کد خبر: ۲۴۰۱۰
تاریخ انتشار: ۰۹ اسفند ۱۳۹۳ - ۱۸:۵۰
هشتم اسفند روز بزرگداشت «حاج ملاهادی سبزواری» است؛ حکیم گرانمایه ی ایرانی که با دانایی در حکمت و عرفان، اندیشه های ملاصدرا در حکمت متعالیه را احیا کرد و با نگارش اثر شرح منظومه تاثیر بسزایی بر فلسفه ی اسلامی گذاشت.
هشتم اسفند روز بزرگداشت «حاج ملاهادی سبزواری» است؛ حکیم گرانمایه ی ایرانی که با دانایی در حکمت و عرفان، اندیشه های ملاصدرا در حکمت متعالیه را احیا کرد و با نگارش اثر شرح منظومه تاثیر بسزایی بر فلسفه ی اسلامی گذاشت.

ملا هادی سبزواری مشهور به حکیم سبزواری در 1176 خورشیدی در خانواده ای متدین در سبزوار دیده به جهان گشود. او در کودکی یادگیری صرف و نحو و مقدمات را آغاز کرد و در آن سال ها پدر را از دست داد و از آن پس با سرپرستی پسرعمه ی خود حاج ملاحسین سبزواری در مشهد به تحصیل پرداخت، در محضر او فقه و اصول آموخت و در 20 سالگی در این زمینه به درجه ی استادی رسید.

این فیلسوف اسلامی به اصفهان رفت و نزد «ملا اسماعیل کوشکی اصفهانی» که دانش بسیار و بیانی شیوا داشت، به فراگیری علوم و معارف همت گماشت و در محضر وی و «ملا علی نوری» فلسفه، منطق و عرفان آموخت. او هشت سال در اصفهان ماند و در این دوره افق های تازه ای در علم حکمت فرا روی او گشوده شد.

حاج ملاهادی سبزواری به مشهد بازگشت و پس از پنج سال تدریس در این شهر، برای زیارت خانه ی خدا رهسپار مکه شد. وی در راه بازگشت به دلیل ناامن بودن راه ها یک سال در کرمان ماند و در این مدت به سیر و سلوک روی آورد. او به سبزوار بازگشت و به تدریس فلسفه ی اسلامی پرداخت.

این حکیم فرزانه در جلسه های درس خود با شرح افکار و نظریه های فلسفی ملاصدرا توانست مکتب حکمت متعالیه را احیا کند.

حکیم حاج ملاهادی سبزواری، شعر نیز می سرود و به «اسرار» تخلص داشت. وی مهمترین بحث های فلسفه ی اسلامی و منطق را در قالب یک هزار و 300 بیت به زبان عربی سرود و در کتابی با عنوان شرح منظومه سبزواری گردآوری کرد و به توضیح و تبیین آن ها پرداخت. نوشتن این کتاب 20 سال طول کشید و اکنون از آن به عنوان یک منبع برجسته ی فلسفه ی اسلامی یاد می شود. او دیوان اشعاری هم به زبان فارسی نگاشت و در آن نکته های عالی عرفانی را به نظم درآورد.

شرح مثنوی معنوی، حاشیه بر اسفار و حاشیه بر زبدةالاصول شیخ بهایی از دیگر آثاری به شمار می روند که از وی به یادگار مانده است. اسرارالحکم و شرح اسماء الحسنی یا شرح جوشن کبیر و شرح دعای صباح نیز از آثار علمی و قرآنی حکیم حاج ملاهادی سبزواری محسوب می شوند.

شاگردان برجسته ای در محضر این فیلسوف گرانمایه پرورش یافتند که از جمله ی آنها می توان آخوند ملامحمد کاظم خراسانی، افتخار الحکما، حاج میرزا حسین علوی سبزواری ، آخوند ملاحسینقلی همدانی درجزینی، صدرالعلماء علوی، شیخ عبدالحسین شیخ العراقین و ادیب پیشاوری را نام برد. جلسه های درس او چنان جاذبه ای داشت که افراد زیادی از نقطه های مختلف ایران و کشورهایی مانند هند، افغانستان، ترکیه و عربستان در کلاس درس او حاضر می شدند.

