آیا واقعاً سرمای هوا باعث سرماخوردگی می‌شود؟

ایرنا: کارشناسان می‌گویند هوای سرد به‌تنهایی باعث سرماخوردگی نمی‌شود. دلیل اصلی افزایش بیماری‌ها در زمستان، حضور بیشتر در فضاهای بسته و تماس نزدیک با دیگران است.

به گفته کارشناسان باور رایجی که هوای سرد را مقصر مستقیم سرماخوردگی می‌داند، از پایه نادرست است و شیوع بیشتر ویروس‌ها در فصل سرما، به دلیل سرمای هوا نیست، بلکه ناشی از تغییر رفتار انسان‌ها و زندگی در فضاهای بسته است.

آیا گذراندن زمان زیاد در فضای باز در روزهای سرد را می‌توان مقصر سرفه و آبریزش بینی دانست؟ دقیقاً نه. پروفسور جان ترگونینگ ( John Tregoning)، متخصص ایمن‌شناسی واکسن در امپریال کالج لندن، توضیح می‌دهد: سرماخوردگی‌ها در زمستان رایج‌ترند، اما این رابطه همبستگی است، نه علت و معلول.

دلیل اصلی: زندگی در فضای بسته و تماس نزدیک

به گفته ترگونینگ، عامل اصلی، در رفتار ما نهفته است: در ماه‌های سرد، زمان بیشتری را در فضاهای سرپوشیده با تهویه ضعیف و در تماس نزدیک با دیگران می‌گذرانیم؛ این شرایط، انتقال ویروس‌هایی مانند سرماخوردگی و آنفلوانزا را آسان‌تر می‌کند.

داده‌های همه‌گیری کووید ۱۹ این موضوع را تأیید کرد: در دوران قرنطینه که تماس انسان‌ها کاهش یافت، بسیاری از ویروس‌های دیگر نیز به طور موقت ناپدید شدند و حتی یک گونه آنفلوانزا به دلیل عدم انتشار منقرض شد.

نقش حاشیه‌ای سرما و نور خورشید

هرچند سرما عامل مستقیم سرماخوردگی نیست، می‌تواند به دلایل زیر، به طور غیرمستقیم مؤثر باشد:

۱. کاهش دفاع بدن: مطالعات نشان می‌دهند توانایی بدن برای دفاع در برابر ویروس‌ها در هوای سرد کمی کاهش می‌یابد؛

۲. تأثیر بر ویروس: برخی ویروس‌ها مانند راینوویروس (عامل شایع سرماخوردگی) در دماهای خنک‌تر کمی بهتر رشد می‌کنند؛

۳. نور خورشید: در تابستان، نور فرابنفش خورشید می‌تواند ذرات ویروسی را در فضای بیرون غیرفعال کند، اما در زمستان این اثر کمتر است.

الگوهای فصلی ویروس‌ها

ویروس‌های مختلف در زمان‌های مختلف زمستان اوج می‌گیرند؛ برای مثال راینوویروس با بازگشایی مدارس و تماس کودکان در کلاس‌ها شیوع پیدا می‌کند. ویروس سین‌سیشیال تنفسی (RSV) که برای سالمندان و نوزادان خطرناک است، معمولاً در دی‌ماه به اوج خود می‌رسد.

مؤثرترین راه محافظت: واکسیناسیون

پروفسور ترگونینگ مؤثرترین روش محافظت را واکسیناسیون علیه ویروس‌های فصلی مانند آنفلوانزا و ویروس سین‌سیشیال تنفسی می‌داند و خاطرنشان می‌کند: واکسن‌ها نه تنها از عفونت جلوگیری می‌کنند، بلکه مزایای گسترده‌تری مانند کاهش خطر حملات قلبی نیز دارند.

نتیجه‌گیری: سرما مقصر اصلی نیست

هوای سرد به تنهایی شما را بیمار نمی‌کند. دلیل اصلی افزایش بیماری‌ها در زمستان، افزایش تماس نزدیک بین افراد در فضاهای بسته است. رعایت فاصله اجتماعی در فصل سرما، تهویه مناسب و واکسیناسیون، بهترین راه‌های پیشگیری هستند.