:::Noandish.com::: قدرتمند‌ترین زن قجری کیست؟ +عکس
کد خبر: ۲۴۱۷۱
تاریخ انتشار: ۱۳ اسفند ۱۳۹۳ - ۰۸:۱۷
سرورالسلطنه ملقب به حضرت علیا یکی از زنان با نفوذ دربار مظفری، سرورالسلطنه ملقب به حضرت علیا همسر مظفرالدین شاه قاجار است.
سرورالسلطنه ملقب به حضرت علیا یکی از زنان با نفوذ دربار مظفری، سرورالسلطنه ملقب به حضرت علیا همسر مظفرالدین شاه قاجار است.

به گزارش فارس، یکی از زنان با نفوذ دربار مظفری، سرورالسلطنه ملقب به حضرت علیا همسر مظفرالدین شاه قاجار است.

او حاصل ازدواج فیروزمیرزا نصرت‌الدوله فرمانفرما با هما خانم، دختر بهمن میرزا بهاء‌الدوله بود که هر دو از نوادگان فتحعلی شاه بودند. از سال ازدواج او با ولیعهد، مظفرالدین میرزا اطلاعی در دست نیست، اما با توجه به اینکه مظفرالدین میرزا در سال 1293ق همسر عقدی خود تاج‌الملوک ام الخاقان را طلاق داده بود این ازدواج بایستی در همین حوالی صورت گرفته باشد.

سرورالسلطنه گرچه فرزندش برای ولایتعهدی انتخاب نشد اما از اقتدار بسیار در دربار برخوردار بود و لقب حضرت علیا خود نشانگر مرتبت وی در نزد مظفرالدین شاه است. بسیاری از عرایض در دوره ولایتهدی به دست او می‌رسید و به واسطه او شاکیان جواب دریافت می‌کردند. در خاطرات محمدعلی غفاری، از رجال این دوره، از این موارد زیاد دیده می‌شود. محمدعلی خان غفاری خود هر شکایتی از موقعیت خود دارد اول به سرورالسلطنه عریضه می‌نویسد.

برادر او عبدالحسین میرزا فرمانفرما خود داماد مظفرالدین شاه بود اما از نفوذ خواهر هم استفاده می‌کرد. او در صفر 1314 به حکومت تهران منصوب شد، گرچه خود تمایل داشت وزارت جنگ را به او واگذار کنند اما امین‌السلطان صدراعظم مظفرالدین شاه مانع این انتصاب شد: « فرمانفرما به این سبب باطنا کینه در دل گرفت و از امروز در تخریب کار صدارت محرمانه اقدامی داشت... فرمانفرما هر شب در حرمخانه جلالت عظما به خاکپای مبارک همایونی شرفیاب شده به تدریج بعضی عرایض مغرضانه می‌کرد». 1

این ملاقات‌های شبانه مطمئنا از طریق سرورالسلطنه مهیا می‌شد. هنوز سه ماه از انتصاب فرمانفرما نگذشته بود که از حکومت طهران برکنار شد و این بار نیز از طریق خواهر خود شبانه عرایض را به گوش شاه خواند تا سرانجام در جمادی‌الثانی 1314 به وزارت جنگ دست یافت. 2 افضل‌الملک در مورد نفوذ فرمانفرما بر شاه می‌نویسد: « هر چه می‌خواست می‌گفت هرچه می‌پنداشت می‌کرد. همشیره بزرگوارشان، حضرت علیا، بانوی بزرگ حرمخانه جلالت عظما بود و بسی اقتدار داشت». 3

کلنل کاساکوفسکی فرمانده بریگاد قزاق در ایران در مورد دسته‌بندی دربار مظفرالدین شاه گزارش داشت که دربار دو دسته دارد، دسته نخست را حضرت علیا و برادرش فرمانفرما هدایت می‌کنند و دسته دوم را امیربهادر و هوادارانش.

فرمانفرما پس از یک سال از وزارت جنگ معزول و قهرا به حکومت فارس منصوب شد و در رمضان 1316 حکومت فارس را شاه از او گرفته و به عتبات تبعیدش کرد، اما همسر و فرزندانش در طهران بودند. وساطت حضرت علیا نزد مظفرالدین شاه، عزت‌الدوله و سه پسر فرمانفرما را راهی بغداد کرد. 4

کاساکوفسکی در خاطراتش به مقایسه میان ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه و اقتدار آنان در حرم پرداخته و  می‌نویسد: « ... مظفرالدین شاه بینوا جرئت جیک زدن جلوی زن خود حضرت علیا را ندارد ... حضرت علیا در میان مردم به عنوان جادوگر و الهه غدر و بلای جان ملت به شمار می‌آید». 5

قهرمان میرزا عین‌السلطنه نیز در روزنامه خاطرات خود به وسواس سرورالسلطنه اشاره می‌کند که باعث انزوای وی می‌شده و از اقتدار وی بر دربار می‌نویسد: «حالا حضرت علیا جوهر حسد است. قرق و قدغن زیادی هم معتمدالحرم گذاشته. سایر زنها در حیاطهای دیگری منزل دارند. اندرون بزرگ ندرتاً مگر شاه بخواهد بیایند والا محال است. اهل قهوه‌خانه هم در خوابگاه شاه و اطاقهای قهوه‌خانه هستند، خیلی ساکت و مؤدب. حضرت علیا سخت محاصره کرده. یارای دم زدن ندارند». 6

پس از عزل محمدعلی شاه از سلطنت بسیاری از شاهزادگان قاجار امیدوار بودند که بر جای شاه تکیه زنند و حضرت علیا نیز به دنبال قدرت « یک کرور می‌داد که ناصرالدین میرزا پسرش را شاه کنند». 7

فرزندان حضرت علیا عبارت بودند از: ناصرالدین میرزا ناصری، اشرف خانم فخرالدوله (مادر دکتر علی امینی، نخست‌وزیر دوره پهلوی دوم)، شکوه‌السلطنه و شکوه‌الدوله. او در دوره پهلوی اول در گذشته است اما از سال دقیق فوتش اطلاعی در دست نیست.



