:::Noandish.com::: فرصت ها و چالش های سمن ها
کد خبر: ۷۹۵۳۶
تاریخ انتشار: ۲۲ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۰:۲۱
ولی الله شجاع پوریان
22 مرداد در تقویم رسمی کشور ، روز تشکل ها و مشارکت اجتماعی نامگذاری شده است. سازمان های غیردولتی یا همان ستزمان هاي مردم نهاد(سمن ها) در شکل مدرن خود پدیده ای قرن بیستمی هستند، اما جمع ها و تشکل های داوطلبانه و غیرانتفاعی ریشه در تاریخ زندگي بشری دارد که قهوه خانه ها، مساجد، تکایا و حسینیه ها  کارکردی قریب به سازمان های مردم نهاد در گذشته داشته اند. 

در ایران آيین نامه تاسیس و فعالیت های سازمان های غیردولتی در پايان دولت اصلاحات تصویب و اجرایی شد و هرچند در دوره نهم و دهم مورد بی مهری قرار گرفت اما در دولت تدبیر و امید يك روز به نام تشکل ها نامگذاري شد و مشارکت های اجتماعی یکی از دغدغه های مهم گفتمان اصلاحات و اعتدال فرهنگ سازی و زمینه سازی برای شکل گیری سازمان های خودجوش و مشارکت طلب تبديل شد.

 مشارکت اجتماعی در قالب سمن ها و سازمان های مردم نهاد، پیوندی میان حاکمیت و ملت است و توجه به نقش سمن ها یکی از شاخص های مهم توسعه به شمار می آید. این نقش ها در قالب همفکری و تعامل با دولت و بخش خصوصی، مشارکت در برنامه ریزی، اجرا و ارزیابی، انجام  های پژوهشی و آموزشی، انعکاس صدای مردم به خصوص گروه های محروم به جامعه و دولت، مشارکت با سایر سازمان های غیر دولتی برای حل مشکلات عمومی یا گفتمان سازی و گفت و شنود با دولت است تعریف می شود و واجد سه ویژگی مهم داوطلبانه بودن، غیرانتفاعی بودن و غیرسیاسی بودن هستند که تفاوت شکلی و ماهوی آن را با نهادهای حاکمیتی متمایز می کند. ایجاد زمینه های گسترش و تعمیق مشارکت های فعالانه اجتماعی به عنوان یکی از مولفه های توسعه اجتماعی در چند دهه گذشته مورد توجه قرار گرفته و از همین رو در کشور ما نیز به رغم نوپا بودن سازمان های مردم نهاد امروز شاهد فعالیت بیش از 14 هزار سازمان مردم نهاد در حوزه های محیط زیست، انسان دوستانه، فرهنگی، هنری، دانشجویی، جوانان، زنان، ورزشی و ... هستیم که فرصت هایی را برای جامعه ایجاد می کند. 

در جوامعی که سازمان های مردم نهاد کارکرد واقعی خود را ایفا کنند، می توانند به عنوان یک بازوی مشورتی و نظارتی قوی در کنار ابزارهای حاکمیتی حضور داشته باشند و در جریان تصمیم سازی و تدوین برنامه ایفای نقش کنند. 

یکی از مهم ترین کارکردهای سمن ها ارائه اخبار، آمار، اطلاعات و تحليل هاي دقیق از سطوح مختلف جامعه است، چرا که یکی از مشکلات عمده دستگاه های حاکمیتی و دولتی عدم شناخت دقیق و صحیح سطوح میدانی جامعه و یا برداشت های نادرست و جانبدارانه است، خلایی که با حضور سمن ها قابل جبران است و نهادهای موثر مدنی این نقش را می توانند به خوبی ایفا کنند. 
در جامعه امروز که ناامیدی در بخش های زیادی از جامعه رسوخ کرده، نقش و جایگاه سازمان های مردم نهاد اهمیت بیشتری دارد، توجه به سمن ها می تواند در تقویت اعتماد نسبت به نهادهای حاکمیتی موثر باشند و مردم را نسبت به مشارکت اجتماعی و هموار کردن مسیر توسعه ترغیب کند. از سویی پیوند و رابطه عمیق میان سازمان های مردم نهاد با موضوعاتی چون مسئولیت اجتماعی، سرمایه اجتماعی و مشارکت اجتماعی اهمیت سازمان های مردم نهاد را بیش از پیش آشکار می کند.

