کد خبر: ۲۴۰۱۰
تاریخ انتشار: ۰۹ اسفند ۱۳۹۳ - ۱۸:۵۰
هشتم اسفند روز بزرگداشت «حاج ملاهادی سبزواری» است؛ حکیم گرانمایه ی ایرانی که با دانایی در حکمت و عرفان، اندیشه های ملاصدرا در حکمت متعالیه را احیا کرد و با نگارش اثر شرح منظومه تاثیر بسزایی بر فلسفه ی اسلامی گذاشت.
هشتم اسفند روز بزرگداشت «حاج ملاهادی سبزواری» است؛ حکیم گرانمایه ی ایرانی که با دانایی در حکمت و عرفان، اندیشه های ملاصدرا در حکمت متعالیه را احیا کرد و با نگارش اثر شرح منظومه تاثیر بسزایی بر فلسفه ی اسلامی گذاشت.

ملا هادی سبزواری مشهور به حکیم سبزواری در 1176 خورشیدی در خانواده ای متدین در سبزوار دیده به جهان گشود. او در کودکی یادگیری صرف و نحو و مقدمات را آغاز کرد و در آن سال ها پدر را از دست داد و از آن پس با سرپرستی پسرعمه ی خود حاج ملاحسین سبزواری در مشهد به تحصیل پرداخت، در محضر او فقه و اصول آموخت و در 20 سالگی در این زمینه به درجه ی استادی رسید.

این فیلسوف اسلامی به اصفهان رفت و نزد «ملا اسماعیل کوشکی اصفهانی» که دانش بسیار و بیانی شیوا داشت، به فراگیری علوم و معارف همت گماشت و در محضر وی و «ملا علی نوری» فلسفه، منطق و عرفان آموخت. او هشت سال در اصفهان ماند و در این دوره افق های تازه ای در علم حکمت فرا روی او گشوده شد.

حاج ملاهادی سبزواری به مشهد بازگشت و پس از پنج سال تدریس در این شهر، برای زیارت خانه ی خدا رهسپار مکه شد. وی در راه بازگشت به دلیل ناامن بودن راه ها یک سال در کرمان ماند و در این مدت به سیر و سلوک روی آورد. او به سبزوار بازگشت و به تدریس فلسفه ی اسلامی پرداخت.

این حکیم فرزانه در جلسه های درس خود با شرح افکار و نظریه های فلسفی ملاصدرا توانست مکتب حکمت متعالیه را احیا کند.

حکیم حاج ملاهادی سبزواری، شعر نیز می سرود و به «اسرار» تخلص داشت. وی مهمترین بحث های فلسفه ی اسلامی و منطق را در قالب یک هزار و 300 بیت به زبان عربی سرود و در کتابی با عنوان شرح منظومه سبزواری گردآوری کرد و به توضیح و تبیین آن ها پرداخت. نوشتن این کتاب 20 سال طول کشید و اکنون از آن به عنوان یک منبع برجسته ی فلسفه ی اسلامی یاد می شود. او دیوان اشعاری هم به زبان فارسی نگاشت و در آن نکته های عالی عرفانی را به نظم درآورد.

شرح مثنوی معنوی، حاشیه بر اسفار و حاشیه بر زبدةالاصول شیخ بهایی از دیگر آثاری به شمار می روند که از وی به یادگار مانده است. اسرارالحکم و شرح اسماء الحسنی یا شرح جوشن کبیر و شرح دعای صباح نیز از آثار علمی و قرآنی حکیم حاج ملاهادی سبزواری محسوب می شوند.

شاگردان برجسته ای در محضر این فیلسوف گرانمایه پرورش یافتند که از جمله ی آنها می توان آخوند ملامحمد کاظم خراسانی، افتخار الحکما، حاج میرزا حسین علوی سبزواری ، آخوند ملاحسینقلی همدانی درجزینی، صدرالعلماء علوی، شیخ عبدالحسین شیخ العراقین و ادیب پیشاوری را نام برد. جلسه های درس او چنان جاذبه ای داشت که افراد زیادی از نقطه های مختلف ایران و کشورهایی مانند هند، افغانستان، ترکیه و عربستان در کلاس درس او حاضر می شدند.

سرانجام حکیم حاج ملاهادی سبزواری پس از عمری تلاش در زمینه ی فلسفه ی اسلامی و احیای حکمت متعالیه ی ملاصدرا در هشتم اسفند 1251 هجری خورشیدی در سبزوار چشم از جهان فرو بست اما آثار او همچنان چراغ راه فلاسفه ایران زمین است.



**پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت روز بزرگداشت حکیم حاج ملاهادی سبزواری با علیرضا هدایی استاد فلسفه ی اسلامی در دانشگاه تهران به گفت و گو پرداخته است.