سرانجام حکیم حاج ملاهادی سبزواری پس از عمری تلاش در زمینه ی فلسفه ی اسلامی و احیای حکمت متعالیه ی ملاصدرا در هشتم اسفند 1251 هجری خورشیدی در سبزوار چشم از جهان فرو بست اما آثار او همچنان چراغ راه فلاسفه ایران زمین است.



**پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت روز بزرگداشت حکیم حاج ملاهادی سبزواری با علیرضا هدایی استاد فلسفه ی اسلامی در دانشگاه تهران به گفت و گو پرداخته است.

علیرضا هدایی از حکیم ملاهادی سبزواری به عنوان یکی از بزرگترین فیلسوفان اسلامی یاد کرد و گفت: این فیلسوف گرانمایه بیشتر در زمینه ی تبیین مسلک فلسفی حکمت متعالیه که ملاصدرا آن را با تلفیق فلسفه ی مشاء و حکمت اشراق و به یک اعتبار درآمیختن عقل و شهود بنیان نهاد، فعالیت می کرد. 

وی افزود: حکیم حاج ملاهادی سبزواری از برجسته ترین کسانی بود که مکتب فلسفی ملاصدرا را ترویج داد و خود نیز آرای جدیدی را به آن اضافه کرد.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: حکیم حاج ملاهادی سبزواری کتاب های مختلفی در زمینه ی منطق، فلسفه و ادبیات ازخود به یادگار گذاشت که از آن جمله می توان به شرح منظومه ی وی اشاره کرد. این کتاب در 2 بخش حکمت و منطق آمده است و سال هاست که در حوزه های فلسفی و شیعی تدریس می شود.

وی درباره ی فلسفه ی حکمت گفت: برپایه تعریفی که از حکمت ارایه شده است چنان تلقی می شد که عالم عینی خارج، یک عالم عقلی بشود به این معنا که خود شخص به حقیقت های موجود دست یابد.

هدایی خاطرنشان کرد: این فیلسوف اسلامی از سلوک عرفانی خاصی برخوردار بود و در بحث های فلسفی به آن می پرداخت. 

وی از دیگر اثرهای حکیم حاج ملاهادی سبزواری به اسرارالحکم اشاره کرد و گفت: این کتاب در زمینه ی فلسفه است اما بیشتر رنگ و بوی عرفان دارد. وی تعلیقاتی بر کتاب های مختلف عرفانی داشته است.

استاد فلسفه ی اسلامی دانشگاه تهران درباره ی شخصیت این حکیم فرزانه عنوان کرد: او دوره ای از عمر خود را در عمل به تهذیب نفس به شیوه ی خاصی پرداخت که می توان آن را «نفس کُشی» نیز نامید؛ این عمل در آثارش مشهود است. در گزارش هایی که از زندگی وی ارایه شده، آمده است در زمان تدریس چنان شور و عرفانی بر او حاکم می شد که توجه همگان را به خود جلب می کرد. 

وی درباره ی تاثیر حکیم حاج ملاهادی سبزواری بر فلاسفه ی پس از خود گفت: آثار او از جمله شرح منظومه ی وی برای بسیاری از کسانی که مشتاق یادگیری فلسفه بوده اند به عنوان پیش فرض آموزش داده می شد و این گونه این فیلسوف نامدار در تبیین و ساماندهی ذهن فلسفی فیلسوفان پس از خود اثر گذاشت. اگر کسی قصد مطالعه ی کتاب هایی در خصوص افکار ملاصدرا را داشته باشد باید ابتدا فلسفه ی ملاهادی سبزواری را بخواند.

وی با اشاره به طبع شعر حکیم حاج ملاهادی سبزواری گفت: ایشان شعرهایی را سروده که جنبه ی عرفانی دارد و در آن با رویکرد، حس و حال خاص خود در زمان سرودن شعر، از استعاره هایی عرفانی بهره مند شده است.

