ترمیم زخم‌ها با خوردن این میوه‌ها / چه غذاهایی روند ترمیم زخم را کند می‌کنند؟

همشهری: پوست ما همیشه در معرض آسیب‌ها، بریدگی‌ها، سوختگی‌ها و جراحات مختلف قرار دارد. در مواقعی که زخمی روی پوست ایجاد می‌شود، معمولا دنبال پمادها و درمان‌های موضعی می‌رویم غافل از اینکه ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده، فرآیندی است که از درون بدن آغاز می‌شود.

تغذیه اصولی و رساندن ریزمغذی‌های حیاتی به سلول‌ها، نقش غیرقابل‌انکاری در سرعت و کیفیت بازسازی پوست دارد و میوه‌ها به عنوان منابع غنی از ویتامین‌ها، مواد معدنی و آنتی‌اکسیدان‌ها، مانند یک ارتش قدرتمند به کمک سیستم ایمنی و سلول‌های پوستی می‌آیند. اگر برای شما هم این سوال پیش آمده است که کدام میوه برای ترمیم زخم مفید است، این مقاله را از دست ندهید.

چرا تغذیه در ترمیم زخم اهمیت دارد؟

هنگامی که بافتی از بدن دچار آسیب می‌شود، بدن وارد یک فاز متابولیک بسیار فعال می‌گردد. در این دوران نیاز بدن به انرژی، پروتئین‌ها، ویتامین‌ها و مواد معدنی به شدت افزایش می‌یابد. اگر سوخت و ساز بدن در این مرحله با کمبود مواد مغذی مواجه شود، روند بهبودی کند شده و حتی خطر عفونت یا ایجاد اسکارهای (جای زخم) دائمی افزایش می‌یابد. بنابراین، دانستن اینکه برای ترمیم زخم چی بخوریم یک قدم حیاتی در مراقبت‌های پزشکی است.

زخم‌ها باعث ایجاد استرس اکسیداتیو و تولید رادیکال‌های آزاد در محل آسیب می‌شوند و این رادیکال‌های آزاد می‌توانند به سلول‌های سالم اطراف زخم نیز آسیب برسانند. آنتی‌اکسیدان‌های موجود در میوه‌ها، مانند یک سپر دفاعی عمل کرده و این ترکیبات مخرب را خنثی می‌کنند و در نتیجه التهاب را کاهش می‌دهند. ویتامین C یکی از اصلی‌ترین مواد مورد نیاز در ترمیم زخم است. بدون حضور ویتامین C کافی، رگ‌های خونی جدید به درستی شکل نمی‌گیرند و بافت جدید استحکام لازم را نخواهد داشت.

بهترین میوه ها

حالا باید بدانیم که در سبد غذایی خود چه میوه‌هایی را قرار دهیم تا روند درمان جراحات با سرعت بیشتری طی شود:

پرتقال و مرکبات

مرکبات و به ویژه پرتقال شناخته‌شده‌ترین منابع ویتامین C در طبیعت هستند. این میوه نه تنها سیستم ایمنی را تقویت می‌کند، بلکه به دلیل داشتن مقادیر بالای ویتامین C، فیبروبلاست‌ها (سلول‌های سازنده کلاژن) را تحریک می‌کند. لیمو شیرین، گریپ‌فروت و نارنگی نیز از دیگر منابع عالی در این خانواده هستند.

بهترین روش مصرف پرتقال به صورت کامل و تازه است تا از فیبر موجود در آن نیز بهره‌مند شوید. نوشیدن یک لیوان آب پرتقال طبیعی و بدون شکر افزودنی در وعده صبحانه نیز می‌تواند نیاز روزانه شما به ویتامین C را تا حد زیادی برطرف کند. البته حواستان باشد مصرف بیش از حد آن‌ها با معده خالی ممکن است باعث ترش کردن معده شود.

کیوی

جالب است بدانید که کیوی نسبت به وزن خود ویتامین C بسیار بیشتری از پرتقال دارد! علاوه بر این کیوی حاوی مقادیر قابل توجهی ویتامین K و ویتامین E هم هست. ویتامین K برای لخته شدن خون در مراحل اولیه زخم ضروری است و ویتامین E به کاهش جای زخم و لطافت پوست تازه تشکیل شده کمک می‌کند. کیوی را می‌توانید به عنوان یک میان‌وعده جذاب یا در اسموتی‌های مقوی همراه با سبزیجات برگ سبز ترکیب کنید تا بمبی از ویتامین‌ها را به بدن خود برسانید. در صورت داشتن آلرژی، از مصرف این میوه خودداری کرده و میوه‌های جایگزین را انتخاب کنید.

آناناس

آناناس یک معجزه واقعی و یک ترمیم کننده زخم بی‌نظیر است. دلیل این امر وجود آنزیمی قدرتمند به نام «بروملین» در آناناس است. بروملین خاصیت ضدالتهابی فوق‌العاده‌ای دارد و برای کاهش تورم، کبودی و درد در محل زخم و به خصوص پس از عمل‌های جراحی توصیه می‌شود. سعی کنید از آناناس‌های تازه استفاده کنید، زیرا حرارت دیدن در فرآیند تولید کمپوت و کنسرو، باعث از بین رفتن بخش زیادی از این آنزیم‌های مفید می‌شود. فقط در نظر داشته باشید مصرف آناناس ممکن است با برخی داروهای رقیق‌کننده خون تداخل داشته باشد. همچنین مصرف بیش از حد آن می‌تواند باعث حساسیت در دهان و زبان شود.

