کد خبر: ۲۴۷۲۳
تاریخ انتشار: ۲۶ اسفند ۱۳۹۳ - ۱۰:۱۵
از دانشگاهیان اصلاح‌طلبی است که همواره حقایق را به زبان می‌آورد هر چند آن حقایق تلخ و گزنده باشد. مسائل را آنطور که هست می‌بیند و شاید همین نگاه بود که موجب شد تا سخت ترین انتقادات را به دولت گذشته وارد بداند. حال احمد نقیب‌زاده، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران با «آرمان» از تاثیر دانشگاه و دانشگاهیان بر تحولات سیاسی ایران می‌گوید. او همچنین از وزارت علوم و اوضاع دانشگاه‌ها بعد از روی کار آمدن حسن روحانی سخن به میان می‌آورد که البته نگاهش توام با انتقاد است و هنوز هوای وزارت علوم و دانشگاه را آفتابی نمی‌داند.

آنچه در ادامه می‌خوانید مشروح گفت‌وگوی دکتر احمد نقیب‌زاده با «آرمان» است:
 
 توصیف شما از رابطه دانشگاه و تحولات سیاسی چیست؟

دانشگاه الزاما رابطه‌ای با تحولات سیاسی ندارد یا به عبارت دیگر چنین کارکردی برای هیچ دانشگاهی تعریف نشده است اما از آنجا که دانشگاه مرکز تجمع یک قشر جوان دانش‌پژوه است و این قشر هم نسبت به تحولات سیاسی حساسیت اجتماعی دارد به دو، سه دلیل نبض تحولات سیاسی محسوب می‌شود: یکی جوان بودن و تحرک جسمی، دیگری فراطبقاتی بودن یا عدم چسبندگی اجتماعی به قشر یا گروه خاص و از همه مهم‌تر فرهیختگی و آگاهی از مسائل اجتماعی و سیاسی سبب می‌شود تا دانشگاه آئینه تحولاتی باشد که قرار است در جامعه رخ دهد. وگرنه هیچ‌گاه دانشگاه تغییرات مهمی را هم رقم نزده است. عمر  دوره دانشجویی هم کم است یعنی 4 یا 5 سال که خود یکی از موانع استمرار حرکت‌ها یا حتی اندیشه‌ها در دانشگاه می‌شود.

  امروز چقدر دانشگاه توانسته است بر تحولات سیاسی در ایران تاثیر گذار باشد؟

مدیریت در دولت قبل انگار خاک مرده بر دانشگاه‌ها پاشیده بود لذا چگونه می‌خواهید دانشگاه بر تحولات سیاسی سریع اثر بگذارد. روز روزش تحرکات دانشجویی جنبه سمپتوماتیک یعنی تشخیص بحران یا ناهنجاری دارد. به این معنی که اگر دانشگاه‌ها سیاسی باشند و تحرکات دانشجویی هم در فضای باز صورت گیرد شما می‌توانید از روی این تحرکات حدس بزنید که جامعه دچار مشکلاتی است. دانشگاه‌های کشور در چند سال اخیر دچار کرختی شده بودند و نمی‌توان از آنها انتظارداشت در زمان کوتاهی بعد از دولت یازدهم تاثیرگذاری خود را در جامعه نشان دهند.

 آیا مرور زمان و تحولات در عرصه ارتباطات تاثیری بر میزان نقش دانشگاه و دانشگاهیان بر عرصه سیاسی داشته است؟

طبعا فضای مجازی بر همه پدیده‌های سیاسی و اجتماعی اثر گذاشته است و دانشگاه هم ازاین رهگذر بی‌نصیب نبوده است. گشایش فضای مجازی دارای نکات مثبت و منفی زیادی است. از نکات مثبتش این است که دانشجویان در ارتباط سریعتری نسبت به گذشته با یکدیگر قرار می‌گیرند. دوم اینکه نظارت بر آن برای دستگاه‌های کنترل سخت‌تر می‌شود. درست است که کنترل در حالت عادی آسان‌تر می‌شود ولی وقتی شبکه‌ای از پیام‌ها به کار افتاد آنگاه هیچ دستگاهی نمی‌تواند برآن نظارت کاملی کند. 

