داور شیخاوندی درگذشت

داور شیخاوندی جامعه‌شناس، استاد دانشگاه و نویسنده و مترجم در ۹۲ سالگی درگذشت.

به گزارش ایسنا، داور شیخاوندی که روز ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ در تهران درگذشت، متولد سال ۱۳۱۲ در اردبیل بود. او تحصیلات خود را در این شهرستان آغاز کرد و پس از آن در تهران دیپلم ادبی گرفت. در سال ۱۳۳۸ در دانشسرای عالی، در رشته زبان فرانسه و علوم تربیتی فارغ‌التحصیل شد. سپس از اداره آموزش و پرورش وقت بورسیه فرانسه را اخذ کرد. پس از حضور در فرانسه مدرک کارشناسی ارشد خود را از دانشگاه سوربن گرفت. در سال ۱۳۵۳ درجه دکترای خود را در رشته برنامه‌ریزی اجتماعی و نیروی انسانی از دانشگاه سوربن دریافت کرد. شیخاوندی از سال ۱۳۵۰ به عنوان عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات و برنامه‌ریزی علمی و آموزشی وزارت علوم به این مؤسسه منتقل شد و تا سال ۱۳۵۷ به عنوان عضو هیئت علمی در آن فعالیت کرد. همزمان با فعالیت در این مؤسسه به عنوان عضو هیئت علمی مدعو به دانشگاه کلمبیا در نیویورک دعوت شد. 

«پزشکی آفت‌زا و دردهای جامعه»، «ده مقاله از مارکس و انگلس»، «تکوین و تکوین هویت ایرانی»، «مدرسه‌زدایی از جامعه» و «سرگذشت یک خانواده مبارز» از جمله آثار داور شیخاوندی است.

ناصر فکوهی استاد دانشگاه تهران و مدیر مؤسسه‌ انسان‌شناسی و فرهنگ در یادداشتی نوشته است: «داور شیخاوندی، جامعه‌شناس، استاد دانشگاه و نویسنده و مترجم گرانقدر، روز ۲۱ بهمن ۱۴۰۴، در تهران درگذشت. دکتر شیخاوندی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین چهره‌های جامعه‌شناسی چند دهه‌ گذشته در ایران به شمار می‌آمد؛ دوستی عزیز و استادی خستگی‌ناپذیر که بیش از دو دهه نیز در شورای‌عالی مؤسسه‌ی انسان‌شناسی و فرهنگ حضور داشت و از ابتدای فعالیت‌های ما در این مؤسسه، همواره در کنارمان و در صف اول هرگونه برنامه‌ی داوطلبانه‌ی آموزشی و فرهنگی قرار داشت. شیخاوندی، در طول سال‌ها فعالیت در دانشگاه و در حوزه‌ی انتشار نوشته‌ها و ترجمه‌ی کتاب‌های جامعه‌شناسی خدمات بی‌شماری به این علم کرد. از جمله دستاوردهای مهم وی گسترش حوزه‌ی جامعه‌شناسی، ترویج این علم در ایران و آشنا کردن نخبگان و جوانان با ارزش و اهمیت آن، و به ویژه با شاخه‌ی آسیب‌های اجتماعی در ایران بود. از دستاوردهای دیگر او باید به آشنا کردن خوانندگان و دانشجویان علاقه‌مند با آثار ارزشمند ایوان ایلیچ، جامعه‌شناس بزرگ اتریشی، اشاره کرد. شیخاوندی چند دهه پیش، کتاب‌های متعددی از ایلیچ را به فارسی برگرداند، از جمله شامل نقدهای مهم وی در زمینه‌ی خطرات رویکرد استبدادی در مدرسه، مصرف بی‌رویه انرژی و پزشکی کردن جامعه‌ی مدرن. دکتر شیخاوندی شخصیتی جذاب و دوست‌داشتنی بود که مؤسسه‌ی ما نه تنها افتخار عضویت وی را در شورای‌عالی خود داشت، بلکه در پروژه‌ی تاریخ شفاهی فرهنگ مدرن ایران نیز، یک جلد به زندگی و آثار وی اختصاص داده شد و گفت‌وگویی طولانی با وی انجام دادیم که کتاب آن در دست انتشار است. در میان بزرگان علوم اجتماعی کشور ما، سخت‌کوشی و پایداری وی در علم جامعه‌شناسی و البته در علوم تربیتی، در عشقش به فرهنگ و دانش ایران، و در زندگی ساده‌ای که با راه‌ورسم یک معلم تا به آخر در راه آزادی و شکوفایی کشورش پی‌گرفت، مثال‌زدنی است. دکتر شیخاوندی در کنار عشقش به ایران، دلبستگی خاصی نیز به فرهنگ شهر ِ زادگاهش، اردبیل، داشت. در یک کلام شیخاوندی با زندگی و دستاوردهای علمی خود الگویی به یادماندنی برای فرهنگ دانشگاهی ما شمرده می‌شد و می‌شود. باشد که یاد و خاطره‌های خوب و حاصل پُربار زندگی‌اش همواره پرشور و زنده و در تاریخ این پهنه، برجای بمانند.»