این نوشابه، «کلیه» را نابود می‌کند

خیلی‌ها نمی‌دانند که نوشابه‌ها در بلندمدت چه بلایی می‌توانند بر سر کلیه‌ها بیاورند، به خصوص نوشابه‌های تیره.

به نوشته همشهری، نوشابه بین ایرانی‌ها یکی از نوشیدنی‌های پرطرفدار است. از نوشیدنی همراه با غذای روزانه گرفته تا مصرف در دورهمی‌ها و مهمانی‌ها. اما کمتر کسی در زمان مصرف به این فکر می‌کند که همین نوشیدنی خوش‌طعم در بلندمدت چه بلایی می‌تواند بر سر کلیه‌ها بیاورد.

پژوهش‌ها می‌گویند نوشابه‌های تیره یا کولاها (اصطلاحا نوشابه سیاه) برای کلیه‌ها مضرتر از سایر نوشیدنی‌های گازدار هستند. موضوعی که بیش از یک توصیه تغذیه‌ای ساده است و خطراتی را روشن می‌کند که خیلی‌ها از آن بی‌خبرند.

چرا نوشابه‌های تیره برای کلیه مضرترند؟

متخصصان می‌گویند نوشابه‌های تیره یا کولاها مثل کوکا و پپسی حاوی اسید فسفریک هستند؛ ماده‌ای که هم طعم خاص این نوشیدنی‌ها را می‌سازد و هم یکی از نقاط حساس ماجراست. دکتر زهرا حاجیانی، فوق تخصص بیماری‌های کلیه (نفرولوژیست) در این ‌باره می‌گوید: «کلیه‌ها مسئول تنظیم فسفر بدن‌ هستند. وقتی فسفر ورودی به بدن زیاد شود - مخصوصا از نوع افزودنی - فشار روی این سیستم بیشتر می‌شود. بنابراین هر عاملی که این تعادل را بر هم بزند، می‌تواند فشار مضاعفی به کلیه‌ها وارد کند و در بلندمدت به آنها آسیب جدی برساند. به خصوص در افراد مستعد.»

پس تفاوت نوشابه‌های تیره و روشن فقط در رنگ نیست. ماجرا بیشتر به ترکیب برمی‌گردد. نوشابه‌های روشن معمولاً اسید فسفریک ندارند، اما این به معنی بی‌خطر بودنشان نیست. قند بالا، شیرین‌کننده‌های مصنوعی و سدیم همچنان در آن‌ها وجود دارد؛ موادی که مسیر دیگری برای آسیب به کلیه باز می‌کنند.

حاجیانی در این باره هم می‌گوید: «البته نباید فکر کنیم اگر نوشابه بی‌رنگ باشد، پس برای کلیه مشکلی ندارد. مصرف زیاد قند و نوشیدنی‌های شیرین می‌تواند از طریق دیابت، چاقی و فشار خون درنهایت به بیماری‌های کلیه ختم شود.»

کلیه‌ها ناگهان آسیب نمی‌بینند

به گفته این فوق تخصص بیماری‌های کلیه، «آسیب کلیه‌ها معمولا مستقیم و ناگهانی نیست و بیشتر از مسیر بیماری‌های زمینه‌ای اتفاق می‌افتد. یعنی نوشابه‌ها با مصرف مداوم می‌توانند خطر چاقی، دیابت نوع ۲ و فشار خون بالا را افزایش دهند؛ بیماری‌هایی که از مهم‌ترین عوامل نارسایی کلیه هستند. از سوی دیگر، برخی ترکیبات موجود در نوشابه‌ها ممکن است تعادل مواد معدنی بدن و ترکیب ادرار را هم تغییر دهند و در افراد مستعد، احتمال سنگ کلیه را بالا ببرند. به همین دلیل، نوشابه‌ها بیشتر از آن‌که کلیه را مستقیما هدف بگیرند، شرایطی را ایجاد می‌کنند که درنهایت کلیه درگیر بیماری می‌شود.»

متخصصان همچنین می‌گویند مصرف زیاد نوشابه‌های تیره می‌تواند احتمال تشکیل سنگ کلیه را افزایش دهد. دلیل این موضوع، وجود اسید فسفریک در این نوشابه‌ها و تأثیر آن بر تغییر تعادل مواد شیمیایی ادرار است؛ تغییری که می‌تواند شرایط را برای تشکیل کریستال‌ها و در نهایت سنگ کلیه فراهم‌تر کند. به همین دلیل متخصصان کلیه معمولا به بیماران خود توصیه می‌کنند که مصرف این نوشیدنی‌ها را تا حد امکان کنار بگذارند.

خبرمرتبط: قرص سوپراکل چیست؟ 

 قرص آرترستان چیست؟ عوارض و نحوه مصرفِ داروی نارسایی قلبی

 قرص گلوریپا چیست؟ از درمان دیابت نوع ۲ تا نارسایی قلبی و بیماری مزمن کلیه + نحوه مصرف و عوارض

افراد سالم در میزان مصرف آزادند؟

اما سؤال مهم‌ دیگری هم وجود دارد؛ اینکه آیا افراد سالم از مضرات نوشابه‌های سیاه در امان‌اند؟ متخصصان می‌گویند نه کاملا. چون بدن سالم می‌تواند برای مدتی تعادل را حفظ کند، اما مصرف مداوم و طولانی‌مدت نوشابه حتی در افراد بدون بیماری درنهایت ریسک دیابت، فشار خون و اضافه وزن را بالا می‌برد و خود این‌ها بیماری‌هایی هستند که مسیر را برای آسیب کلیه هموار می‌کنند.

کلیه‌ها پنهانی و خاموش آسیب می‌بینند

از سوی دیگر، نکته‌ای که کمتر به آن توجه می‌شود، این است که بیماری‌های کلیوی معمولاً دیر تشخیص داده می‌شوند. کلیه‌ها تا مدت‌ها بدون علامت جدی کار می‌کنند و وقتی علائم ظاهر می‌شود، بخشی از آسیب قبلاً اتفاق افتاده است. همین موضوع باعث می‌شود پزشکان همیشه بر پیشگیری تاکید بیشتری داشته باشند.

حاجیانی در این باره هم می‌گوید: «هیچ نوشابه‌ گازداری را نمی‌شود نوشیدنی سالم برای مصرف روزانه دانست. تفاوت‌ها در «نوع و میزان خطر» است، نه در بی‌ضرر بودن. یعنی مسئله فقط این است که کدام‌ زودتر و بیشتر آسیب می‌زند. مخصوصا درباره بیماری‌های کلیه که تاکید کردیم که معمولا دیر خود را نشان می‌دهد.»

به گفته متخصصان، مصرف زیاد و طولانی‌مدت نوشابه می‌تواند به‌ طور غیرمستقیم، خطر نارسایی کلیه و حتی از کار افتادن کلیه‌ها و دیالیزی شدن فرد را افزایش دهد. یعنی از طریق افزایش خطر دیابت نوع ۲، افزایش فشار خون، چاقی، افزایش بار فسفر در نوشابه‌های سیاه و احتمال افزایش ریسک سنگ کلیه. درواقع نوشابه عامل مستقیم دیالیز نیست، اما یکی از عوامل سبک زندگی ناسالم است که در کنار سایر ریسک‌ها می‌تواند روند رسیدن به نارسایی کلیه را تسریع کند.

خبرمرتبط: تفسیر آزمایش TSH تیروئید؛ عدد و سطح نرمال T۴، T۳ و TSH چقدر است؟ +جدول نتیجه