ایران در آستانه توافق برای خرید موشک‌های ضد کشتی مافوق صوت از چین

انتخاب : بنابر گفته منابع آگاه از مذاکرات، ایران به توافقی با چین برای خرید موشک‌های کروز ضدکشتی نزدیک شده است.

رویترز گزارش داد، به گفته شش منبع آگاه از مذاکرات، ایران به توافقی با چین برای خرید موشک‌های کروز ضدکشتی نزدیک شده است؛ آن هم در حالی که ایالات متحده پیش از احتمال حملات به جمهوری اسلامی، یک نیروی دریایی گسترده را در نزدیکی سواحل ایران مستقر کرده است.

 در ادامه این مطلب آمده است: به گفته این منابع، توافق برای موشک‌های ساخت چین از نوع CM-۳۰۲ نزدیک به نهایی شدن است، هرچند هنوز تاریخی برای تحویل تعیین نشده است. این موشک‌های مافوق صوت بردی در حدود ۲۹۰ کیلومتر دارند و به گونه‌ای طراحی شده‌اند که با پرواز در ارتفاع پایین و با سرعت بالا از سامانه‌های دفاعی کشتی‌ها عبور کنند. دو کارشناس تسلیحاتی گفتند استقرار این موشک‌ها به طور قابل توجهی توان ضربتی ایران را افزایش داده و تهدیدی برای نیروهای دریایی آمریکا در منطقه خواهد بود.

به گفته شش منبع مطلع از گفت‌وگوها – از جمله سه مقام که از سوی دولت ایران در جریان قرار گرفته‌اند و سه مقام امنیتی – مذاکرات با چین برای خرید این سامانه‌های موشکی که دست‌کم از دو سال پیش آغاز شده بود، پس از جنگ ۱۲ روزه میان اسرائیل و ایران در ماه ژوئن به‌طور چشمگیری شتاب گرفت. دو مقام امنیتی گفتند که در مراحل پایانی مذاکرات در تابستان گذشته، مقامات ارشد نظامی و دولتی ایران از جمله مسعود اورعی، معاون وزیر دفاع ایران، به چین سفر کردند. سفر اورعی پیش از این گزارش نشده بود.

دنی سیترینوویچ، افسر پیشین اطلاعاتی اسرائیل و پژوهشگر ارشد مسائل ایران در اندیشکده «مؤسسه مطالعات امنیت ملی» اسرائیل، گفت: «اگر ایران توانایی مافوق صوت برای حمله به کشتی‌ها در منطقه داشته باشد، این یک تغییر کامل در معادلات بازی است. رهگیری این موشک‌ها بسیار دشوار است.»

رویترز نتوانست مشخص کند چه تعداد موشک در این توافق احتمالی گنجانده شده، ایران چه مبلغی را پذیرفته بپردازد، یا اینکه با توجه به افزایش تنش‌ها در منطقه، چین اکنون این توافق را عملی خواهد کرد یا نه.

یک مقام وزارت امور خارجه ایران به رویترز گفت: «ایران با متحدان خود توافق‌های نظامی و امنیتی دارد و اکنون زمان مناسبی برای بهره‌برداری از این توافق‌هاست.»

هیأت نمایندگی چین در سازمان ملل، رویترز را برای اظهار نظر به وزارت امور خارجه پکن ارجاع داد. وزارتخانه‌های خارجه و دفاع چین به درخواست‌ها برای اظهار نظر پاسخ ندادند.

کاخ سفید نیز در پاسخ به پرسش رویترز درباره مذاکرات میان ایران و چین بر سر این سامانه موشکی، مستقیماً به موضوع نپرداخت. یک مقام کاخ سفید گفت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تصریح کرده است که «یا ما به توافق خواهیم رسید یا مجبور خواهیم شد اقدامی بسیار سخت مانند دفعه قبل انجام دهیم»، اشاره‌ای به بن‌بست کنونی با ایران.

این موشک‌ها از پیشرفته‌ترین تجهیزات نظامی خواهند بود که چین به ایران منتقل می‌کند و نقض تحریم تسلیحاتی سازمان ملل محسوب می‌شود که نخستین بار در سال ۲۰۰۶ اعمال شد. این تحریم‌ها در سال ۲۰۱۵ در چارچوب توافق هسته‌ای با آمریکا و متحدانش تعلیق شدند و سپس سپتامبر گذشته دوباره برقرار شدند.

