نکته مثبت مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو چه بود؟

یک کارشناس مسائل بین‌الملل، نکته مثبت این دور از مذاکرات را پذیرش آمریکایی‌ها برای گفت‌وگو صرفا درباره مسائل هسته‌ای عنوان کرد.

به گزارش ایسنا: حسن بهشتی پوردر رابطه با دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا که در ژنو برگزار شد، اظهار کرد:‌ همان‌طور که آقای عراقچی گفتند این دور از مذاکرات رو به جلو بوده و توانسته‌اند به کلیاتی دست یابند، اما هنوز در مورد ریز موضوعاتی که قابل مذاکره باشد جمع‌بندی نهایی انجام نشده است، انتظار می‌رود در دور بعدی به چارچوبی در این زمینه برسند. 

وی گفت: تا زمانی که چارچوبی برای گفت‌وگو شکل نگیرد، نمی‌توان گفت مذاکره‌ای در حال انجام است، بلکه بیش‌تر یک تبادل پیام است. در واقع زمانی مذاکره شکل می‌گیرد که دستور کاری برای آن تعریف شود ولو این‌که در جزئیات اختلاف نظر وجود داشته باشد. به هر حال رسیدن به کلیات و نقشه راه خیلی مهم است. فعلا قرار شده طرف ایرانی طرحی را ارائه کند تا درباره آن بررسی‌ها انجام شود.

این کارشناس مسائل بین‌الملل همچنین بیان کرد: نکته مثبت این دور از مذاکرات این است که آمریکایی‌ها پذیرفته‌اند درباره مسائل هسته‌ای گفت‌وگو کنند و فعلا صحبتی درباره موضوعات موشکی و منطقه‌ای مطرح نشود، گرچه تبلیغات محکم رسانه‌ای آنان مطالبی را در این موارد نیز مطرح می‌کند، اما در واقعیات و در متن مذاکره پذیرفته‌اند که صرفا در چارچوب هسته‌ای صحبت کنند و این تفاوتی است که نسبت به گذشته وجود دارد. از سوی دیگر ایران نیز پذیرفته تا مابه‌ازای اقدامات متقابل، همکاری اقتصادی با طرف آمریکایی داشته باشد و شرکت‌های آمریکایی در مسائلی مانند نفت و گاز همکاری دو جانبه‌ای داشته باشند که این نکته مهمی است. 

وی با تاکید بر اینکه مسائل منطقه‌ای جزو موضوعاتی است که ایران و کشورهای منطقه می‌توانند آن را حل و فصل کنند اظهار کرد: ایران با محوریت عمان می تواند این کار را انجام دهد، همکاری‌های منطقه‌ای باید به‌گونه‌ای شکل گیرد که موضوعات در درون منطقه حل شود، ضمن این‌که آن‌چه آن‌ها در ارتباط با نیروهای نیابتی مدعی هستند در درون کشورها قابل حل شدن است، برای مثال حزب‌الله با دولت لبنان، گروه‌های مختلف داخل عراق با دولت این کشور و یمن نیز به همین شکل می‌توانند مسائل درونی را حل و فصل کنند. 

این کارشناس مسائل بین‌الملل درباره این‌که هدف ایران از حضور تیم کارشناسی در مذاکرات چه بود، در حالی که طرف آمریکایی فقط با حضور دو نفر در مذاکرات شرکت کرد؟ گفت: حضور کارشناسان نعمت است؛ در هر وجهی از آن‌ها استفاده کنند جزو نقاط مثبت تلقی می‌شود؛ این‌که تیم آمریکایی دو نفره در مذاکرات شرکت کرده‌، شاید به این دلیل باشد که هنوز دستور کار مشخص نشده و زمانی که دستور و چارچوب کار مشخص باشد آمریکایی‌ها مثل برجام با تیم 150 نفره حضور خواهند داشت، البته که ترامپ به طور کلی به ویتکاف و کوشنر اعتماد دارد. 

بهشتی‌پور با بیان این‌که سمت و سوی مذاکرات این‌گونه است که راهکار جدید ارایه شود و مقرر شده ایران طرح جدیدی را به طرف مقابل دهد، خاطرنشان کرد:‌ حدس می‌زنم اگر دو طرف وارد جزئیات مذاکرات شوند و متن و دستور کار مشخص در کار باشد، در مرحله بعد آمریکایی‌ها حتما افراد جدیدی را وارد گفت‌وگو می‌کنند تا بتوانند در مسائل فنی، هسته‌ای و حقوقی اظهارنظر کنند.

وی درباره این‌که گویا اختلاف نظری میان هیات‌های ایرانی و آمریکایی در مساله غنی‌سازی وجود دارد؛ ایران حق خود را برای داشتن غنی سازی در خاکش دنبال می‌کند و آمریکا هم‌چنان بر غنی‌سازی صفر تاکید دارد؟ گفت:‌ طرف آمریکایی به طور صریح و روشن غنی‌سازی صفر را مطرح کرده است، این موضوع کاملا واضح است؛ اما اگر زمان دهند می توان به مساله تعلیق برای مدت زمانی مشخص فکر کرد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل تصریح کرد: آن‌چه آقای عراقچی می‌گوید در مذاکرات صحبتی از غنی‌سازی صفر نشده است، به این دلیل است که اساسا ایران با چنین فرضی که خطر قرمزش است اصلا به مذاکرات وارد نمی‌شود. لذا فکر می‌کنم غنی‌سازی موضوع مهمی است و در صورتی که ایران به هر شکلی بخواهد برای مدت زمانی که هنوز مشخص نیست این فعالیت را تعلیق کند، باید دید مابه‌ازای این اقدام ایران چه خواهد بود. 

وی در پاسخ به این پرسش که به نظر شما آمریکایی‌ها برای یک مذاکره واقعی آمده‌اند یا همچنان می‌خواهند از میز مذاکره برای فشار و اتمام حجت با ایران استفاده کنند؟ گفت:‌ فکر می‌کنم هم در این دور و هم در دور قبلی مذاکرات، آمریکایی‌ها دنبال این بودند آن‌چه به ایران دیکته می‌کنند را ایران قبول کند، در واقع جدی بودن از نظر آن‌ها این است که ایران خواست آنها را بپذیرد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل همچنین خاطرنشان کرد: در موضوع مذاکرات تنها اسرائیل مخالف این جریان است و به شدت هم در حال ایجاد تخریب روند و به نتیجه نرسیدن مذاکرات است، اخیرا نتانیاهو در سخنرانی خود گفته بود که تجهیزات هسته‌ای ایران هم باید جمع شود و همچنین موشک‌ها را کنار بگذارند، در هر حال کارشکنی طرف اسرائیلی وجود دارد. 

بهشتی‌پور در پایان گفت:‌ آن‌چه آمریکایی‌ها پذیرفته‌اند، این است که در مساله هسته‌ای با طرف ایرانی صحبت کنند و در این موضوع جدی هستند، فقط این‌که می‌خواهند الگوی مدنظر خودشان از سوی ایران پذیرفته شود، نه این‌که بتوان درباره آن چانه‌زنی کرد و از آن‌جایی که چارچوب مذاکرات هنوز تعیین نشده، نمی‌توان در مورد جزئیات نظر داد یا گفت در نتیجه چه می‌شود.