پرونده الموت روی میز یونسکو

مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی کشور با اعلام تکمیل اقدامات مربوط به پرونده ثبت جهانی قلعه الموت و قلعه‌های وابسته در یونسکو، گفت: این پرونده مردادماه در نشست کره جنوبی بررسی می‌شود. او همچنین درباره تخریب‌های قزوین و ارتباط آن با ازسرگیری پروژه «انصاری شرقی» توضیح داد.

به گزارش ایسنا: علیرضا ایزدی، مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی درباره بازدید اخیر خود از قزوین در پی تخریب‌های این شهر که ابهام آغاز پروژه خیابان «انصاری شرقی» که به تخریب بخشی از بافت و آثار تاریخی قزوین منجر می‌شود، اظهار کرد: در هفته گذشته برای بررسی پرونده ثبت جهانی و اقداماتی که در حال انجام است از قلعه الموت بازدید داشتیم. نوبت بررسی این پرونده در نشست کره جنوبی در مردادماه امسال خواهد بود. پرونده پیشنهادی ما مربوط به قلعه الموت و سایر قلعه‌های مرتبط با آن است. به هر حال، مجموعه‌ای از اقدامات در حال انجام است، از جمله بحث بازپیرایی، کاوش‌های باستان‌شناسی، مرمت‌ها، ساماندهی مسیرها، نصب تابلوها، اطلاع‌رسانی‌ها، موضوع ساماندهی روستاهای منتهی به این قلعه‌ها، نقش جامعه محلی و سایر موضوعاتی که در دستور کار ما قرار داشته است.

او افزود: بر اساس مواردی که ارزیاب درخواست کرده بود، یکسری اقدامات و الزامات باید مهیا و فراهم می‌شد که در حال انجام آن‌ها هستیم تا گزارش‌های مربوطه را برای یونسکو ارسال کنیم. این اقدامات درحال تکمیل است و امیدواریم در مردادماه، هم‌زمان با برگزاری نشست کره جنوبی با توجه به شرایطی که فراهم کرده‌ایم، شاهد ثبت این اثر در فهرست جهانی باشیم.

ایزدی همچنین درباره تخریب‌هایی که به تازگی در بافت تاریخی قزوین انجام شده است، از جمله تخریب یک رودخانه قدیمی و گمانه‌زنی‌ها برای شروع طرح انصاری شرقی، توضیح داد: درباره انصاری شرقی بازدید میدانی نداشته‌ام و از تخریب‌ها مطلع نیستم. اما انصاری شرقی خیابانی است که از قبل از انقلاب مطرح بوده است. فاز نخست آن پیش از انقلاب اجرا شده، فاز دوم در دهه ۷۰ به اجرا رسیده و فاز سوم آن با بافت تاریخی قزوین تلاقی دارد. اگر قرار باشد این بخش به سمت بازگشایی برود، چون یک تغییر اساسی محسوب می‌شود، حتماً باید مجوز شورای عالی مسکن و شهرسازی را دریافت کند.

او افزود: در این موضوع، فقط میراث فرهنگی دخیل یا تصمیم‌گیرنده نیست؛ زیرا این مسئله باید به‌عنوان یک مغایرت اساسی در کمیسیون ماده ۵ مطرح شود و میراث فرهنگی نیز به‌عنوان یکی از اعضا، نظر تخصصی خود را ارائه می‌کند. ما همواره به دوستان در بحث بازگشایی معابر، خیابان‌ها و یا تعریض معابر در بافت‌های تاریخی تأکید کرده‌ایم که باید نگاه تخصصی‌تری به این موضوع وجود داشته باشد، اینکه آیا ایجاد یک معبر جدید و بازگشایی آن، از نظر نظام ترافیکی واقعاً تأثیرگذار و گره‌گشا است یا اینکه مجدداً گره‌ای بر گره‌های موجود اضافه می‌کند.

مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی گفت: تجربه‌های متعددی وجود دارد که نشان می‌دهد این‌گونه بازگشایی‌ها، چون عمدتاً به سمت شکل‌گیری جداره‌های تجاری پیش می‌روند، نه‌تنها گره ترافیکی را حل نمی‌کنند، بلکه مشکلات جدیدی نیز ایجاد می‌کنند. در مورد طرح انصاری شرقی نیز همین موضوع مطرح است. ما به مسئولان مربوطه اعلام کرده‌ایم که طرح مطالعاتی خود را ارائه کنند و این طرح در قالب کارشناسی‌های مرتبط، در کمیسیون ماده ۵ استان و ذیل کمیته کارشناسی آن مطرح شود. در نهایت، اگر این موضوع مصوب شود، باید در شورای عالی مسکن و شهرسازی نیز به تصویب برسد.

او افزود: ما به‌عنوان یکی از دستگاه‌های دخیل در حوزه بافت‌های تاریخی، در کنار سایر مجموعه‌ها از جمله شهرداری‌ها و وزارت راه و شهرسازی که دبیری این جلسات را بر عهده دارد، موظف هستیم موضوع را بررسی کرده و نظر تخصصی خود را ارائه دهیم. همان‌طور که پیش‌تر نیز صراحتاً اعلام کرده‌ایم، اگر قرار است چنین اتفاقی رخ دهد، باید پیوست‌های مطالعاتی در حوزه ترافیک، جامعه محلی، میزان آسیب به بافت تاریخی و پیامدهای احتمالی آن ارائه شود. این موضوعات قابل بررسی هستند، تأکید می‌کنم قابل بررسی، نه لزوماً قابل اجرا.

ایزدی گفت: تا زمانی که این داده‌ها و پاسخ این پرسش‌ها ارائه نشود، مصوبه قبلی به قوت خود باقی است؛ یعنی مداخله نکردن در این معبر و بازگشایی نکردن آن؛ زیرا این مصوبه شورای عالی مسکن و شهرسازی است و ما نیز تابع آن هستیم.

مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی تاکید کرد: ما به‌عنوان یکی از دستگاه‌های عضو این شورا، در جلسات حضور داریم و نظر تخصصی خود را اعلام می‌کنیم، اما در نهایت تابع مصوبات شورا هستیم. بنابراین، وقتی شورا رای به عدم بازگشایی خیابان انصاری شرقی داده است، ما نیز تابع همان تصمیم هستیم.