعلی در خصوص نگرانی‌ها بابت یکسان شدن نتایج این دور از مذاکرات با ۵ دور مذاکره قبلی، عنوان کرد: در این ۸ ماه، اتفاقات زیادی رخ داده است. علاوه بر جنگ خارجی، ناآرامی‌هایی در داخل ایران رخ داد که ابعاد بین‌المللی پیدا کرد و به علاوه اکنون شاهد حضور حجم بسیار بیشتری از نیروهای نظامی آمریکا در منطقه هستیم. از طرف دیگر، علی‌رغم اینکه آمریکا ادعا می‌کرد تأسیسات هسته‌ای ایران را نابود کرده، اکنون در حال مذاکره در مورد همان موضوع هسته‌ای است که این می‌تواند نشان دهد که آمریکا پذیرفته استفاده از گزینه نظامی علیه‌ ایران به اهداف خود نرسیده است.

وی اضافه کرد: اینکه ایران مذاکرات را پذیرفته، نشان می‌دهد طرف آمریکایی یک گام به پیش رفته و اینکه آمریکا با مذاکره غیرمستقیم و تمرکز اولیه بر مسأله هسته‌ای موافقت کرده نیز، نشان از توان متقابل ایران برای اثرگذاری بر ایالات متحده دارد. البته باز هم ممکن است به دلیل فشارهای اسرائیل و حتی برخی از کشورهای عربی مانند قطر که خواهان مذاکره همه‌جانبه با ایران و تعیین‌تکلیف مسائل منطقه‌ای و موشکی هستند، دوباره شاهد بن‌بست در مذاکرات باشیم. بنابراین، از الان هیچ پیش‌بینی خاصی نمی‌توان در مورد نتایج مذاکرات داشت و تنها می‌توان گفت فعلا و تا زمان اعلام نظر طرفین و مذاکره احتمالی بعدی، تا حدی سایه جنگ از سر کشور برداشته شده است.

مدیرکل اسبق اداره خاورمیانه وزارت خارجه با بیان اینکه به نظر نمی‌رسد صرف توافق هسته‌ای، منجر به لغو تمامی تحریم‌ها شود، گفت: تحریم‌ها تنها محدود به برنامه هسته‌ای نیست. خصوصا که اکنون بخش زیادی از تحریم‌های ایران، بر اساس اسنپ‌بک و به عنوان تحریم‌های سازمان ملل است و لذا لغو آن‌ها نیز نیاز به تشکیل جلسه شورای امنیت و نظر مثبت اروپایی‌ها دارد. لذا اینکه انتظار داشته باشیم توافق هسته‌ای منجر به رفع تمام تحریم‌ها شود، غیرمعقول به نظر می‌رسد. 

محبعلی همچنین با اشاره به حضور فرمانده سنتکام در مذاکره با ایران، اظهار کرد: این اتفاقی غیرمعمول بود که بار دیگر نشان می‌دهد طرفین هیچ توافقی در مورد چهارچوب مذاکره نداشته‌اند، زیرا در صورت وجود چنین توافقی، همتاهای دو طرف در مذاکرات حضور پیدا می‌کردند، نه اینکه هر کدام ترکیب مدنظر خود را به عنوان هیات مذاکره‌کننده به عمان بفرستند. احتمالا هدف آمریکا از حضور فرمانده سنتکام، این بوده که به ایران یادآوری کند هنوز ابزار نظامی را در اختیار دارد.