روایت وال استریت ژورنال: چند ساعت پیش از تمدید آتش‌بس در کاخ سفید چه گذشت!؟

وال استریت ژورنال نوشت: به گفته مقامات آمریکایی، هنگامی که مذاکرات با ایران روز سه‌شنبه پیش از آنکه حتی شروع شود، از هم پاشید، ترامپ از مشاورانش پرسید که آیا آمریکا باید حملات به این کشور را از سر بگیرد.

به گزارش انتخاب: در ادامه این مطلب آمده: تنها چند ساعت پیش‌تر، مقامات کاخ سفید خوشبین بودند که جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، که قرار بود سه‌شنبه عازم اسلام‌آباد شود، بتواند با ایران به توافق برسد و چیزی را به صورت مکتوب بگیرد، برخلاف سفر دو هفته پیش‌اش به پاکستان. هواپیمای Air Force Two بیشتر روز را در پایگاه مشترک اندروز در حومه واشنگتن بدون حرکت ماند و منتظر ونس بود.

در حالی که عقربه‌های ساعت به سمت ضرب‌الاجل آتش‌بس ترامپ در حال حرکت بود، ایران مسیر خود را تغییر داد.

در یک رشته جلسات فشرده در طول روز در کاخ سفید، ترامپ گزینه‌های خود را با ونس، مقامات ارشد امنیتی، همچنین دامادش جرد کوشنر و استیو ویتکاف (که آن‌ها نیز قرار بود سه‌شنبه برای مذاکرات عازم اسلام‌آباد شوند) بررسی کرد.

تا اوایل بعدازظهر، سفر ونس متوقف شد. تا عصر، این سفر به طور نامحدود به تعویق افتاد.

 در کاخ سفید این سوال مطرح شد که آیا ایران اصلاً در موقعیتی هست که بتواند مذاکره کند و به تعهدات خود پایبند بماند.

حتی زمانی که ترامپ درباره از سرگیری بمباران سوال می‌کرد، مقامات گفتند که او به نظر می‌رسید نسبت به از سرگیری خصومت‌ها و طولانی کردن درگیری‌ای که در میان مردم آمریکا عمیقاً نامحبوب است، مردد است.

ترامپ و تیم‌اش راه میانه را انتخاب کردند: حفظ فشار بر ایران به طور نامحدود تا زمانی که آن‌ها پیشنهاد مشخصی به آمریکا ارائه دهند. پس از آن، ترامپ می‌تواند بسنجد که آیا مذاکرات می‌تواند ادامه یابد یا باید موج جدیدی از حملات را علیه ایران دستور دهد.

ترامپ در پستی در شبکه‌های اجتماعی روز سه‌شنبه گفت که تا زمانی که مذاکرات ادامه دارد، محاصره را حفظ و آتش‌بسی را که قرار بود چهارشنبه منقضی شود، تمدید خواهد کرد. یک مقام آمریکایی گفت ونس همچنان ممکن است در هفته جاری عازم سفر شود، اما ترامپ به طور خصوصی در حال بررسی لغو کامل این سفر است.

این بازی خطرناک که چه کسی اول پلک می‌زند، تلاش برای مذاکره برای پایان دادن به درگیری‌ای که هزاران کشته برجای گذاشته و لرزه بر پیکره اقتصاد جهانی انداخته را پیچیده کرده است.

تاکتیک‌های کارشکنی و وقت‌کشی در مذاکراتی که هر جزئی می‌تواند اهرم فشاری باشد، غیرعادی نیست. اما میانجی‌گران گفتند که تغییر مسیر لحظه آخری تهران این بار نشان‌دهنده خشم آن‌ها از محاصره یک‌هفته‌ای بنادرشان توسط آمریکا است.

ارتش آمریکا روز سه‌شنبه فشار بر ایران را با سوار شدن بر یک نفت‌کش تحریمی در اقیانوس هند افزایش داد؛ این اقدام بخشی از تلاش برای مقابله با کشتی‌های به اصطلاح ناوگان سایه‌ای است که به ایران در دور زدن تحریم‌ها کمک می‌کنند.

تهران در دور اول مذاکرات در اوایل آوریل با اطمینان خاطر وارد شد که تسلط خود بر تنگه هرمز و توانایی پهپادها و موشک‌هایش برای تحمیل درد اقتصادی بر کشورهای حاشیه خلیج فارس و اقتصاد جهانی، به آن اهرم فشاری در مذاکرات داده است. 