1. غلامحسین افضل‌الملک، افضل‌التواریخ، به کوشش:‌ منصوره اتحادیه و سیروس سعدوندیان، تهران، نشر تاریخ ایران، 1361، ص 35-36 .

2. همان، ص 79 و ص 81 .

3. همان، ص 144 .

4. مهرماه فرمانفرماییان، زندگینامه عبدالحسین میرزا فرمانفرما، تهران، توس، 1377، ج 1، ص 192 .

5. خاطرات کلنل کاساکوفسکی، ترجمه عباسقلی جلی، تهران، کتابهای سیمرغ ، 1355، ص 174 .

6. قهرمان میرزا سالور، روزنامه خاطرات عین‌السلطنه، به کوشش: مسعود سالور و ایرج افشار، تهران، اساطیر، 1374. ج 2، ص 1072 .

7. اسناد تاریخی وقایع مشروطه ایران، به کوشش: جهانگیر قائم مقامی، تهران، طهوری، 1348، ص 122.

برچسب ها: حضرت علیا
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
* captcha:

شناسایی ۱۹ محله هدف لرستان برای بازآفرینی

پایان ایستادگی کشتی یونانی در کیش

الكس نورى با استقلال توافق كرد

١٠ نکته درباره استاد شهریار که شاید نمی‌دانید

امیر عبدالعلی پورشاسب: شهادت ۱۰ فرمانده ارتش ایران در سوریه/در ماجرای هواپیمای اوکراینی، حدس من این است که توسط آمریکا «جنگ الکترونیک» صورت گرفت

ادعای وزیر امور خارجه روسیه درباره آمادگی ایران برای مذاکره با آمریکا

وزیر خارجه انگلیس: از برجام رویگردان نمی شویم

ترکیب احتمالی پرسپولیس مقابل التعاون

نتانیاهو: دامنه صلح با اسرائیل شامل کشور‌های دیگری خواهد شد

رونمايى از ليست نقل و انتقالات تراكتور: منصوريان گلر استقلال را قرمز پوش مى كند؟

لاوروف: به همراه کشورهای دیگر از برجام دفاع می کنیم/تحریم های ایران هیچ گاه کارآمد نخواهد بود

واكنش به شکستن موانع مرز شلمچه توسط راهپيمايان اربعين

معلمان بازمانده از بسته‌های رایگان اینترنتی چه کنند؟

کل کشور در وضعیت قرمز کرونایی!

چراغ سبز بورس به تصمیمات جدید

جذاب ترین عکس ها از گوشه و کنار جهان را در دریچه روز تماشا کنید

جديدترين تصوير از مهدى كروبى

مراسم خاکسپاری آیت الله خویی با حضور آیت الله سیستانی (عكس)

ماهی 2.5 تنی در سواحل استرالیا (عكس)

مصادره عدد 4 توسط پرسپوليسى ها بدون فاصله گذارى اجتماعى ! (عكس)

عکسی از درون ضریح پیامبر اسلام (ص)

تیپ استوایی مجری ممنوع التصویر درکنار فرهاد اصلانی (عکس)

اسکورت عجیب بهنوش بختیاری در روزهای کرونایی! (فيلم)

آخرين حضور رحمانى وزير معزول صمت در دولت يازدهم (عكس)

جهان در متفاوت ترین 100 روزی که پشت سر گذاشت

تصويرى از 'سيدحسين حسينى و همسرش' در قرنطينه

تصوير جديد از كريم انصارى فرد و همسر يونانى اش

هرويه ميليچ بازيكن استقلال و همسرش (عكس)

تازه ترین تصویر کریم انصاری فرد در کنار 'همسر یونانی اش'

عکس‌ های مهدى طارمی با سحر قريشى چگونه لو رفت؟

ايوانكا ترامپ محجبه شد!

مراسم اختتامیه سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر

پژمان جمشيدى و ريحانه پارسا در جشنواره فجر (عكس)

تصوير جديد از مهدى قائدى و همسرش (عكس)

مهدى قائدى مهاجم استقلال و همسرش (عكس)

سلفى همسر سرمربى استقلال با ارگ شيراز

'همسر سرمربى استقلال' در تهران مدل شد (عكس)

حضور بهنوش طباطبایی با ظاهری جدید در جشن عکاسان

پريناز ايزديار در اكران سرخپوست (عكس)

داليلا همسر استراماچونی سرمربی استقلال در تهران (عكس)

تصويرى جديد از بهاره كيان افشار

همسر سرمربی استقلال به ايران نيامده، قليانى شد! (عكس)