علیرضا هدایی از حکیم ملاهادی سبزواری به عنوان یکی از بزرگترین فیلسوفان اسلامی یاد کرد و گفت: این فیلسوف گرانمایه بیشتر در زمینه ی تبیین مسلک فلسفی حکمت متعالیه که ملاصدرا آن را با تلفیق فلسفه ی مشاء و حکمت اشراق و به یک اعتبار درآمیختن عقل و شهود بنیان نهاد، فعالیت می کرد. 

وی افزود: حکیم حاج ملاهادی سبزواری از برجسته ترین کسانی بود که مکتب فلسفی ملاصدرا را ترویج داد و خود نیز آرای جدیدی را به آن اضافه کرد.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: حکیم حاج ملاهادی سبزواری کتاب های مختلفی در زمینه ی منطق، فلسفه و ادبیات ازخود به یادگار گذاشت که از آن جمله می توان به شرح منظومه ی وی اشاره کرد. این کتاب در 2 بخش حکمت و منطق آمده است و سال هاست که در حوزه های فلسفی و شیعی تدریس می شود.

وی درباره ی فلسفه ی حکمت گفت: برپایه تعریفی که از حکمت ارایه شده است چنان تلقی می شد که عالم عینی خارج، یک عالم عقلی بشود به این معنا که خود شخص به حقیقت های موجود دست یابد.

هدایی خاطرنشان کرد: این فیلسوف اسلامی از سلوک عرفانی خاصی برخوردار بود و در بحث های فلسفی به آن می پرداخت. 

وی از دیگر اثرهای حکیم حاج ملاهادی سبزواری به اسرارالحکم اشاره کرد و گفت: این کتاب در زمینه ی فلسفه است اما بیشتر رنگ و بوی عرفان دارد. وی تعلیقاتی بر کتاب های مختلف عرفانی داشته است.

استاد فلسفه ی اسلامی دانشگاه تهران درباره ی شخصیت این حکیم فرزانه عنوان کرد: او دوره ای از عمر خود را در عمل به تهذیب نفس به شیوه ی خاصی پرداخت که می توان آن را «نفس کُشی» نیز نامید؛ این عمل در آثارش مشهود است. در گزارش هایی که از زندگی وی ارایه شده، آمده است در زمان تدریس چنان شور و عرفانی بر او حاکم می شد که توجه همگان را به خود جلب می کرد. 

وی درباره ی تاثیر حکیم حاج ملاهادی سبزواری بر فلاسفه ی پس از خود گفت: آثار او از جمله شرح منظومه ی وی برای بسیاری از کسانی که مشتاق یادگیری فلسفه بوده اند به عنوان پیش فرض آموزش داده می شد و این گونه این فیلسوف نامدار در تبیین و ساماندهی ذهن فلسفی فیلسوفان پس از خود اثر گذاشت. اگر کسی قصد مطالعه ی کتاب هایی در خصوص افکار ملاصدرا را داشته باشد باید ابتدا فلسفه ی ملاهادی سبزواری را بخواند.

وی با اشاره به طبع شعر حکیم حاج ملاهادی سبزواری گفت: ایشان شعرهایی را سروده که جنبه ی عرفانی دارد و در آن با رویکرد، حس و حال خاص خود در زمان سرودن شعر، از استعاره هایی عرفانی بهره مند شده است.

در پایان به مرور گزیده ای از اشعار این حکیم فرزانه می پردازیم:

**شورش عشق تو در هیچ سری نیست که نیست

منظر روی تو زیب نظری نیست که نیست

**نیست یک مرغ دلی، کِش نفکندی به قفس

تیر بیداد تو تا پر به پری نیست که نیست

**نه همین از غم او سینه ما صد چاک است

داغ او لاله صفت بر جگری نیست که نیست

**موسیی نیست که دعویّ انا الحق شنود

ورنه این زمزمه اندر شجری نیست که نیست

**چشم ما دیده خفّاش بُود ورنه تو را

پرتو حُسن به دیوار و دری نیست که نیست

**گوش اسرار شنو نیست و گرنه اسرار

بَرَش از عالم معنا خبری نیست که نیست

از: مرضیه دهقانی/ایرنا
نظر شما
* کد کپچا:
captcha

کشته شدن یک نفر در بیرون ورزشگاه وطنی قائم‌شهر

حسین شریعتمداری: مردم قطعا به دنبال کسی که با رئیسی زاویه دارد نمی‌روند / اگر سخن کاندیدا‌ها شبیه شهید رئیسی بود، اما زمینه‌ی ناهمخوان داشتند نباید ریسک کرد

امتحانات نهایی و بیان جزئیاتی که دانش‌آموزان باید بدانند؛ از غیبت و تقلب تا چارچوب طراحی سوالات آموزش و پرورش

مربی استقلال: برد مبارک پرسپولیس اما فساد در فوتبال را جمع کنید! ناصر حجازی راست گفت که چه چیز پاک است!؟

اتهام نکونام به تاج و مسئولی که عکس پرسپولیس روی کمدش است: جام شرافت و پاکی برای ما، آن یکی جام مبارک تیم دیگر / ببینید چه بلایی سر استقلال آوردند!

