افتادگی پلک چه علت‌هایی دارد؟

همشهری آنلاین: افتادگی پلک که پتوز یا بلفاروپتوز نیز نامیده می‌شود، عارضه‌ای است که در آن لبه پلک فوقانی به موقعیت پایین‌تری نسبت به حالت عادی می‌افتد. در موارد شدید، افتادگی پلک می‌تواند تمام یا بخشی از مردمک چشم را بپوشاند و در بینایی اختلال ایجاد کند.

افتادگی پلک می‌تواند یک یا هر دو چشم را دچار خود کند. ممکن است از بدو تولد وجود داشته باشد (پتوز مادرزادی) یا ممکن است به تدریج در طول دهه‌ها ایجاد شود. گاهی اوقات پتوز یک مشکل منفرد است که ظاهر فرد را بدون تأثیر بر بینایی یا سلامت تغییر می‌دهد. با این حال، در موارد دیگر، می‌تواند نشانه هشدار دهنده‌ای باشد مبنی بر اینکه یک بیماری جدی‌تر بر عضلات، اعصاب، مغز یا حفره چشم تأثیر می‌گذارد. پتوزی که در طول چند روز یا چند ساعت ایجاد می‌شود، به احتمال زیاد نشان‌دهنده یک مشکل پزشکی جدی است.

برخی از علل پتوز عبارتند از:

پتوز مادرزادی. در این حالت، نوزاد به دلیل یک مشکل رشدی که عضله بالابرنده پلک فوقانی (عضله لواتور) را درگیر می‌کند، با پتوز متولد می‌شود. تقریباً در ۷۰ درصد موارد، این بیماری فقط یک چشم را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اگر افتادگی پلک بخشی از میدان دید کودک را بپوشاند، باید برای اصلاح مشکل در اوایل زندگی جراحی انجام شود تا از از دست دادن دائمی بینایی جلوگیری شود.

پتوز آپونوروتیک (پتوز پیری یا مرتبط با سن). پیری شایع‌ترین علت پتوزی است که در بدو تولد وجود ندارد. در پتوز پیری، اثرات طولانی مدت جاذبه و پیری باعث کشش یک بافت پهن و تاندون مانند می‌شود که به عضله بالابرنده پلک کمک می‌کند تا آن را بلند کند. اگرچه معمولاً هر دو چشم تحت تأثیر قرار می‌گیرند، اما افتادگی ممکن است در یک چشم بدتر باشد.

میاستنی گراویس. پتوز می‌تواند یکی از اولین علائم بیماری میاستنی گراویس باشد. میاستنی گراویس یک اختلال نادر که بر نحوه پاسخ عضلات به اعصاب تأثیر می‌گذارد. میاستنی گراویس می‌تواند باعث ضعف پیشرونده عضلات، نه تنها در پلک‌ها، بلکه در عضلات صورت، بازوها، پاها و سایر قسمت‌های بدن نیز شود.

بیماری‌های عضلانی. پتوز می‌تواند نشانه‌ای از یک بیماری عضلانی ارثی به نام دیستروفی عضلانی چشمی-حلقی باشد که بر حرکت چشم تأثیر می‌گذارد و می‌تواند باعث مشکل در بلع شود. در بزرگسالان جوان‌تر، پتوز می‌تواند ناشی از گروهی از بیماری‌های عضلانی به نام افتالموپلژی خارجی پیشرونده باشد که باعث پتوز در هر دو چشم، مشکلات حرکت چشم و گاهی اوقات سایر علائم عضلانی می‌شود که گلو یا عضله قلب را درگیر می‌کند.

مشکلات عصبی. از آنجا که عضلات چشم توسط اعصابی که از مغز می‌آیند کنترل می‌شوند، شرایطی که به مغز یا اعصاب جمجمه‌ای آن آسیب می‌رسانند، گاهی اوقات می‌توانند باعث پتوز شوند. این شرایط شامل سکته مغزی، تومور مغزی، آنوریسم مغزی (تورمی انگورمانند روی رگ خونی داخل مغز) و آسیب عصبی مربوط به دیابت طولانی مدت است. یکی دیگر از علل پتوز، سندرم هورنر است که می‌تواند باعث کوچک شدن غیرطبیعی مردمک چشم و از دست دادن توانایی تعریق - در نیمی از صورت - نیز شود. یکی از علل خطرناک سندرم هورنر، تومور سرطانی است که در قسمت بالای ریه‌ها قرار دارد.

مشکلات موضعی چشم. در برخی موارد، افتادگی پلک به دلیل عفونت یا تومور پلک، تومور داخل حدقه چشم یا ضربه به چشم رخ می‌دهد.

اگر پتوز داشته باشید، افتادگی پلک، دهانه چشم شما را تنگ می‌کند و باعث می‌شود چشم آسیب‌دیده شما کوچکتر از حالت عادی به نظر برسد. همچنین ممکن است چین (چین پوستی) که معمولاً بین پلک بالایی و ابرو قرار دارد را از دست بدهید. اگر پتوز مردمک چشم شما را بپوشاند و بینایی شما را محدود کند، ممکن است سعی کنید ناخودآگاه با بالا بردن ابروهای خود این نقص را جبران کنید. این می‌تواند باعث سردردهای تنشی شود و ظاهری عجیب و غافلگیرکننده به چشمان شما بدهد. همچنین ممکن است چانه خود را به سمت بالا خم کنید و به بینی خود نگاه کنید تا از زیر حاشیه پایینی پلک خود بیرون را ببینید.

اگر پتوز ساده و بدون عارضه دارید، هیچ علامت دیگری نخواهید داشت. با این حال، اگر پتوز شما ناشی از یک مشکل پزشکی جدی‌تر باشد، ممکن است علائم دیگری داشته باشید که مربوط به بیماری زمینه‌ای است. به عنوان مثال، میاستنی گراویس ممکن است باعث دوبینی، ضعف در بازوها یا پاها و مشکل در صحبت کردن، بلع یا تنفس نیز شود. در میان نوزادانی که پتوز مادرزادی دارند، تقریباً ۳۰ درصد نیز دچار انحراف چشم (استرابیسم) یا اختلال دیگری هستند که بر موقعیت یا حرکت چشم تأثیر می‌گذارد. در پتوز ناشی از سندرم هورنر، مردمک چشم مبتلا به طور غیرمعمول کوچک است.