:::Noandish.com::: ماجرای موضعگیری اخیر سروش درباره امام خمینی(ره) چه بود؟
کد خبر: ۸۹۲۷۹
تاریخ انتشار: ۱۲ اسفند ۱۳۹۷ - ۰۶:۴۴
 ایرناپلاس– سید عمادالدین محمودی: انتشار بخش کوتاهی از سخنان عبدالکریم سروش در تمجید از امام خمینی(ره)، انعکاس گسترده ای در فضای مجازی داشته و بسیاری را به تعجب وا داشت، اما واقعیت این سخنان چه بود؟


*سروش در دهه 70: امام خمینی، «پرچمدار عزت مسلمین»

در مراسم ترحیم مهدی بازرگان، نخست‌وزیر دولت موقت، در حسینیه ارشاد در سخنرانی خود با عنوان «آنکه به نام، بازرگان بود نه به صفت»، امام خمینی را «پرچمدار عزت مسلمین» خواند. عبدالکریم سروشِ دهه شصت - که بذر امید بخشی از نیروهای مذهبی انقلابی بود-، نسبتی با وضعیت امروز خود ندارد.

شب گذشته انتشار یک فایل کوتاه سه دقیقه‌ای از عبدالکریم سروش، همه نگاه‌ها را به سمت کسی سوق داد که در طول دهه هفتاد و هشتاد، سخنرانی‌ها و درس‌گفتارهایش از مهم‌ترین محمل‌های تحرکات علمی حوزه و دانشگاه بود.


عبدالکریم سروش در این سخنرانی که یکشنبه 24 فوریه 2019 در «منلوپارک کالیفرنیا» و در مجموعه درس‌‌گفتار «دین و قدرت» برگزار شد، با بیان دو مقدمه درباره درگذشت همسر مرحوم دکتر علی شریعتی (پوران شریعت رضوی) و نیز درگذشت‌ آیت‌الله محمد مؤمن، به بحث اصلی درباره انقلاب اسلامی پرداخت. دکتر سروش سخنان اصلی را با شعری از فروغ فرخزاد آغاز کرد:

چون جنینی پیر، با زهدان به جنگ

می‌درد دیوار زهدان را به چنگ

زنده، اما حسرت زادن در او

مرده، اما میل جان‌دادن در او

و سپس با اشاره به این شعر گفت: انقلاب زاده شد اما حسرت زادن در او باقی‌ مانده است و همانند جنینی پیر است که هنوز بالغ نشده است تا متولد شود و حقیقت خود را آشکار کند و از حالت جنینی بیرون بیاید.

در ادامه سروش به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهد: انقلابی که شد، خوب شد یا بد شد؟ انقلاب اجتناب‌پذیر بود یا اجتناب‌ناپذیر؟



*انتخاب بین شاه و امام(ره)

او سپس در پاسخ به این پرسش که «اگر امروز شما را بین شاه و امام خمینی مخیر کنند، کدامشان را می‌پذیرید؟»، گفت: «اگر فرض کنیم که هیچ اختیاری نداشته باشیم، جز اینکه یا شاه یا آقای [امام] خمینی یکی را انتخاب کنیم، بنده صد در صد آقای[امام] خمینی را انتخاب می کنم. برای اینکه آقای [امام] خمینی، مردمی‌ترین رهبری بود که در تاریخ این کشور ظهور کرد. شما فقط کافیست که استقبال از او و بدرقه او را ببینید. ما در تاریخ ایران هیچ رهبری را نداریم که این طور در دل مردم جا داشته باشد. شاه که هیچ، پدرجد شاه هم خواب این‌جور پشتیبانی مردمی را نمی‌دیدند. مردم به هرحال یک چیزی دیده بودند، نشان یک عشقی بود، نشان یک عاطفه‌ای بود که معطوف به یک رهبری می‌شد که دوستش داشتند؛ در او چیزی دیده بودند. [امام] خمینی باسوادترین رهبر این کشور بوده تا کنون؛ از ایام اولیه حکومت هخامنشیان تا روزگار حاضر هیچکس به لحاظ علمی به پای او نمی‌رسید.