در پایان به مرور گزیده ای از اشعار این حکیم فرزانه می پردازیم:

**شورش عشق تو در هیچ سری نیست که نیست

منظر روی تو زیب نظری نیست که نیست

**نیست یک مرغ دلی، کِش نفکندی به قفس

تیر بیداد تو تا پر به پری نیست که نیست

**نه همین از غم او سینه ما صد چاک است

داغ او لاله صفت بر جگری نیست که نیست

**موسیی نیست که دعویّ انا الحق شنود

ورنه این زمزمه اندر شجری نیست که نیست

**چشم ما دیده خفّاش بُود ورنه تو را

پرتو حُسن به دیوار و دری نیست که نیست

**گوش اسرار شنو نیست و گرنه اسرار

بَرَش از عالم معنا خبری نیست که نیست

از: مرضیه دهقانی/ایرنا
نظر شما
* کد کپچا:
captcha

محسن افشانی و همسرش با این تیپ و حجاب رای دادند (عکس)

حمایت سنگک پزان از قالیباف (عکس)

تیپ زمستانی جالب بهنوش طباطبایی (عکس)

این حجاب دختر هوادار رائفی پور را فقط در ایام انتخابات می توانید ببینید! (عکس)

آئین هزار ساله هزار دف، این بار بر فراز بام های روستای هشمیز در کردستان (ویدئو)

مراسم بزرگداشت آیت الله موسوی بجنوردی (تصاویر)

حرکت جالب روزبه چشمی مقابل هواداران استقلال پس از سوپرگل‌اش به سپاهان (عکس)

سلفی عجیب و ترسناک یک زن با سیل (ویدئو)

یک زن ایرانی، «دختر شایسته» آلمان شد (عکس)

عکس وایرال شده از مصطفی زمانی و بازیگر زن عراقی

اقامه نماز میت بر پیکر آیت الله موسوی بجنوردی توسط سيد محمد خاتمی (عکس)

مراسم تشییع و خاکسپاری آیت‌الله موسوی بجنوردی با حضور سید حسن خمینی، خاتمی و ناطق نوری (تصاویر)

مراسم تشییع و تدفین پردیس افکاری (عکس)

تصویر خوش آب و رنگ از سام درخشانی و همسرش در سوئد / عکس

تصویری عاشقانه از ازدواج دو دانشجو (عکس)

استوری جنجالی پیشکسوت استقلال درباره پرسپولیس (تصویر)

انگلیسی صحبت کردن یک کاندیدای انتخابات مجلس برای هوادارانش! (ویدئو)

تصویر عاشقانه و برفی همایون شجریان و سحر دولتشاهی (عکس)

بازیگر نقشِ اوشین در آستانه 70 سالگی (عکس)

استوری هنگامه قاضیانی بازیگر برای درگذشت پردیس افکاری (عکس)

تصاویری از سیدحسن خمینی در کنار پدر همسرش، آیت‌الله موسوی بجنوردی

برنامه حسينيه معلى با حضور این دو روحانی دوقلو دوباره خبرساز و مورد انتقاد واقع شد (ویدئو)

واعظ معروف در تلویزیون: به پير، به پيغمبر، به حضرت عباس ماجراى اقامت «پسر قاليباف در كانادا» دروغه! (ویدئو)

دوربين مخفى جالب ترساندن در تبريز (ویدئو)

تغيير چهره بازيگر نقش لین چانگ در سريال نوستالژيك جنگجويان كوهستان (عكس)

کیم کارداشیان برای چهارمین بار ازدواج کرد (عکس)

حجاب دختران راى اولى در همایش انتخاباتى (عکس)

اولين تصوير هولناك دوره كرونا در ايران (عكس)

نصب اشتباه بنر توسط شهرداری+ عکس

خلوت رمانتيك بهاره رهنما و نامزدش جديد و جوانش! (عكس)

استوری اعتراض پریناز ایزدیار بازیگر به وضعیت شیر آفریقایی باغ وحش مشهد (عکس)

احمد مجدزاده (احمد خطر) در شبکه ۴ صداوسیما ظاهر شد! (ويدئو)

ببینید: عضلات در آستانه انفجار هادى چوپان ! (عكس)

باربی سانسورچی ، عشق جدید ولادیمیر پوتین ! (عکس)

تصوير وایرال شده از تتوی فارسی داکوتا جانسون (عكس)

ادامه حواشی برنامه حسینیه معلی: شوخی عجیب میثم مطیعی با روضه حضرت علی اصغر (ویدئو)