به يقين یکی از آفات اصلی سازمان های مردم نهاد ورود آنها به عرصه های سیاسی و لابی قدرت است، آفتی که اگر گریبان سمن ها را بگیرد آنها را از کارکرد اصلی خود دور می کند و چه بسا عواقب ناگواری را به همراه خواهد داشت. همچنين یکی از دلایل اثربخشی سمن ها استقلال اقتصادی و عدم وابستگی آنها به اعتبارات دولتی می باشد، از این رو هرچند بسیاری از این سازمان ها ناگریز به تعامل و همکاری با بخش های حاکمیتی هستند، اما این تعامل نباید منجر به وام دارشدن، وابستگی و عدم استقلال سمن ها گردد. 

مرز باریک همکاری و عدم وابستگی نهادهای حاکمیتی و سازمان های مردم نهاد کارآیی و اثربخشی آنها را در سال های آینده بیشتر آشکار خواهد کرد، به گونه ای که اگر سمن ها کارکرد اصلی خود را از دست ندهند، به یقین در شکل گیری یک جامعه مدنی قوی و حرکت در مسیر توسعه سیاسی نقش خوبی از خود برجای خواهند گذاشت.
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
* captcha:

گزارش گروسی به شورای حکام در مورد تغییر روش غنی سازی ایران!

بیانیه وزارت امور خارجه در پاسخ به هجمه‌ها و تخریب‌ها علیه دستگاه دیپلماسی و تیم مذاکره کننده

آقاى نمكى، شما پاسخ دهيد نه نوچه هاى تان !

نگرانی‌های جهانی درباره شیوع "گونه هندی کرونا"!

وضعیت عجیب و خطزناک شهر گوآ: پرسپولیس در انتظار تصمیم مسئولان برای بازگشت به ایران!

تکلیف امتحانات دانش‌آموزان روشن شد

محمد هاشمی: مدت‌ هاست تلویزیون را نگاه نمی کنم

وعده مهم وزارت خارجه در مورد انتشار اسناد مذاکرات برجام

اقدام مهم دولت دوازدهم در ماه های پایانی کار

ادامه سم پراکنی پمپئو علیه برجام!

روسیه: آمریکا و ایران مصمم هستند که در برجام به نتیجه برسند

سخنگوی وزارت خارجه: فهرست لغو تحریم‌ها هنوز نهایی نشده/ توافق ۳ ماهه میان ایران و آژانس در ماه می ‌منقضی می‌شود

جزئیاتی از درگذشت اشکان منصوری

واکنش وزیر دفاع اسرائیل به انفجار نزدیک تاسیسات هسته ای دیمونا

دو غایب بزرگ استقلال در دیدار برگشت با الدحیل

ابتكار جدید احمدی‌نژاد برای نامزدی در انتخابات (تصاوير)

سحر دولتشاهی با ماسک در جشنواره فیلم فجر

اخراج به خاطر عکس گرفتن با پیکر مارادونا (تصوير)

ازدواج شهرزاد شريعت زاده و جان سينا

جذاب ترین عکس ها از گوشه و کنار جهان را در دریچه روز تماشا کنید

جديدترين تصوير از مهدى كروبى

مراسم خاکسپاری آیت الله خویی با حضور آیت الله سیستانی (عكس)

ماهی 2.5 تنی در سواحل استرالیا (عكس)

مصادره عدد 4 توسط پرسپوليسى ها بدون فاصله گذارى اجتماعى ! (عكس)

عکسی از درون ضریح پیامبر اسلام (ص)

تیپ استوایی مجری ممنوع التصویر درکنار فرهاد اصلانی (عکس)

اسکورت عجیب بهنوش بختیاری در روزهای کرونایی! (فيلم)

آخرين حضور رحمانى وزير معزول صمت در دولت يازدهم (عكس)

جهان در متفاوت ترین 100 روزی که پشت سر گذاشت

تصويرى از 'سيدحسين حسينى و همسرش' در قرنطينه

تصوير جديد از كريم انصارى فرد و همسر يونانى اش

هرويه ميليچ بازيكن استقلال و همسرش (عكس)

تازه ترین تصویر کریم انصاری فرد در کنار 'همسر یونانی اش'

عکس‌ های مهدى طارمی با سحر قريشى چگونه لو رفت؟

ايوانكا ترامپ محجبه شد!

مراسم اختتامیه سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر

پژمان جمشيدى و ريحانه پارسا در جشنواره فجر (عكس)

تصوير جديد از مهدى قائدى و همسرش (عكس)

مهدى قائدى مهاجم استقلال و همسرش (عكس)

سلفى همسر سرمربى استقلال با ارگ شيراز

'همسر سرمربى استقلال' در تهران مدل شد (عكس)

حضور بهنوش طباطبایی با ظاهری جدید در جشن عکاسان

پريناز ايزديار در اكران سرخپوست (عكس)

داليلا همسر استراماچونی سرمربی استقلال در تهران (عكس)

تصويرى جديد از بهاره كيان افشار

همسر سرمربی استقلال به ايران نيامده، قليانى شد! (عكس)