ادامه آمارسازی در یک سالگی دولت سیزدهم؛ "رشد اقتصادی ۵ درصدی" از کجا آمد جناب رئیس جمهور؟!

نواندیش- محمد صادقی: رییس‌جمهور کشورمان پیش از ظهر دبروز شنبه ۲۸ خرداد- مصادف با اولین سالروز انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰، در حضور جمعی از مردم شهرستان پیشوا، قرچک و ورامین که در ورزشگاه جهان پهلوان تختی این شهرستان گرد آمده بودند، سخنرانی کرد.

او در بخشی از سخنانش با بیان اینکه آنچه در عرصه اقتصادی دنبال می‌کنیم، این است که مردم، بازار و فعالان اقتصادی شاهد آرامش و رشد اقتصادی باشند، افزود: دولت برای سال ۱۴۰۱ رشد ۸ درصدی را هدفگذاری کرده است. در حالی که در آغاز فعالیت دولت مردمی نرخ رشد اقتصادی یک چهارم درصد بود، سال ۱۴۰۰ را با رشد اقتصادی  ۵ درصد به پایان رساندیم.

در همین رابطه بانک مرکزی نیز یک روز پیش از سخنرانی رئیس جمهور گزارش داد: رشد اقتصادی کشور (به قیمت های ثابت سال 1395) در سال 1400 به عدد 4.4 درصد رسید. تحقق رشد اقتصادی 4.4 درصدی در سال 1400 در امتداد رشد اقتصادی 4.1 درصدی سال‌1399، حکایت از روند رو به بهبود فعالیت‌های اقتصادی در کشور به رغم تداوم تحریم‌های اقتصادی دارد.

حالا از اختلاف 6 دهم درصدی بین آمار بانک مرکزی دولت و شخص رئیس جمهور که بگذریم باید نگاهی دقیق تر به این آمار و ارقام و اساسا نحوه محاسبه رشد اقتصادی بیاندازیم هر چند که در خود محاسبه این 4 یا 5 درصد هم جای بحث وجود دارد اما حتی به فرض صحیح بودن آن هم جناب رئیس جمهور نباید آن را مبنای وضعیت به سامان کشور قرار دهند، همانطور که رشد اقتصادی سال های 1353 یا 1354 و همچنین سال های پایانی دولت اول روحانی هم بیانگر چنین چیزی نیست.

به طور سنتی، رشد اقتصادی کل بر اساس تولید ناخالص ملی (GNP) یا تولید ناخالص داخلی (GDP) اندازه گیری می شود؛ اگرچه گاهی اوقات، معیارهای جایگزین نیز مورد استفاده قرار می گیرند. به هر حال رشد اقتصادی تحت تاثیر عوامل مختلفی اتفاق می افتد که ممکن است حتی با شرایط تنش زایی نیز همراه باشد.

رشد اقتصادی اگرچه یکی از مهمترین شاخص های اقتصاد سالم است اما به شرطی که مداوم و ناشی از بهبود بهره وری همه عرصه از جمله تولید باشد، یکی از بزرگترین تأثیرات رشد طولانی مدت یک کشور این است که تأثیر مثبتی بر درآمد ملی و سطح اشتغال دارد که باعث افزایش سطح زندگی می شود. بنابراین، این موضوع که با رشد تولید همراه است، منجر به اشتغال بیشتر افراد می شود و این امر باعث افزایش ثروت کشور و جمعیت آن می گردد.

حال رشدی که تنها یکسال به واسطه افزایش درآمدهای نفتی آن هم با دور زدن تحریم ها یا آزادسازی دارایی ها دلاری تحت تحریم محاسبه شود حتی به لحاظ اقتصادی هم هیچ ارزشی برای کلیت اقتصاد ندارد و تنها آماری دل خوش کنک برای شیره مالیدن بر سر خودمان است، با تورم بالا و بدون ثبات اقتصادی رشد عملا بی معناست و امیدواریم دولت حداقل به این آمارسازی های خودش دل خوش نباشد.