  دانشگاه در انتخابات 76-84-92 تاثیر داشته است؟ تفاوت در چه چیز بوده؟

این تأثیرگذاری برآیند التهابات بیرونی بود که دانشجویان را هم تحت تأثیر قرار داد. اگر جامعه دارای تشکل‌های مدنی قوی باشد تشکل‌های دانشجویی از آن تأثیر پذیرفته و خود را با آنها هماهنگ می‌کنند ولی در غیبت تشکل‌های قوی مدنی معمولا دانشجویان مستقل عمل می‌کنند.

 چقدر متصدیان می‌توانند در مسیر تاثیرگذاری دانشگاه‌ها نقش مثبت یا منفی داشته باشند؟

متصددیان اگر فرهیخته باشند دانشگاه و دانشجویان را آزاد می‌گذارند تا به بیان دیدگاه‌های خود پرداخته و از زیرزمینی شدن یا انباشت خواسته‌های آنها جلوگیری کنند وگرنه خواسته‌های سرکوب شده مانند بغض فروخورده معلوم نیست کی، کجا و چگونه خود را نشان خواهد داد. امروز متصدیان باتجربه‌ای بر جامعه فرهنگی مدیریت نمی‌کنند.

 به دولت یازدهم انتقاد می‌کنند که دانشگاه نباید سیاسی شود منظور از سیاسی بودن دانشگاه چیست؟

حرفی نیست. وظیفه اول دانشگاه علم‌آموزی است و نه سیاستکاری ولی دانشجویان یک قشر اجتماعی با خواسته‌های صنفی خاص خود هستند یانه؟ آیا دانشجویان و استادان دارای درایت سیاسی هستند و انتقادات سازنده آنها می‌تواند به حال جامعه مفید باشد یانه؟ و بالاخره یک گروه جوان شاداب باید تحرک داشته باشد. 

 جایگاه احزاب در دانشگاه چیست؟ (گفته می‌شود دانشگاه خانه احزاب شده است) 

کو؟ کجا؟ یک زمانی احزاب اصلاح‌طلب در دانشگاه فعال بودند. چون دانشجو و استاد بالطبع یا انقلابی است یا اصلاح‌طلب و به ندرت محافظه‌کار می‌شود. طبیعی بود که اصلاح‌طلبان ازاین فرصت استفاده کنند. حالا که اصلاح‌طلبان فعالیتی ندارند دیگر چه حزبی در دانشگاه فعال است. 

 وضعیت کنونی جنبش دانشجویی را در مقایسه با گذشته چگونه ارزیابی می‌کنید؟

در همه جای دنیا تا حدی حرکت‌های دانشجویی دچار افت شده است یعنی برخلاف دهه 1960 که جنبش‌های دانشجویی حرف اول را می‌زدند الان دیگر اینطور نیست. ولی درکشور ما به‌طور مضاعف دچار افت شده‌اند. ظاهرا خاک مرده‌ای احمدی‌نژادیست‌ها بر دانشگاه پاشیدند و یک مشت بورسیه دادند و در واقع نشاط دانشگاه را گرفتند.

 اوضاع دانشگاه و وزارت علوم را در طول یک سال و نیم گذشته چگونه دیدید؟

غیر از تأثیرات روانی که یکی از آثارش هم به حاشیه رفتن اندک احمدی‌نژادیست‌ها بود تحول دیگری صورت نگرفته. هنوز همان رؤسا و همان مسئولان دارند مدیریت می‌کنند.

 چرا این همه حساسیت به وزیر علوم و وزارت علوم نشان داده شد؟ آیا مساله واقعا تا این حد مهم و نیاز به ظرافت و حساسیت داشت یا تنها موضوعی سیاسی بود؟

برای اینکه مسائل خودشان افشا نشود مقابل وزیر قرار گرفتند و برخی هم دغدغه داشتند شاید اطلاعاتشان را افراد سیاسی تهیه کرده و آن‌را جهت داده بودند. گروهی هم می‌خواستند مدرک‌های کپسولی دریافت کنند و با القاب دکتر و مهندس به سخنرانی بپردازند تا عوام‌الناس بیشتر تحت‌تأثیر قرار بگیرند. گروه‌های منتسب به چپ واقعا درس می‌خواندند اینها هم فکر کردند ما چیزی از آنها کمتر نداریم. نکته دیگر اینکه تاریک‌اندیشان اساسا از دانشگا می‌ترسند چون دانشگاه جای نور است. البته به‌قول استاد مرحوم دکتر قاضی، علم اگر از روزنه اخلاق بتابد، نوری است که محبوب است.