تجمع نیروهای آمریکایی در نزدیکی ایران

فروش احتمالی این موشک‌ها نشان‌دهنده تعمیق روابط نظامی چین و ایران در مقطعی از تنش‌های شدید منطقه‌ای است و تلاش‌های آمریکا برای مهار برنامه موشکی ایران و محدود کردن فعالیت‌های هسته‌ای آن را پیچیده‌تر می‌کند. همچنین این اقدام می‌تواند بیانگر تمایل فزاینده چین برای نقش‌آفرینی در منطقه‌ای باشد که مدت‌ها تحت سلطه قدرت نظامی آمریکا بوده است.

چین، ایران و روسیه هر سال رزمایش‌های مشترک دریایی برگزار می‌کنند. سال گذشته نیز وزارت خزانه‌داری آمریکا چند نهاد چینی را به دلیل تأمین پیش‌سازهای شیمیایی برای ایران – جهت استفاده در برنامه موشک‌های بالستیک – تحریم کرد. چین این اتهامات را رد کرده و اعلام کرده بود از موارد ذکرشده در تحریم‌ها بی‌اطلاع است و به‌طور سخت‌گیرانه مقررات کنترل صادرات کالاهای دوگانه‌مصرف را اجرا می‌کند.

در حالی که شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، در ماه سپتامبر از مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، برای حضور در یک رژه نظامی در پکن میزبانی می‌کرد، به او گفت: «چین از ایران در پاسداری از حاکمیت، تمامیت ارضی و کرامت ملی حمایت می‌کند.»

چین در تاریخ ۱۸ اکتبر همراه با روسیه و ایران در نامه‌ای مشترک اعلام کرد که معتقد است تصمیم برای بازاعمال تحریم‌ها نادرست بوده است.

یکی از مقاماتی که از سوی دولت ایران درباره مذاکرات موشکی در جریان قرار گرفته بود، گفت: «ایران به میدان نبردی میان آمریکا» از یک سو و روسیه و چین از سوی دیگر تبدیل شده است.

این توافق در شرایطی مطرح می‌شود که آمریکا ناوگانی بزرگ را در فاصله‌ای در دسترس حمله به ایران مستقر کرده است؛ از جمله ناو هواپیمابر یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن و گروه رزمی همراه آن. ناو یو‌اس‌اس جرالد آر. فورد و ناوهای اسکورت آن نیز در حال حرکت به سوی منطقه هستند. این دو ناو در مجموع قادرند بیش از ۵۰۰۰ نفر نیرو و ۱۵۰ فروند هواپیما حمل کنند.

سیترینوویچ، کارشناس اسرائیلی امور ایران، گفت: «چین نمی‌خواهد شاهد روی کار آمدن یک حکومت طرفدار غرب در ایران باشد. این برای منافع آن‌ها تهدید محسوب می‌شود.»

ترامپ در ۱۹ فوریه گفت که به ایران ۱۰ روز فرصت می‌دهد تا درباره برنامه هسته‌ای خود به توافق برسد، در غیر این صورت با اقدام نظامی مواجه خواهد شد. رویترز در ۱۳ فوریه گزارش داد که آمریکا در حال آماده‌سازی برای احتمال عملیات‌های مداوم و چند هفته‌ای علیه ایران در صورت صدور دستور حمله از سوی ترامپ است.

زرادخانه‌ای تحلیل رفته 

پیتر وِزِمن، پژوهشگر ارشد مؤسسه بین‌المللی پژوهش‌های صلح استکهلم، گفت خرید موشک‌های CM-۳۰۲ به‌طور قابل توجهی زرادخانه ایران را که در جنگ سال گذشته تضعیف شده است، تقویت خواهد کرد.

شرکت دولتی «شرکت علوم و صنعت هوافضای چین موشک CM-۳۰۲ را به‌عنوان بهترین موشک ضدکشتی جهان معرفی می‌کند که توانایی غرق کردن ناو هواپیمابر یا ناوشکن را دارد. این سامانه تسلیحاتی می‌تواند روی کشتی‌ها، هواپیماها یا خودروهای متحرک زمینی نصب شود و همچنین قادر به هدف قرار دادن اهداف زمینی است.

به گفته شش منبع، ایران همچنین در حال گفت‌وگو برای دستیابی به سامانه‌های موشکی زمین‌به‌هوا ساخت چین، موسوم به MANPADS، سلاح‌های ضدبالستیک و سلاح‌های ضدماهواره‌ای است.

چین در دهه ۱۹۸۰ یکی از تأمین‌کنندگان اصلی تسلیحات برای ایران بود، اما انتقال گسترده سلاح‌ها تا اواخر دهه ۱۹۹۰ تحت فشارهای بین‌المللی کاهش یافت. در سال‌های اخیر، مقامات آمریکایی شرکت‌های چینی را به تأمین مواد مرتبط با موشک برای ایران متهم کرده‌اند، اما به‌طور علنی چین را به تأمین سامانه‌های کامل موشکی متهم نکرده‌اند.