توت‌فرنگی و خانواده بری‌ها

توت‌فرنگی، بلوبری، تمشک و شاه‌توت سرشار از آنتی‌اکسیدان‌های قدرتمندی به نام آنتوسیانین‌ها هستند. این ترکیبات علاوه بر ایجاد رنگ زیبای این میوه‌ها، التهاب سیستمیک بدن را کاهش داده و با محافظت از سلول‌های جدید در برابر رادیکال‌های آزاد، روند بازسازی بافت آسیب‌دیده را سرعت می‌بخشند. یک کاسه از ترکیب این میوه‌ها به همراه ماست یونانی، می‌تواند یک میان‌وعده کامل، حاوی پروتئین و ویتامین برای ترمیم بافت‌های پاره شده باشد.

انار

انار حاوی ترکیباتی مانند پونیکالاگین است که خواص ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی آن چندین برابر چای سبز است. این میوه به بهبود جریان خون کمک کرده و اکسیژن و مواد مغذی را سریع‌تر به محل جراحت می‌رساند. مصرف دانه‌های تازه انار یا یک استکان آب انار طبیعی (بدون نمک و شکر) در طول روز بهترین کار است اما اگر دچار مشکلات گوارشی مانند یبوست هستید، در مصرف دانه‌های انار احتیاط کنید و بیشتر از آب آن استفاده نمایید.

آووکادو

آووکادو سرشار از چربی‌های سالم (اسیدهای چرب امگا ۳ و امگا ۶) و ویتامین E است. این چربی‌های مفید برای ساخت غشای سلول‌های جدید ضروری هستند و همچنین ویتامین E موجود در آووکادو به شدت از ایجاد گوشت اضافه (کلوئید) و اسکار جلوگیری می‌کند. آووکادو کالری بالایی دارد، بنابراین اگر در دوران نقاهت هستید و تحرک کمی دارید، در مصرف آن اعتدال را رعایت کنید تا دچار افزایش وزن ناخواسته نشوید.

سیب، موز و پاپایا

برخلاف زخم‌های پوستی برای زخم معده باید از میوه‌هایی با اسیدیته پایین استفاده کرد. پاپایا حاوی آنزیم پاپائین است که هضم را آسان کرده و التهاب مخاط معده را کم می‌کند.

موز به دلیل بافت نرم و خاصیت آنتی‌اسیدی طبیعی، مانند یک پوشش محافظ روی دیواره معده عمل می‌کند. همچنین نباید از خواص سیب غافل شد. سیب پخته یا پوره سیب سرشار از پکتین (نوعی فیبر محلول) است که محیط گوارش را آرام کرده و به ترمیم بافت آسیب‌دیده معده بدون ایجاد سوزش کمک می‌کند.

بهترین ویتامین‌ها و مکمل‌ها برای ترمیم زخم

گاهی اوقات به دلیل شدت جراحت (مانند سوختگی‌های وسیع یا جراحی‌های سنگین) فقط مصرف آلوئه ورا و میوه و غذا برای تامین نیازهای بدن کافی نیست و باید از مکمل‌ها کمک گرفت. ویتامین C کلید اصلی ساخت کلاژن است و مصرف مکمل آن روند جوش خوردن بریدگی‌ها را به شدت افزایش می‌دهد. ویتامین A هم نقش حیاتی در رشد و تکثیر سلول‌های پوستی داشته و کمبود آن باعث تاخیر در بسته شدن زخم و افزایش خطر عفونت می‌شود. از دیگر مواد ضروری می‌‎توانیم به ویتامین E، زینک و پروتئین اشاره کنیم.

چه غذاهایی روند ترمیم زخم را کند می‌کنند؟

همان‌قدر که دانستن اینکه کدام میوه برای ترمیم زخم مفید است اهمیت دارد، آگاهی از مواد غذایی مخرب نیز ضروری است. قند و شیرینی زیاد دشمن ترمیم زخم است. مصرف قند بالا باعث ایجاد فرآیندی به نام گلیکاسیون می‌شود که به کلاژن‌های پوست آسیب رسانده و آن‌ها را خشک و شکننده می‌کند. همچنین قند بالا عملکرد گلبول‌های سفید را در برابر باکتری‌ها تضعیف می‌کند. فست‌فود و چربی‌های ترانس هم ارزش غذایی پایینی داشته و در عوض باعث ایجاد التهاب در بدن می‌شوند که روند التیام را مختل می‌کند.

روند التیام جراحات یک فرآیند پیچیده بیولوژیکی و نیازمند حمایت همه‌جانبه تغذیه‌ای است. در این مقاله و در پاسخ به این سوال که کدام میوه برای ترمیم زخم مفید است، یاد گرفتیم که میوه‌هایی مانند پرتقال، کیوی، آناناس، توت‌فرنگی و آووکادو به دلیل داشتن مقادیر بالای ویتامین C، آنتی‌اکسیدان‌ها، بروملین و چربی‌های سالم، بهترین انتخاب‌ها هستند. همچنین برای کسانی که می‌پرسند کدام میوه برای ترمیم زخم معده مفید است، باید بگوییم موز، پاپایا و پوره سیب گزینه‌هایی ایمن و تسکین‌دهنده به شمار می‌روند.

فراموش نکنید که در کنار مصرف میوه برای ترمیم زخم، داشتن یک رژیم غذایی متعادل شامل پروتئین کافی، دوری از قندهای مصنوعی و در صورت نیاز با مشورت پزشک، استفاده از مکمل‌های غذایی می‌تواند بدن شما را در سریع‌ترین زمان ممکن به حالت سلامت اولیه بازگرداند.