اعتراض محسن تنابنده به بازی استقلال + تصویر

نتایج هفته 28 لیگ برتر فوتبال ایران + جدول رده بندی: شادی پرسپولیسی ها در روز غم استقلالی ها !

پرسپولیس در دقیقه 94 صدر جدول را در بازی 3 - 0 باخته، از استقلال پس گرفت!

محمد بن سلمان: فقدان آقای رئیسی دل همه ما را به درد آورد

اطلاعیه دفتر علی لاریجانی درباره انتشار اخبار مرتبط با وی

کارشناسی داوری پرسپولیس - استقلال خوزستان : کوپال ناظمی در نتیجه اثرگذار بود!؟ / نظر کارشناسان

کارشناسی داوری استقلال - نساجی : بیژن حیدری سیبل اعتراضات شد! / نظر کارشناسان

اتحاد چین و روسیه؛ جشن یک «جهان چندقطبی»

راز و رمز زندگی شمس و مولانا و بررسی فیلم "مست عشق"

احمد خاتمی: در اوج بمباران غزه، باید مطابق صهیونیست‌ها تعطیلی «شنبه» داشته باشیم؟!

رونمایی از زهرا شیخ همسر زیبای عبدالکریم حسن، ستاره پرسپولیس (عکس)

حضور خندان کاظم صدیقی در افتتاحیه مجلس خبرگان (عکس)

اشک‌های آیت الله سیدمحمدتقی آل‌ هاشم در مراسم تشییع فرزندش (عکس)

مراسم تشییع ابراهیم رییسی و آیت الله آل هاشم در تبریز (گزارش تصویری)

واکنش رسول خادم به شهادت ابراهیم رئیسی (عکس)

لیلا حاتمی، هانیه توسلی و پارسا پیروزفر در مراسم ختم زری خوشکام (عکس)

تصویری غم انگیز از پدر شهید «محسن دریانوش» خلبان بالگرد رئیسی (عکس)

پیراهن احمدی نژاد در افتتاحیه مجلس خبرگان سوژه شد (عکس)

ژیلا صادقی، مجری جنجالی صداوسیما برای همیشه از ایران رفت (تصویر)

شهادت مسعود کرمی، احسان منشی زادگان و فرهاد روزبهانی ۳ مامور فراجا در تهران (عکس)

تصویر کامل و جدید از هلیکوپتر سوخته شده رئیس جمهور و همراهانش (عکس)

حضور اقشار مردم در بیت آیت الله آل هاشم (ویدئو)

برگزاری جلسه فوق العاده سران قوا به میزبانی مخبر + عکس

سیدطاهر مصطفوی، محسن دریانوش و بهروز قدیمی کادر پروازی بالگرد رئیس جمهور (عکس)

تصاویر انتقال پیکر شهدا سقوط بالگرد رئیس جمهور به مناطق پایین دست (ویدئو)

توییت صفحه رهبر انقلاب در پی تایید شهادت ابراهیم ريیسی (تصویر)

اولین تصویر از شهید سید مهدی موسوی سرتیم حفاظت رئیس جمهور (عکس)

تیپ و چهره «روناک» و «شیرین» سریال نون خ در پشت صحنه(عکس)

آخرین تصویر از رئیسی و همراهان قبل از سانحه برای بالگرد (عکس)

واکنش سحر دولتشاهی به استوری عاشقانه علی سرابی برای همسرش مارال بنی آدم (عکس)

جنیفر لوپز با این عکس به شایعات پایان داد (تصاویر)

مراسم تشییع زری خوشکام با حضور لیلا حاتمی، علی مصفا، حامد بهداد و… (تصاویر)

چهره ماتم‌زده لیلا حاتمی در مراسم تشییع مادرش (تصاویر)

بعد از مرگ بروسلی همسرش با چه کسی ازدواج کرد؟+عکس

نازنین بیاتی با چهره‌ای متفاوت از نمای نزدیک! (تصاویر)

استایل زیبا و وسترنی «کیمیا خاتون» فیلم مست عشق در آمریکا (تصاویر)

صحنه‌های دلهره‌آور از ورود سیل و حرکت خودروها در مشهد (ویدئو)

قانون شکنی منتخب انقلابی مجلس! (تصویر)

آمار تکان دهنده از میزان اجرای وعده مهم رئیسی در انتخابات (تصویر)