 توفیقی، فرجی‌دانا، فرهادی تفاوت این سه فرد در وزارت علوم چیست؟

نمی‌دانم. اهمیتی هم برایم ندارد.

  مهم‌ترین ایراداتی که مجلس در استیضاح فرجی‌دانا به وزیر علوم وارد می‌دانست موضوع عزل و نصب‌ها بود. اولا تغییراتی را که فرجی‌دانا و توفیقی در وزارت علوم ایجاد کردند را چگونه دیدید و دوم چقدر وزیر علوم در راستای عزل و نصب دارای اختیار است؟

خب بله. برخی بدون ضابطه رفته بودند و در مناصب جا خوش کرده بودند و دلشان نمی‌خواست کسی آنها را تکان بدهد. برخی نزدیکان خود را در مسئولیت‌های بالا گذاشته بودند؛ برای خود و فرزندانشان بورس درست کرده بودند و چیزهای دیگر. عده‌ای اندک خواسته یا ناخواسته چه کار که برسر دانشگاه نیاوردند.

  چه فرایندی موجب شد تا بستر برای بروز چنین تخلفاتی آن هم در زمینه علم و دانش فراهم شود؟

عدم نظارت، نظارت ضعیف، ناقص بودن مسیر اطلاع‌رسانی صحیح و نوع رفتار احمدی‌نژادی همه اینها زمینه نگاه جناحی و باندی را در پاک‌ترین نهاد‌های علمی-آموزشی فراهم می‌کند.

نظر شما
* کد کپچا:
captcha

کشته شدن یک نفر در بیرون ورزشگاه وطنی قائم‌شهر

حسین شریعتمداری: مردم قطعا به دنبال کسی که با رئیسی زاویه دارد نمی‌روند / اگر سخن کاندیدا‌ها شبیه شهید رئیسی بود، اما زمینه‌ی ناهمخوان داشتند نباید ریسک کرد

امتحانات نهایی و بیان جزئیاتی که دانش‌آموزان باید بدانند؛ از غیبت و تقلب تا چارچوب طراحی سوالات آموزش و پرورش

مربی استقلال: برد مبارک پرسپولیس اما فساد در فوتبال را جمع کنید! ناصر حجازی راست گفت که چه چیز پاک است!؟

اتهام نکونام به تاج و مسئولی که عکس پرسپولیس روی کمدش است: جام شرافت و پاکی برای ما، آن یکی جام مبارک تیم دیگر / ببینید چه بلایی سر استقلال آوردند!

اعتراض محسن تنابنده به بازی استقلال + تصویر

نتایج هفته 28 لیگ برتر فوتبال ایران + جدول رده بندی: شادی پرسپولیسی ها در روز غم استقلالی ها !

پرسپولیس در دقیقه 94 صدر جدول را در بازی 3 - 0 باخته، از استقلال پس گرفت!

محمد بن سلمان: فقدان آقای رئیسی دل همه ما را به درد آورد

اطلاعیه دفتر علی لاریجانی درباره انتشار اخبار مرتبط با وی

کارشناسی داوری پرسپولیس - استقلال خوزستان : کوپال ناظمی در نتیجه اثرگذار بود!؟ / نظر کارشناسان

کارشناسی داوری استقلال - نساجی : بیژن حیدری سیبل اعتراضات شد! / نظر کارشناسان

اتحاد چین و روسیه؛ جشن یک «جهان چندقطبی»

راز و رمز زندگی شمس و مولانا و بررسی فیلم "مست عشق"

احمد خاتمی: در اوج بمباران غزه، باید مطابق صهیونیست‌ها تعطیلی «شنبه» داشته باشیم؟!