چرا؟ برای اینکه اولاً فقیه درجه اولی بود، عرفان هم خوانده بود، فلسفه هم خوانده بود. شاه قبل از آقای [امام] خمینی که بود؟ یک جوان 20 ساله که از سوئیس بلند شد آمد ایران پادشاه شد. بعد از پادشاهی‌اش که درس و مکتب و مدرسه‌ای نبود؛ قبلش هم حداکثر یک دیپلم، اگر آن دیپلم را هم داشت، من خبر ندارم. سوادی نداشت. پادشاهان قبل از او چی؟ این را تواریخ برای ما نوشتند، اینها خواندن و نوشتن بلد نبودند. انقدر فاصله زیاد است که لازم نیست ما بخواهیم شواهد تاریخی بیاوریم. نه فقط در ایران، شما سراغ پادشاهان انگلستان و فرانسه بروید، این‌ها آدم‌های بافکر، با علم و با سوادی نبودند. در تاریخ ما آقای [امام] خمینی واقعاً یک نمونه‌ بی‌نظیر بود در مقام حکومتداری. [امام] خمینی سابقه خوبی داشت. در گذشته او هیچ چیز ناپاکی وجود نداشت. نه مال مردمی را خورده بود. نه آدمی را کشته بود. نه تجاوزی به حق کسی کرده بود. هیچکدام این‌ها نبود. مرد شجاعی بود. ما آدم شجاع در تاریخ خودمان کم داشتیم. آدم قلدر داشتیم، ولی شجاعت یک فضیلت اخلاقی است. این غیر از این است که شما زورتان زیاد باشد. نادرشاه هم آدم قلدری بود. ولی شجاعت اصلاً حرف دیگری است. اختناق و خفقانی که در زمان شاه بود که کسی جرأت سخن گفتن نداشت، یک کسی از قم [اشاره به امام خمینی] برمیخاست و فریاد می‌کشید و مقابل حکومت شاه می‌ایستاد و می‌گفت من سینه‌ام را برای سرنیزه‌های شاه آماده کرده‌ام، این چه میزانی از شجاعت لازم دارد؟ بین شاه یا [امام] خمینی اصلا جای مقایسه نیست. چه نسبت خاک را با عالم پاک؟ این کسانی که الان مدعی رهبری خارج از کشور هستند تهی‌دست تهی‌مغز هستند. آخه شما یک چک خورده باشید بعد ادعای رهبری کنید.»



*آیا موضع سروش به امام(ره) تغییر کرده است؟

البته سروش در ادامه همین سخنرانی، با نقد نگاه فقهی امام، به بررسی تحولات چهاردهه اخیر می‌پردازد؛ اما همان بخش از سخنانش کافی‌ بود واکنش‌های متفاوتی و متضادی را در فضای عمومی همراه داشته باشد. با این وجود باید به این نکته توجه کرد که نوع مواضع سروش در خصوص ماهیت انقلاب اسلامی و کاراکتر امام خمینی، همواره به همین سیاق بوده. در اوج اعتراضات انتخابات سال 88، با وجود انتشار نامه‌های متعدد از جانب شارح مولوی، وی در مجموع همین نگاه را نسبت امام خمینی داشت.



عبدالکریم سروش در مستند معرفت و مدارا که شبکه BBC د خصوص شرح زندگی و تحولات فکری وی ساخت، در مورد ملاقات خود با امام در بهمن 57، با فراگیرنده خواندن شخصیت امام می‌گوید: «... در یک مدت کوتاهی حس کردم سر جای خودم میخکوب شدم» وی در ادامه به روایت جلسه‌ای که با امام در مدرسه علوی داشت می‌پردازد.



با این اوصاف به نظر می‌رسد هرچند عبدالکریم سروش که زمانی نقطه امید بخشی از نیروهای مبارز مذهبی، در جدال با گروه‌های چپ‌گرا؛ به‌مثابه آلترناتیو فکری مهم دوره استقرار جمهوری اسلامی شناخته می‌شد، مدتهاست از مقام تئوریسین نظام تازه تأسیس جمهوری اسلامی، به منتقد آن تبدیل شده‌ است، اما همچنان در مقام یک روشنفکر مذهبی راست‌کیش نمایانده می‌شود، تا به تعبیر خود حقیقت را به مسلخ مصلحت نکشاند.

*پشت صحنه موضع صریح سروش

جای انکار نیست که مواجهه سروش؛ به‌عنوان کسی که بالغ بر دو دهه در پی آشتی اسلام و لیبرالیسم، تئوری شریعت را قبض و بسط داده؛ با جریان راست افراطی جهانی سبب شده تا به آلترناتیوهای دروغین انقلاب اسلامی این نکته را تذکار دهد که با وجود همه انتقادات همچنان بر جایگاه فقهی و مشروعیت سیاسی امام خمینی، باور دارد. نقد سروش به «نئولیبرالیسم مسلح»، اولین شعله از این وجه جدید از نگاه او بود. 



از این منظر، سخنان اخیر سروش نه جای ذوق‌زدگی کسانی را دارد که برای تأیید ماهیت انقلاب، برخلاف آنچه از آن دم می‌زنند، چشم به شبکه‌های خارجی دارند و نه جای آه و افسوس برای کسانی که خود را متحیر از مواضع «فرصت‌طلبانه» سروش می‌خوانند. چه؛ هر دوی این گروه‌ها نشان داده‌اند که اساسا عبدالکریم سروش را نه از معبر یافته‌هایش، که از مسیر اطلاعات کانالیزه رسانه‌های رسمی و غیررسمی دنبال کرده‌اند. شاید بهترین پیشنهاد به هردوی این جریانات، دعوت آنها به مطالعه مواضع و آثار سروش و سایر روشنفکران و اندیشمندان، به تبعیت از آیه شریفه: «فَبَشِّرْ عِبَادِ الَّذِینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ» باشد.