پخش زنده مسابقات هاکی روی یخ زنان برای اولین بار در آنتن صداوسیما: تغيير رويكرد يا انتخابات!؟ (ويدئو)

مارگو رابى و همسرش در مراسم بفتا (عكس)

صداوسیما باخت ، بد هم باخت (تصوير)

استایل خوش آب و رنگ و دیدنی نسیم ادبی (عکس)

ظاهرا یک عمر منچ را اشتباه بازی می کردیم! (عکس)

مرعشی در شیوه: رهبری قدرت را به مجلس و دولت برگردانند / پرویز امینی: امر سیاسی آنقدر مبتذل شده که رائفی پور لیدر انتخاباتی شده ! (ویدئو)

يك پرسپوليسى سرپرست استقلال شد؟ + تصوير

از تغییرات یارانه چه خبر؟ اطلاع از مبلغ و زمان جديد پرداخت (ويدئو)

رونمایی عاشقانه سینا شعبانخانی از همسرش (تصویر)

تصاوير انفجار مهيب در خط اصلی انتقال گاز سراسری کشور (ويدئو)

سمیر حبوباتی به پرسپولیس پيوست (تصوير)

این بحث را جدی بگیرید: شوهر خوب با چهره سحر دولتشاهی چه کرد؟ (عکس)

تجمع و شعار هواداران استقلال علیه خطير (ويدئو)

حمايت وزير ارشاد از رييس سازمان سينمايى پس از حاشيه هاى قرائت دعاى تحويل سال (تصوير)

اين ٤ نفر از تيم ملى فوتبال خداحافظى مى كنند

ساره رشيدى ؛ از خندوانه تا جايزه جشنواره فجر (ويدئو)

شبنم قربانی بچه در بغل، جايزه جشنواره فجر را گرفت! (عكس)

دخترانی که در پارتی دستگیر می‌شوند با دختران بی‌حجاب حاضر در راهپیمایی 22 بهمن تفاوت دارند! + عکس

فیلم وایرال شده از رقص زن و مرد در راهپيمايى ٢٢ بهمن (ويدئو)

ماشاريپوف از طریق تونل وحشت بازیکنان استقلال وارد تمرین شد! (ويدئو)

مارال بنی آدم در آغوش همسرش پس از بردن جايزه جشنواره فجر (عكس)

ترلان پروانه و بهاره افشارى در پشت صحنه يك نمايش (عكس)

لحظه دیده نشده از انفجار اول حادثه تروریستی کرمان (ويدئو)

شعرخوانی میثم مطیعی درباره وعده های رئیسی: وعده پی‌درپی رفع گرانی‌ها چه شد / این تورم حق مردم نیست! (ویدئو)

حضور چهره های سرشناس هنری در مراسم ختم همسر علیرضا قربانی (تصاویر)

رونمایی از دو بمب استقلال و پرسپولیس در تهران + عکس

شعرخوانی میثم مطیعی علیه دولت روحانی در راهپیمایی 22 بهمن (ویدئو)

كليپ صداوسيما درباره حقوق و رتبه بندى معلمان که فرهنگیان را عصبانى كرد (ویدئو)

عکس: دختر درویش در کنار دیوید بکهام !

چهره متفاوت ترلان پروانه در پشت صحنه یک نمایش

کولاک کری‌خوانی صادق بوقی با لباس عربی برای قطری‌ها ! (ویدئو)

مهدی قایدی با اسپیکر و آهنگ "تتلو" در ورزشگاه بازی ایران - قطر ! (ویدئو)

تغییر چهره سحر جعفری جوزانی فضای مجازی را ترکاند! (تصاویر)

انگشتان شلوغ شبنم قربانی (بازیگر) در جشنواره فجر ! + تصاویر

تغییر چهره محسوس و عجیب احمدی نژاد! (عکس)

٣٣٧ هزار تومان گران فروشى فقط در يك پرس زرشك پلو با مرغ در یک رستوران! (ویدئو)

خوشگذرانی نفیسه روشن در ترکیه (عکس)

دختر بازیگر با تغییر چهره، در آغوش آقای کارگردان (تصاویر)

تغییر چهره الناز حبیبی سوژه فضای مجازی شد (تصاویر)

پرطرفدارترین