رونمایی از زهرا شیخ همسر زیبای عبدالکریم حسن، ستاره پرسپولیس (عکس)

حضور خندان کاظم صدیقی در افتتاحیه مجلس خبرگان (عکس)

اشک‌های آیت الله سیدمحمدتقی آل‌ هاشم در مراسم تشییع فرزندش (عکس)

مراسم تشییع ابراهیم رییسی و آیت الله آل هاشم در تبریز (گزارش تصویری)

واکنش رسول خادم به شهادت ابراهیم رئیسی (عکس)

لیلا حاتمی، هانیه توسلی و پارسا پیروزفر در مراسم ختم زری خوشکام (عکس)

تصویری غم انگیز از پدر شهید «محسن دریانوش» خلبان بالگرد رئیسی (عکس)

پیراهن احمدی نژاد در افتتاحیه مجلس خبرگان سوژه شد (عکس)

ژیلا صادقی، مجری جنجالی صداوسیما برای همیشه از ایران رفت (تصویر)

شهادت مسعود کرمی، احسان منشی زادگان و فرهاد روزبهانی ۳ مامور فراجا در تهران (عکس)

تصویر کامل و جدید از هلیکوپتر سوخته شده رئیس جمهور و همراهانش (عکس)

حضور اقشار مردم در بیت آیت الله آل هاشم (ویدئو)

برگزاری جلسه فوق العاده سران قوا به میزبانی مخبر + عکس

سیدطاهر مصطفوی، محسن دریانوش و بهروز قدیمی کادر پروازی بالگرد رئیس جمهور (عکس)

تصاویر انتقال پیکر شهدا سقوط بالگرد رئیس جمهور به مناطق پایین دست (ویدئو)

توییت صفحه رهبر انقلاب در پی تایید شهادت ابراهیم ريیسی (تصویر)

اولین تصویر از شهید سید مهدی موسوی سرتیم حفاظت رئیس جمهور (عکس)

تیپ و چهره «روناک» و «شیرین» سریال نون خ در پشت صحنه(عکس)

آخرین تصویر از رئیسی و همراهان قبل از سانحه برای بالگرد (عکس)

واکنش سحر دولتشاهی به استوری عاشقانه علی سرابی برای همسرش مارال بنی آدم (عکس)

جنیفر لوپز با این عکس به شایعات پایان داد (تصاویر)

مراسم تشییع زری خوشکام با حضور لیلا حاتمی، علی مصفا، حامد بهداد و… (تصاویر)

چهره ماتم‌زده لیلا حاتمی در مراسم تشییع مادرش (تصاویر)

بعد از مرگ بروسلی همسرش با چه کسی ازدواج کرد؟+عکس

نازنین بیاتی با چهره‌ای متفاوت از نمای نزدیک! (تصاویر)

استایل زیبا و وسترنی «کیمیا خاتون» فیلم مست عشق در آمریکا (تصاویر)

صحنه‌های دلهره‌آور از ورود سیل و حرکت خودروها در مشهد (ویدئو)

قانون شکنی منتخب انقلابی مجلس! (تصویر)

آمار تکان دهنده از میزان اجرای وعده مهم رئیسی در انتخابات (تصویر)

ایوب موسوی و پوپک بسامی، دو وزنه‌بردار ایرانی با هم ازدواج کردند (+عکس)

شهادت همرزم شهید زاهدی و یکی از فرماندهان حزب الله لبنان (+عکس)

واکنش به تیتر کیهان درباره حکم زندان وزیر رئیسی (تصویر)

سد نهند تبریز‌ سرریز کرد + تصویر

واکنش ستاره استقلال به رکورد زنی اش (تصویر)

برنامه فوتبال برتر تکلیف «کرنر منجر به گل» استقلال مقابل فولاد را روشن کرد (ویدئو)

واکنش همایون شجریان به شایعه طلاق سحر دولتشاهی و ادعای خیانت؛ مهر تائید بر جدایی!؟ (+تصویر)

کنایه سنگین المیرا شریفی مقدم به بنر جدید شهرداری درباره حجاب+ عکس

استوری تند باشگاه پرسپولیس علیه مربی استقلال (تصویر)

بازدید رهبر انقلاب از نمایشگاه کتاب (تصاویر)

عکس دیده نشده از مهران مدیری در کنار هدیه تهرانی

حضور عروس و داماد ترک در بازی آلانیااسپور - بشیکتاش (عکس)

حمله تند پیشکسوت جنجالی پرسپولیس به استقلال و هاشمی نسب + تصویر

استایل جدید مریم مومن با تم متفاوت (عکس)

