آیا آفت و تبخال با استرس تشدید می‌شوند؟

فاخره بهبهانی: دکتر زهره فیض آبادی، پزشک متخصص طب سنتی، در گفت‌وگو با خبرآنلاین می‌گوید: یکی از بیشترین مراجعات این روزهای بیماران به مطب، ابتلا به آفت و تبخال مکرر است. تبخال دهانی یکی از بیماری‌های شایع ویروسی است که باعث ناراحتی و درد شدید در افراد مبتلا می‌شود. این بیماری عمدتاً توسط نوعی ویروس ایجاد می‌شود و معمولا با زخم‌ها و تاول‌هایی در اطراف لب‌ یا دهان همراه است.

ویروس تبخال بسیار مسری است و از فردی به فرد دیگر از طریق تماس پوست به پوست سرایت می‌کند. هنگامی‌که بدن به این ویروس آلوده شود، ویروس تا آخر عمر در بدن باقی می‌ماند. معمولا این ویروس در بدن خواب است اما ممکن است به دلایل مختلفی دوباره فعال و باعث شیوع بیماری شود.

عوامل زمینه‌ساز در عود تبخال

عواملی مثل استرس شدید، ترس، بی‌خوابی، سوءتغذیه و خستگی طولانی مدت به خصوص در شرایط کنونی حملات جنگی می‌تواند سیستم ایمنی را تضعیف کند و زمینه‌ساز عود تبخال و آفت‌های دهانی شود. ویروس هرپس سیمپلکس (HSV‑۱ برای تبخال دهانی وHSV‑۲ برای تبخال تناسلی) بعد از اولین ابتلا در بدن باقی می‌ماند و در سلول‌های عصبی به حالت خفته می‌رود. وقتی بدن تحت فشار  شرایط جنگ و بحران، اضطراب شدید و طولانی، کم‌خوابی، تب، آفتاب شدید، سوءتغذیه، کمبود بعضی مواد مغذی و بیماری‌های مختلف قرار می‌گیرد، سیستم ایمنی ضعیف می‌شود و ویروس دوباره در بدن فعال شده و تاول‌های دردناک یا تبخال ظاهر می‌شوند.

برای کاهش عود چه باید کرد؟

از نظر پزشکی درمان قطعی برای حذف کامل ویروس وجود ندارد، اما داروهای ضدویروس مثل آسیکلوویر می‌توانند شدت و مدت بیماری را کم کنند. در کنار آن، بعضی روش‌های گیاهی می‌توانند به کاهش التهاب، درد و دفعات عود کمک کنند.

درمان‌های گیاهی مفید برای تقویت سیستم ایمنی و کاهش عود بیماری ویروسی تبخال، موضعی و خوراکی هستند. داروهایی که بیشتر برای کاهش سوزش، التهاب و کمک به خشک شدن ضایعه استفاده می‌شوند شامل عصاره برگ گیاه مورد (قطره میرتکس)، ژل آلوئه‌ورا که التهاب و سوزش را کم و به ترمیم پوست کمک می‌کند، روغن درخت چای که خاصیت ضدویروسی دارد و توصیه می‌شود که خیلی رقیق استفاده شود؛ مثلا چند قطره در یک قاشق روغن حامل مثل روغن نارگیل، روغن بادرنجبویه که در مطالعات برای تبخال مؤثر گزارش شده و می‌تواند زمان بهبود را کوتاه کند و کمپرس با دمکرده بابونه یا چای سبز است به این روش که یک تکه گاز یا پنبه آغشته به دم‌کرده خنک‌شده را روی ضایعه قرار دهیم.

درمان‌های گیاهی خوراکی کمک کننده به تقویت ایمنی بدن

این تجویزات بیشتر برای تقویت سیستم ایمنی و کاهش احتمال عود تبخال مفیدند. قرص بره موم زنبور عسل، دمنوش یا شربت اکیناسه، دمنوش بادرنجبویه که خاصیت آرام‌بخش و ضدویروسی دارد و برای کاهش استرس هم مفید است، دمنوش آویشن که اثرات ضدعفونی‌کننده دارد، زنجبیل و عسل که به کاهش التهاب و تقویت ایمنی کمک می‌کند و چای سبز که آنتی‌اکسیدان بالایی دارد و برای تقویت سیستم ایمنی مفید است. از جمله نکات مهم برای پیشگیری از عود تبخال و آفت‌های دهانی، خواب کافی، کاهش استرس به واسطه تنفس عمیق، پیاده‌روی و مدیتیشن، تغذیه مناسب و مصرف میوه و سبزی، پرهیز از دست زدن به ضایعه و استفاده نکردن مشترک از لیوان، حوله یا وسایل شخصی در زمان تبخال فعال است.