ایوب موسوی و پوپک بسامی، دو وزنه‌بردار ایرانی با هم ازدواج کردند (+عکس)

شهادت همرزم شهید زاهدی و یکی از فرماندهان حزب الله لبنان (+عکس)

واکنش به تیتر کیهان درباره حکم زندان وزیر رئیسی (تصویر)

سد نهند تبریز‌ سرریز کرد + تصویر

واکنش ستاره استقلال به رکورد زنی اش (تصویر)

برنامه فوتبال برتر تکلیف «کرنر منجر به گل» استقلال مقابل فولاد را روشن کرد (ویدئو)

واکنش همایون شجریان به شایعه طلاق سحر دولتشاهی و ادعای خیانت؛ مهر تائید بر جدایی!؟ (+تصویر)

کنایه سنگین المیرا شریفی مقدم به بنر جدید شهرداری درباره حجاب+ عکس

استوری تند باشگاه پرسپولیس علیه مربی استقلال (تصویر)

بازدید رهبر انقلاب از نمایشگاه کتاب (تصاویر)

عکس دیده نشده از مهران مدیری در کنار هدیه تهرانی

حضور عروس و داماد ترک در بازی آلانیااسپور - بشیکتاش (عکس)

حمله تند پیشکسوت جنجالی پرسپولیس به استقلال و هاشمی نسب + تصویر

استایل جدید مریم مومن با تم متفاوت (عکس)

آتش سوزی قطار حومه ای هشتگرد - تهران در میان بهت مسافران سرگردان (تصاویر)

عکسی از کمند امیرسلیمانی در مراسم عقد برادرش سپند

فاطمه و ابوالقاسم جراره نخستین خواهر و برادر، راهی مجلس دوازدهم شدند + عکس

عکسی از همسر سابق سپند امیرسلیمانی که پربازدید شده

توزیع تسبیح‌هایی با خاصیت ضدعفونی دست‌ها در مراسم حج/ جنس این تسبیح‌ها از چیست؟+ عکس

جشن سالگرد ازدواج علیرضا نیکبخت و همسرش + عکس

دیدار اعضای تیم ملی فوتسال با رهبر انقلاب + عکس

بهنوش بختیاری کاراگاه جنایی شد! (عکس)

استایل شیک و اروپایی همسر گولسیانی در تمرین پرسپولیس (عکس)

استایل ساده و جداب دونگ یی (عکس)

درخواست جالب دختران هوادار استقلال از بازیکنان + عکس

تصویری از سردار رادان در اجتماع حمایت از حجاب در اهواز (عکس)

تتلو در جلسه آخر دادگاهش: دنبال ترویج موادمخدر نبودم، می‌خواستم برای مشروبات الکلی جایگزین گیاهی معرفی کنم! +عکس

تغییر چهره شیلا خداداد، «سیتا» سریال مسافری از هند بعد 21 سال (تصاویر)

مسعود مرادی: کوپال ناظمی این پنالتی استقلال را ندید (ویدئو)

زنان استقبال کننده از احمدی نژاد در مجارستان (عکس)

یکی از معلمان زن با تدریس خلاقانه شاهنامه، اینگونه وایرال شد (ویدئو)

اقدام استقلال علیه کوپال ناظمی داور بازی با ذوب آهن! + تصویر

احمدی نژاد به مجارستان رفت (+عکس)

«دونگ‌ یی» در لباس دزدان دریایی جذاب‌تر شد (تصاویر)

هادی کاظمی و همسرش سمانه پاکدل در پشت صحنه بک سریال (عکس)

مرحوم سید اسماعیل نصراللهی و پدرش در دیدار با رهبری (عکس)

سردار مجید ایافت درگذشت / مراسم تشییع برگزار شد + عکس

تصویر جدید از حضور لیلا اوتادی و علیرضا نیکبخت در کنسرت علی زندوکیلی (عکس)

مجری زن پرحاشیه صداوسیما با این پوشش در مسیر بازگشت از آمریکا رویت شد (عکس)

همسر ستاره استقلال بر دستان سیلوا بوسه زد! (عکس)

دختر هوادار پرسپولیس با استایل سرخپوستی / عکس

عکسی لو رفته از عروسی خواهرزاده احمدی‌نژاد در ترکیه

شاهکار بی نظیر هوش مصنوعی؛ ضرب المثل‌های ایرانی به تصویر بدل شدند! (عکس)

تصویری از شهرام لاسمی (قلقلی) در آستانه ۶۰ سالگی (عکس)

نعیمه نظام دوست در برنامه اسکار: دوست دارم با «مهران مدیری» ازدواج کنم! (ویدئو)

شیدا مقصودلو، همسر دهه هفتادی ژوزه مورایس که دل و دین سرمربی سپاهان را برده، کیست!؟ (تصاویر)

پرطرفدارترین