آتش سوزی قطار حومه ای هشتگرد - تهران در میان بهت مسافران سرگردان (تصاویر)

عکسی از کمند امیرسلیمانی در مراسم عقد برادرش سپند

فاطمه و ابوالقاسم جراره نخستین خواهر و برادر، راهی مجلس دوازدهم شدند + عکس

عکسی از همسر سابق سپند امیرسلیمانی که پربازدید شده

توزیع تسبیح‌هایی با خاصیت ضدعفونی دست‌ها در مراسم حج/ جنس این تسبیح‌ها از چیست؟+ عکس

جشن سالگرد ازدواج علیرضا نیکبخت و همسرش + عکس

دیدار اعضای تیم ملی فوتسال با رهبر انقلاب + عکس

بهنوش بختیاری کاراگاه جنایی شد! (عکس)

استایل شیک و اروپایی همسر گولسیانی در تمرین پرسپولیس (عکس)

استایل ساده و جداب دونگ یی (عکس)

درخواست جالب دختران هوادار استقلال از بازیکنان + عکس

تصویری از سردار رادان در اجتماع حمایت از حجاب در اهواز (عکس)

تتلو در جلسه آخر دادگاهش: دنبال ترویج موادمخدر نبودم، می‌خواستم برای مشروبات الکلی جایگزین گیاهی معرفی کنم! +عکس

تغییر چهره شیلا خداداد، «سیتا» سریال مسافری از هند بعد 21 سال (تصاویر)

مسعود مرادی: کوپال ناظمی این پنالتی استقلال را ندید (ویدئو)

زنان استقبال کننده از احمدی نژاد در مجارستان (عکس)

یکی از معلمان زن با تدریس خلاقانه شاهنامه، اینگونه وایرال شد (ویدئو)

اقدام استقلال علیه کوپال ناظمی داور بازی با ذوب آهن! + تصویر

احمدی نژاد به مجارستان رفت (+عکس)

«دونگ‌ یی» در لباس دزدان دریایی جذاب‌تر شد (تصاویر)

هادی کاظمی و همسرش سمانه پاکدل در پشت صحنه بک سریال (عکس)

مرحوم سید اسماعیل نصراللهی و پدرش در دیدار با رهبری (عکس)

سردار مجید ایافت درگذشت / مراسم تشییع برگزار شد + عکس

تصویر جدید از حضور لیلا اوتادی و علیرضا نیکبخت در کنسرت علی زندوکیلی (عکس)

مجری زن پرحاشیه صداوسیما با این پوشش در مسیر بازگشت از آمریکا رویت شد (عکس)

همسر ستاره استقلال بر دستان سیلوا بوسه زد! (عکس)

دختر هوادار پرسپولیس با استایل سرخپوستی / عکس

عکسی لو رفته از عروسی خواهرزاده احمدی‌نژاد در ترکیه

شاهکار بی نظیر هوش مصنوعی؛ ضرب المثل‌های ایرانی به تصویر بدل شدند! (عکس)

تصویری از شهرام لاسمی (قلقلی) در آستانه ۶۰ سالگی (عکس)

نعیمه نظام دوست در برنامه اسکار: دوست دارم با «مهران مدیری» ازدواج کنم! (ویدئو)

شیدا مقصودلو، همسر دهه هفتادی ژوزه مورایس که دل و دین سرمربی سپاهان را برده، کیست!؟ (تصاویر)

پرطرفدارترین

زمان پرداخت مابه التفاوت پاداش پایان خدمت و مرخصی ذخیره فرهنگیان بازنشسته ۱۴۰۰ تغییر کرد

کاندیداهای احتمالی انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ (اسامی)

کنایه تند چهره نزدیک به داماد رئیسی به یک مقام ارشد

واکنش تند آمنه‌ سادات ذبیح پور به اتهام وکیل احمدی‌نژاد

تشییع را با تشییع باید مقایسه کرد نه با انتخابات / تابوت و صندوق جای هم را نمی‌گیرند

سرپرست استقلال: با این شرایط امکان رقابت نیست

تصویر همسر و پدر همسر شهید مالک رحمتی، استاندار فقید آذربایجان شرقی