**مخاطبان گرامی : به شما عزیزان پيشنهاد مى كنيم "مطالب پیشنهادی" زير و 
مطالب "وب گردى" و "تازه هاى بازار" در ستون سمت راست صفحه را هم مطالعه كنيد.
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
* captcha:

نرخ سود بین بانکی به ۱۸.۷۴ درصد رسید

علم الهدی: انقلاب تمام نشده و در میانه راه هستیم/ نقطه نهایی انقلاب، زمینه‌سازی برای ظهور امام زمان (عج) است

یارانه پردرآمدها باید قطع و یارانه اقشار ضعیف افزایش می یابد؟!

گزینه های احتمالی جانشینی مددی در 'استقلال'

جزئیات جدید نیویورک تایمز از نحوه ترور شهید فخری زاده

اعلام دو اولویت مهم اقتصادی از زبان معاون رییس جمهوری

طالبان: دانش‌آموزان دختر در افغانستان به زودی به مدارس بازمی‌گردند

مظلومى و ملكيان هم از 'استقلال' رفتنی شدند؟!

امکان تزریق ۲ دز واکسن متفاوت وجود دارد؟

مددی از مدیرعاملی باشگاه استقلال استعفا کرد

فکری دست بردار فرهاد نیست/ تازه ترین اتهامات سرمربی سابق "استقلال" علیه سرمربی فعلی!

علی مطهری: بهبود روابط ایران و تاجیکستان موفقیت دولت است

رئیس جمهور ایران وارد شهر کولاب شد

سردار در آستانه مدیر عاملی "استقلال"!

فوتی‌های کرونا همچنان در مسیر کاهش/ آخرین آمار ۲۴ ساعت گذشته

تصاوير مشهور حادثه ١١ سپتامبر

مونا فرجاد ازدواج كرد (عكس)

بن افلک و جنیفر لوپز در جشنواره فیلم ونیز

پوشش نوید محمدزاده و فرشته حسینی در مراسم عقدشان

تصويرى شگفت آور از سيدمحمد خاتمى

ابتكار جدید احمدی‌نژاد برای نامزدی در انتخابات (تصاوير)

سحر دولتشاهی با ماسک در جشنواره فیلم فجر

اخراج به خاطر عکس گرفتن با پیکر مارادونا (تصوير)

ازدواج شهرزاد شريعت زاده و جان سينا

جذاب ترین عکس ها از گوشه و کنار جهان را در دریچه روز تماشا کنید

جديدترين تصوير از مهدى كروبى

مراسم خاکسپاری آیت الله خویی با حضور آیت الله سیستانی (عكس)

ماهی 2.5 تنی در سواحل استرالیا (عكس)

مصادره عدد 4 توسط پرسپوليسى ها بدون فاصله گذارى اجتماعى ! (عكس)

عکسی از درون ضریح پیامبر اسلام (ص)

تیپ استوایی مجری ممنوع التصویر درکنار فرهاد اصلانی (عکس)

اسکورت عجیب بهنوش بختیاری در روزهای کرونایی! (فيلم)

آخرين حضور رحمانى وزير معزول صمت در دولت يازدهم (عكس)

جهان در متفاوت ترین 100 روزی که پشت سر گذاشت

تصويرى از 'سيدحسين حسينى و همسرش' در قرنطينه

تصوير جديد از كريم انصارى فرد و همسر يونانى اش

هرويه ميليچ بازيكن استقلال و همسرش (عكس)

تازه ترین تصویر کریم انصاری فرد در کنار 'همسر یونانی اش'

عکس‌ های مهدى طارمی با سحر قريشى چگونه لو رفت؟

ايوانكا ترامپ محجبه شد!

مراسم اختتامیه سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر

پژمان جمشيدى و ريحانه پارسا در جشنواره فجر (عكس)

تصوير جديد از مهدى قائدى و همسرش (عكس)

مهدى قائدى مهاجم استقلال و همسرش (عكس)

سلفى همسر سرمربى استقلال با ارگ شيراز

'همسر سرمربى استقلال' در تهران مدل شد (عكس)

حضور بهنوش طباطبایی با ظاهری جدید در جشن عکاسان

پريناز ايزديار در اكران سرخپوست (عكس)

داليلا همسر استراماچونی سرمربی استقلال در تهران (عكس)

تصويرى جديد از بهاره كيان افشار

همسر سرمربی استقلال به ايران نيامده، قليانى شد! (عكس)