این عادت مضر را ترک کنید!

در زندگی پرمشغله امروزی، بسیاری از افراد وعده‌های غذایی خود را ایستاده یا در حال حرکت می‌خورند؛ صبحانه کنار سینک ظرف‌شویی، ناهار پشت میز کار یا میان‌وعده‌ای سریع در آشپزخانه. اما سؤال مهم این است: آیا غذا خوردن در حالت ایستاده برای بدن مضر است؟

به گزارش عصر ایران، متخصصان گوارش می‌گویند پاسخ این سؤال آن‌قدرها هم ساده نیست. در واقع مشکل اصلی معمولاً ایستادن هنگام غذا خوردن نیست، بلکه عجله کردن در زمان غذا خوردن است.

در ادامه می‌بینیم پزشکان درباره این عادت چه می‌گویند و بهترین روش غذا خوردن برای سلامت دستگاه گوارش چیست.

نقش جاذبه در هضم غذا

یکی از اصول مهم برای هضم بهتر غذا، هماهنگ بودن با نیروی جاذبه زمین است. به گفته متخصصان، چه نشسته غذا بخورید و چه ایستاده، مهم این است که بدن در حالت عمودی قرار داشته باشد.

آنچه واقعاً برای سیستم گوارش مشکل ایجاد می‌کند، خوابیدن هنگام غذا خوردن یا دراز کشیدن بلافاصله بعد از غذا است.

دکتر «کارولین نیوبری»، متخصص گوارش و استاد پزشکی در کالج پزشکی ویل کرنل، می‌گوید:

وقتی غذا می‌خوریم، معده اسید ترشح می‌کند تا غذا را هضم کند. اگر بلافاصله بعد از غذا دراز بکشیم، این اسید می‌تواند به سمت مری برگردد و باعث سوزش سر دل یا رفلاکس معده شود.

به طور معمول حدود دو ساعت یا بیشتر طول می‌کشد تا غذا از معده وارد روده شود. به همین دلیل توصیه می‌شود درست قبل از خواب غذا نخورید.

با در نظر گرفتن این موضوع، غذا خوردن در حالت ایستاده از نظر فیزیولوژیک تفاوت زیادی با نشسته غذا خوردن ندارد.

مشکل اصلی: غذا خوردن با عجله

به گفته پزشکان، مهم‌ترین ایراد غذا خوردن در حالت ایستاده این است که افراد معمولاً در چنین شرایطی با عجله غذا می‌خورند.

غذا خوردن سریع می‌تواند مشکلاتی مانند موارد زیر ایجاد کند:

نفخ شکم

سوءهاضمه

ناراحتی معده

پرخوری ناخواسته

وقتی سریع غذا می‌خوریم معمولاً:

غذا را به اندازه کافی نمی‌جویم

مقدار زیادی هوا همراه غذا می‌بلعیم

این عوامل می‌توانند فشار بیشتری به دستگاه گوارش وارد کنند.

 
هضم غذا از دهان شروع می‌شود

فرآیند هضم در واقع از همان لحظه‌ای که غذا را در دهان می‌گذاریم آغاز می‌شود.

بزاق دهان حاوی آنزیم‌هایی است که شروع به تجزیه مواد غذایی می‌کنند. بنابراین پزشکان توصیه می‌کنند:

لقمه‌های کوچک‌تر بردارید

غذا را کامل و آرام بجوید

برای خوردن هر وعده زمان کافی اختصاص دهید
 

چرا آهسته غذا خوردن مهم است؟

یکی از دلایل مهم آهسته غذا خوردن این است که مغز با کمی تأخیر پیام سیری را دریافت می‌کند.

حدود ۲۰ دقیقه طول می‌کشد تا مغز متوجه شود که معده در حال پر شدن است. اگر خیلی سریع غذا بخورید، ممکن است قبل از رسیدن این پیام، بیش از حد نیاز غذا مصرف کنید.

اما وقتی آهسته غذا می‌خورید، بدن فرصت پیدا می‌کند تا این سیگنال‌ها را ارسال کند و در نتیجه از پرخوری جلوگیری می‌شود.

اگر مجبور باشید سریع غذا بخورید چه کار کنید؟

گاهی شرایط کاری یا برنامه روزانه اجازه نمی‌دهد زمان زیادی برای غذا خوردن داشته باشید. در چنین مواقعی متخصصان توصیه می‌کنند:

به جای یک وعده بزرگ، چند وعده کوچک‌تر بخورید

از غذاهای سرشار از پروتئین استفاده کنید

میان‌وعده‌های سالم انتخاب کنید

این کار فشار کمتری به سیستم گوارش وارد می‌کند.

ایستاده غذا خوردن

هنگام غذا خوردن زیاد حرکت نکنید

یکی دیگر از اشتباهات رایج، غذا خوردن در حال راه رفتن یا دویدن است.

این کار علاوه بر مشکلات گوارشی می‌تواند خطر خفگی با غذا را نیز افزایش دهد.

حتی تغییر ناگهانی وضعیت بدن بعد از غذا هم ممکن است مشکل‌ساز شود. برای مثال اگر یک وعده غذایی بزرگ بخورید و بلافاصله بلند شوید، ممکن است به دلیل تغییر جریان خون احساس سرگیجه یا سبکی سر داشته باشید.

ورزش بعد از غذا؛ چه زمانی مناسب است؟

بدن برای هضم غذا نیاز دارد که بخش قابل توجهی از جریان خون به دستگاه گوارش هدایت شود. اگر بلافاصله بعد از غذا فعالیت شدید انجام دهید، خون به سمت عضلات می‌رود و هضم غذا دشوارتر می‌شود.

به طور کلی توصیه می‌شود:

پیاده‌روی سبک بعد از غذا مشکلی ندارد

برای ورزش شدید، بهتر است:

۳۰ دقیقه بعد از یک میان‌وعده صبر کنید

حدود دو ساعت بعد از یک وعده غذایی بزرگ ورزش کنید

قانون ساده بدن: «استراحت و هضم»

بدن انسان در حالت آرامش بهترین عملکرد را برای هضم غذا دارد. این حالت توسط بخشی از سیستم عصبی کنترل می‌شود که به آن سیستم پاراسمپاتیک گفته می‌شود.

در این وضعیت:

بدن آرام می‌شود
جریان خون به سمت روده‌ها می‌رود
فرآیند هضم و جذب مواد غذایی بهتر انجام می‌شود
به همین دلیل پزشکان توصیه می‌کنند هنگام غذا خوردن آرام باشید، عجله نکنید و اجازه دهید بدن کار خود را به‌درستی انجام دهد.

جمع‌بندی:

غذا خوردن در حالت ایستاده لزوماً مضر نیست، اما معمولاً باعث می‌شود افراد با عجله غذا بخورند؛ موضوعی که می‌تواند مشکلات گوارشی ایجاد کند. بهترین روش برای سلامت معده و دستگاه گوارش این است که آرام، با حوصله و در حالت بدنِ عمودی غذا بخورید و بلافاصله بعد از غذا دراز نکشید.