مایکل سینگ، یکی از مقامات ارشد پیشین امور خاورمیانه در شورای امنیت ملی آمریکا که اکنون در اندیشکده واشنگتن اینستیتوت فعالیت می‌کند، درباره محاصره گفت: «فکر می‌کنم این اقدام ترازوی فشار بین آمریکا و ایران را متعادل می‌کند. پیشتر ایران نفت صادر می‌کرد و هیچ کس دیگری نمی‌کرد، که این به معنای کارکرد زمان و فشار علیه واشنگتن بود.»

ایران پیش از دور اول مذاکرات گفت بدون آتش‌بس در لبنان به مذاکره نخواهد پیوست. مذاکرات بدون آتش‌بس در آن جبهه پیش رفت، اما کاخ سفید در نهایت چند روز بعد چنین آتش‌بسی را محقق کرد.

میانجی‌گران گفتند این بار، ایران که علناً اعلام کرده تحت فشار مذاکره نخواهد کرد، نمی‌توانست به راحتی با مذاکرات در حالی که آمریکا فعالانه بنادر آن‌ها را مسدود کرده، موافقت کند.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «محاصره بنادر ایران یک اقدام جنگی و در نتیجه نقض آتش‌بس است. حمله به یک کشتی تجاری و گروگان گرفتن خدمه آن، نقضی بزرگ‌تر است.»

در اسلام‌آباد، شهر برای نشستی آماده و منتظر بود که اکنون وضعیت آن نامشخص است. جاده فرودگاه به شدت با نگهبانان مسلح در کامیون‌های وانت پوشیده شده بود و سربازان در شهر روی صندلی‌های پلاستیکی نشسته بودند. مقامات سه هتل لوکس را در تعلیق نگه داشته بودند، اما برخلاف دور اول مذاکرات، مغازه‌ها باز بودند. صاحب یک فروشگاه در یک جایگاه سوخت گفت در آن تعطیلی ۲۰ درصد از کسب‌وکار هفتگی خود (بیش از ۲۰ هزار دلار) را از دست داد، اما برای حمایت از نقش مهم کشورش، از تعطیلی دوباره فروشگاهش ناراحت نخواهد شد.

در حالی که ترامپ گفته است آماده بازگشت به جنگ است، اما بارها از تهدیدهای خود برای حمله به نیروگاه‌ها و سایر زیرساخت‌های کلیدی ایران عقب‌نشینی کرده است. پیشتر، به نظر می‌رسید که او یک روز دیگر به آتش‌بس اضافه کرده باشد – در حالی که انتظار می‌رفت آتش‌بس روز سه‌شنبه به پایان برسد.

با برقراری آتش‌بس، فشار بازارها کاهش یافته است. شاخص اس اند پی ۵۰۰ بالاتر از سطح قبل از جنگ قرار دارد و افزایش قیمت نفت مهار شده است. حملات روزانه پهپادی و موشکی ایران به تولیدکنندگان نفت خلیج فارس نیز پایان یافته است.

علیرغم سطوح بالای بی‌اعتمادی در هر دو طرف و شکاف‌های بزرگ در خطوط قرمز آن‌ها، میانجی‌گران و سایر افراد آشنا با مذاکرات می‌گویند که دو دشمن در حال تعامل با ایده‌هایی هستند که می‌تواند به سازش‌های احتمالی حول مسائل اصلی مانند برنامه هسته‌ای ایران اشاره داشته باشد.

افراد مطلع گفتند دو طرف به چارچوبی نزدیک می‌شوند که شامل درک پایه‌ای در مورد مهار غنی‌سازی اورانیوم ایران، بحث ذخایر اورانیوم غنی‌شده و بازگشایی تنگه هرمز خواهد بود.

سینگ هشدار داد که محاصره می‌تواند برای واشنگتن یک شمشیر دو لبه باشد، به ویژه در زمانی که محاصره تنگه هرمز به اقتصاد جهان آسیب می‌زند و قیمت انرژی آمریکا را پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر افزایش می‌دهد.

او گفت: «محاصره قماری بر سر است که ایران زودتر از بقیه جهان خواهد شکست، اما این شرط‌بندی پرخطری است. ایران برای بقای خود می‌جنگد و توانایی خود را برای مقاومت در برابر خفه‌شدن صادرات نفتش نشان داده است.»